SA/Po 571/81Prawo pierwokupu gruntu rolnego dzierżawa bez formy pisemnej

Sprawa dotyczyła skargi Adama R. na decyzję Wojewody Poznańskiego, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Gminy M. odmawiającą ustalenia skarżącego kandydatem na nabywcę działki gruntu PFZ o powierzchni 8,03 ha. Naczelnik Gminy odmówił, wskazując, że grunt przeznaczony jest dla miejscowych rolników, a Adam R. posiada już znaczną powierzchnię ziemi i dzierżawi dodatkowe grunty. Wojewoda Poznański podtrzymał to stanowisko, dodając, że skarżący użytkował grunt bez tytułu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd ustalił, że grunt był w posiadaniu ojca skarżącego od 1978 r., a następnie samego skarżącego, który doprowadził zaniedbaną glebę do wysokiej kultury. NSA stwierdził, że nieodpłatne oddanie gruntu w użytkowanie ojcu skarżącego stanowiło umowę z art. 708 Kodeksu cywilnego, do której stosuje się przepisy o dzierżawie. Sąd podkreślił, że brak formy pisemnej takiej umowy nie czyni jej nieważną (art. 73 § 1 Kc), a zaniedbania organu w sporządzeniu umowy nie mogą szkodzić prawom strony. Ponadto, NSA uznał za błędne stanowisko Wojewody, że wyniki gospodarcze skarżącego są nieistotne, wskazując na przepisy zarządzenia Ministra Rolnictwa, które przyznają pierwszeństwo nabycia dzierżawcom prowadzącym racjonalną gospodarkę. Sąd wytknął organom obu instancji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 § 1 Kpa, poprzez brak wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia wzorowego prowadzenia gospodarstwa przez skarżącego i czynności gospodarczych na spornej nieruchomości. Sąd zwrócił również uwagę na przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. dotyczące sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz na fakt, że opinia czynnika społecznego nie ma charakteru wiążącego.

Zagadnienia prawne (4)