SK 15/23

36/A/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 31 marca 2026 r.
Sygn. akt SK 15/23
Trybunał  Konstytucyjny w składzie:
Rafał Wojciechowski - przewodniczący
Justyn Piskorski
Jakub Stelina - sprawozdawca
Bogdan Święczkowski
Jarosław Wyrembak,
po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2026 r., skargi konstytucyjnej D.W. o zbadanie zgodności:
art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz.
               111, ze zm.) „w zakresie, w jakim (…) nie przyznają matce albo ojcu dziecka legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu
               niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki
               lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału
               na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie
               przebywania matki lub ojca dziecka na urlopie wychowawczym”, z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji,
postanawia:
umorzyć postępowanie.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Uzasadnienie
I
1
1. W skardze konstytucyjnej z 8 marca 2022 r. D.W. (dalej: skarżąca) wystąpiła o stwierdzenie niezgodności art. 17 ust. 1
                     w związku z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111; dalej:
                     u.ś.r.) w zakresie wskazanym w komparycji niniejszego postanowienia.
2
1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego.
3
Skarżąca, przebywając na urlopie wychowawczym w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, złożyła wniosek
                     o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Decyzją z kwietnia 2020 r. Prezydent Miasta
                     odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu tej decyzji podniósł, że skarżąca nie zrezygnowała
                     z zatrudnienia, albowiem przez cały ten czas, przebywając na urlopie wychowawczym, pozostawała w stosunku pracy. Samorządowe
                     Kolegium Odwoławcze decyzją z lipca 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Skargę na tę decyzję
                     oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem ze stycznia 2021 r. Wyrokiem z października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny
                     oddalił skargę kasacyjną skarżącej.
4
1.2. Zdaniem skarżącej, kwestionowana regulacja we wskazanym w skardze zakresie narusza konstytucyjną zasadę sprawiedliwości
                     społecznej, prawo do równego traktowania przez władze publiczne oraz gwarancję uwzględnienia dobra rodziny (art. 2, art. 32
                     ust. 1 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji).
5
2. W piśmie z 27 lutego 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował, że nie przystępuje do niniejszej sprawy.
6
3. Prokurator Generalny w piśmie z 22 lipca 2025 r. poinformował, że brak jest uzasadnienia do przedstawienia stanowiska w
                     niniejszej sprawie.
7
4. Marszałek Sejmu nie przedstawił stanowiska w imieniu Sejmu.
II
8
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
9
Na wstępie należało rozważyć kwestię dopuszczalności merytorycznego orzekania w niniejszej sprawie. Konieczność taka wynika
                     z faktu, że w wyroku z 4 grudnia 2025 r., sygn. SK 50/22 (OTK ZU A/2025, poz. 125), Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż: „Art.
                     17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208), w brzmieniu obowiązującym
                     do 31 grudnia 2023 r., w zakresie, w jakim wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia
                     lub innej pracy zarobkowej wobec osoby przebywającej na urlopie wychowawczym i sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem,
                     jest niezgodny art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. W pozostałym
                     zakresie zaskarżenia Trybunał umorzył postępowanie.
10
W związku z powołanym wyrokiem Trybunału – z uwagi na tożsamość przedmiotu kontroli oraz w większości pokrywające się wzorce
                     kontroli konstytucyjności, ziściła się ujemna przesłanka procesowa
nie bis in idem
, powodująca zbędność wydania orzeczenia, zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji
                     i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393).
11
W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.