Orzeczenie · 1995-04-25

SA/Po 1014-1015/94Opłata skarbowa sprzedaz udziału współwłasności

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
1995-04-25
NSAPodatkoweWysokansa
opłata skarbowaczynności cywilnoprawnewspółwłasnośćudziałwartość rynkowaprawo cywilneprawo podatkowenieruchomości

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B. na decyzje Izby Skarbowej w (...) dotyczące ustalenia opłaty skarbowej od umowy sprzedaży udziałów we współwłasności nieruchomości. Organy podatkowe ustaliły opłatę skarbową na podstawie wartości rynkowej całej nieruchomości, podzielonej przez liczbę sprzedawanych udziałów, powołując się na art. 10 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o opłacie skarbowej. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że podstawą obliczenia opłaty powinna być wartość rynkowa samego udziału we współwłasności, która jest niższa niż proporcjonalna część wartości całej nieruchomości. Sąd administracyjny, odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego, rozróżnił sprzedaż rzeczy (art. 535 Kc) od sprzedaży praw (art. 555 Kc). Stwierdził, że sprzedaż udziału we współwłasności stanowi sprzedaż prawa do rzeczy, a nie sprzedaż samej rzeczy. Wartość rynkowa takiego udziału jest z natury niższa ze względu na ograniczenia wynikające z przepisów o współwłasności (art. 199-208 Kc). Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły prawo materialne, ignorując tę specyfikę. W konsekwencji, na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa, Sąd uchylił zaskarżone decyzje oraz decyzje organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie podstawy opłaty skarbowej od sprzedaży udziałów we współwłasności, interpretacja pojęcia wartości rynkowej w kontekście sprzedaży praw majątkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży udziałów we współwłasności nieruchomości, a nie rzeczy jako takich. Interpretacja oparta na przepisach o opłacie skarbowej z 1989 r., które mogły ulec zmianie.

Zagadnienia prawne (1)

Jaka jest podstawa obliczenia opłaty skarbowej od umowy sprzedaży udziału we współwłasności rzeczy w częściach ułamkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podstawą obliczenia opłaty skarbowej jest wartość rynkowa tego udziału, a nie część wartości rzeczy odpowiadająca wielkości udziału.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił sprzedaż rzeczy od sprzedaży praw majątkowych. Sprzedaż udziału we współwłasności jest sprzedażą prawa do rzeczy (art. 555 Kc), a nie sprzedażą rzeczy (art. 535 Kc). Wartość rynkowa udziału jest niższa niż proporcjonalna część wartości całej rzeczy ze względu na ograniczenia prawne współwłasności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone decyzje Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego.

Przepisy (12)

Główne

u.o.s. art. 10 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o opłacie skarbowej

Podstawą obliczenia opłaty skarbowej od umów sprzedaży jest wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Sprzedaż udziału we współwłasności jest sprzedażą prawa.

Kpa art. 207 § 1 i 2 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Kpa art. 208

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.o.s. art. 10 § 3

Ustawa o opłacie skarbowej

Tryb ustalania wartości przedmiotu sprzedaży przez organ podatkowy w przypadku braku określenia jej przez strony.

Kpa art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.c. art. 45

Kodeks cywilny

Definicja rzeczy jako przedmiotu materialnego.

k.c. art. 195

Kodeks cywilny

Definicja współwłasności.

k.c. art. 198

Kodeks cywilny

Rozporządzenie udziałem we współwłasności.

k.c. art. 199-208

Kodeks cywilny

Ograniczenia wynikające z przepisów o współwłasności.

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

Umowa sprzedaży rzeczy.

k.c. art. 555

Kodeks cywilny

Stosowanie przepisów o sprzedaży rzeczy do sprzedaży praw.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej art. 57 § 1 pkt 1

Obliczanie opłaty skarbowej od wartości przedmiotu sprzedaży.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podstawą obliczenia opłaty skarbowej od sprzedaży udziału we współwłasności jest wartość rynkowa tego udziału, a nie część wartości rzeczy odpowiadająca wielkości udziału.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły wartość przedmiotu sprzedaży według opinii biegłych, gdy strony nie określiły wartości rynkowej. • Nie naruszono art. 10 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej. • Nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego, zapewniono stronom udział w postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się.

Godne uwagi sformułowania

Podstawą obliczenia opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej w postaci umowy sprzedaży udziału we współwłasności rzeczy w częściach ułamkowych jest wartość rynkowa tego udziału, a nie część wartości rzeczy odpowiadająca wielkości udziału. • Rozporządzenie udziałem we współwłasności w częściach ułamkowych sprowadza się do rozporządzenia prawem do rzeczy, a nie rzeczą, to jest przedmiotem materialnym lub jego częścią. • Wartość rynkowa takich udziałów jest z reguły znacznie niższa od tak obliczonej części wartości rzeczy, uprawnienia współwłaściciela w częściach ułamkowych bowiem ulegają istotnym ograniczeniom.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy opłaty skarbowej od sprzedaży udziałów we współwłasności, interpretacja pojęcia wartości rynkowej w kontekście sprzedaży praw majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży udziałów we współwłasności nieruchomości, a nie rzeczy jako takich. Interpretacja oparta na przepisach o opłacie skarbowej z 1989 r., które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu w podatkach od czynności cywilnoprawnych, który może być nieoczywisty dla wielu podatników i prawników. Wyjaśnia subtelne różnice między sprzedażą rzeczy a sprzedażą praw.

“Czy opłata skarbowa od sprzedaży udziału w mieszkaniu jest niższa niż myślisz? NSA wyjaśnia.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst