P 8/01Umorzenie postępowania pytanie prawne TK
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy Wydział IX Gospodarczy w Bydgoszczy przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu trzy pytania prawne dotyczące zgodności art. 131 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (KPC) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Wątpliwości sądu wynikały z sytuacji, w której pozwany odmówił przyjęcia nakazu zapłaty, a urząd pocztowy zwrócił przesyłkę. Sąd pytał, czy przepisy te są zgodne z Konstytucją, a także czy § 10 ust. 1 rozporządzenia jest zgodny z art. 139 § 2 KPC. Prokurator Generalny wniósł o umorzenie postępowania, argumentując, że pytania prawne nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 193 Konstytucji, gdyż od odpowiedzi na nie nie zależy rozstrzygnięcie sprawy, a dotyczą one głównie wykładni przepisów. Trybunał Konstytucyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że pytania prawne mogą dotyczyć jedynie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, i muszą być bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. W niniejszej sprawie wątpliwości sądu dotyczyły wykładni przepisów, a nie ich konstytucyjności, dlatego Trybunał umorzył postępowanie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach pytań prawnych oraz wymogów formalnych stawianych tym pytaniom.
Dotyczy specyficznej procedury pytań prawnych kierowanych do Trybunału Konstytucyjnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 131 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone z powodu niedopuszczalności wydania wyroku, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, a jedynie upoważniał Ministra Sprawiedliwości do wydania aktu wykonawczego.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że pytanie prawne dotyczące przepisu upoważniającego do wydania rozporządzenia nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wynika z niego, że od odpowiedzi na pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy, a dotyczy ono wykładni, a nie konstytucyjności.
Czy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym jest zgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone z powodu niedopuszczalności wydania wyroku, gdyż wątpliwości sądu dotyczyły wykładni przepisów, a nie ich zgodności z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że wątpliwości sądu co do zgodności rozporządzenia z Konstytucją nie są bezpośrednio związane z rozstrzyganą sprawą, a dotyczą wykładni przepisów, co wykracza poza kompetencje Trybunału w trybie pytań prawnych.
Czy § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w części dotyczącej trybu postępowania przy zaistnieniu okoliczności opisanej w art. 139 § 2 kpc jest zgodny z art. 139 § 2 kpc i art. 92 ust. 1 Konstytucji?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone z powodu niedopuszczalności wydania wyroku, gdyż wątpliwości sądu dotyczyły wykładni przepisów, a nie ich zgodności z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że sąd powinien samodzielnie rozstrzygnąć kwestię wykładni art. 139 § 2 KPC i § 10 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ nie jest to kwestia konstytucyjności, a jedynie interpretacji przepisów proceduralnych.
Czy od odpowiedzi na pytania prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, od odpowiedzi na pytania prawne nie zależy rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że kluczowym wymogiem dopuszczalności pytania prawnego jest jego związek z rozstrzygnięciem sprawy, a w tym przypadku sąd mógł rozstrzygnąć sprawę na podstawie wykładni obowiązujących przepisów, bez konieczności badania ich konstytucyjności.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sąd Rejonowy Wydział IX Gospodarczy w Bydgoszczy | instytucja | wnioskodawca |
| Krzysztof B. | osoba_fizyczna | powód |
| Wiesław K. | osoba_fizyczna | powód |
| Wiesława J. | osoba_fizyczna | powód |
| Danuta J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
u.o. TK art. 39 § 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
Konstytucja art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa prawna dla sądów do przedstawiania pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu.
k.p.c. art. 131 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis upoważniający Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia w sprawie doręczania pism sądowych przez pocztę.
k.p.c. art. 139 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zastępczego doręczenia pisma w przypadku odmowy jego przyjęcia przez adresata.
Pomocnicze
Konstytucja art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli konstytucyjności rozporządzeń.
k.p.c. art. 777 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka do nadania orzeczeniu klauzuli wykonalności.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Historyczna podstawa prawna dla pytań prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pytania prawne sądu nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 193 Konstytucji, ponieważ od odpowiedzi na nie nie zależy rozstrzygnięcie sprawy. • Wątpliwości sądu dotyczą wykładni przepisów, a nie ich zgodności z Konstytucją, co wykracza poza kompetencje Trybunału Konstytucyjnego w trybie pytań prawnych. • Sąd może rozstrzygnąć sprawę na podstawie wykładni obowiązujących przepisów, bez konieczności badania ich konstytucyjności.
Godne uwagi sformułowania
pytanie prawne nie może dotyczyć jakiegokolwiek zagadnienia, lecz tylko problemu hierarchicznej zgodności aktu normatywnego • treścią pytania prawnego nie może być pytanie o znaczenie przepisu bez związku z pytaniem o konstytucyjność tego przepisu • nie jest dopuszczalne inicjowanie za pomocą pytań prawnych kontroli generalno-abstrakcyjnej przed Trybunałem • kognicja Trybunału Konstytucyjnego pojawia się dopiero, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do zgodności przepisów różnego rzędu i da im wyraz w pytaniu prawnym • nie zajmuje się kontrolą interpretacji przepisów w praktyce sądowej, chyba że wystąpi problem związany ze stosowaniem prawa, które w praktyce przyjęło znaczenie patologicznie odbiegające od treści i znaczenia przyznanego mu przez prawodawcę
Skład orzekający
Lech Garlicki
przewodniczący
Stefan J. Jaworski
sprawozdawca
Andrzej Mączyński
członek
Janusz Niemcewicz
członek
Jadwiga Skórzewska-Łosiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach pytań prawnych oraz wymogów formalnych stawianych tym pytaniom."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury pytań prawnych kierowanych do Trybunału Konstytucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące pytań prawnych kierowanych do Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Kiedy sąd może zadać pytanie Trybunałowi Konstytucyjnemu? Kluczowe zasady dotyczące pytań prawnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.