Orzeczenie · 2025-09-23

P 3/25

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-09-23
tkinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnypublikacja orzeczeńDziennik UstawKonstytucja RPpaństwo prawnepodział władzprawo do sąduakty normatywnepromulgacja

Pytanie prawne Sądu Okręgowego w Zamościu dotyczyło zgodności art. 21 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych z Konstytucją RP. Sąd wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. SK 22/21), który orzekł o niezgodności art. 42 § 3 k.k. z Konstytucją, nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Sąd argumentował, że brak publikacji uniemożliwia mu uwzględnienie tego wyroku w rozpoznawanej sprawie, co narusza zasady państwa prawnego, podziału władz i prawa do sądu. Trybunał Konstytucyjny, analizując sprawę, uznał, że publikacja wyroku TK w Dzienniku Ustaw jest czynnością techniczną, a jej brak nie może stanowić przeszkody w stosowaniu orzeczeń TK przez organy władzy publicznej. Trybunał stwierdził, że sposób rozumienia przepisów, który uzależnia skutki wyroku TK od jego publikacji, jest niezgodny z art. 2, art. 10, art. 173 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Orzeczenie to podkreśla ostateczność i powszechną moc obowiązującą wyroków TK od momentu ich ogłoszenia, niezależnie od formalnej publikacji. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie konieczności stosowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego niezależnie od ich publikacji w Dzienniku Ustaw; interpretacja zasad państwa prawnego, podziału władz i prawa do sądu w kontekście publikacji aktów normatywnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji orzeczeń TK przez Prezesa Rady Ministrów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 21 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, rozumiany w ten sposób, że skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego i obowiązek jego stosowania aktualizują się dopiero z chwilą dokonania czynności technicznej polegającej na ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw, jest zgodny z art. 2, art. 10, art. 173 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest niezgodny.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że publikacja wyroku TK w Dzienniku Ustaw jest czynnością techniczną, a jej brak nie może stanowić przeszkody w stosowaniu orzeczeń TK przez organy władzy publicznej. Sposób rozumienia przepisów, który uzależnia skutki wyroku TK od jego publikacji, narusza zasady państwa prawnego, podziału władz i prawa do sądu, umożliwiając władzy wykonawczej ingerencję w działalność sądowniczą i podważanie ostateczności orzeczeń TK.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyrok
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny (orzekł o niezgodności)

Strony

NazwaTypRola
Sąd Okręgowy w Zamościuorgan_państwowypytający sąd
oskarżonyinneoskarżony
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowyuczestnik postępowania (nie zgłosił udziału)
Krajowa Rada Sądownictwaorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (12)

Główne

u.o.a.n. art. 21 § 1

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Rozumiany w ten sposób, że skutki wyroku TK i obowiązek jego stosowania aktualizują się dopiero z chwilą dokonania czynności technicznej polegającej na ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, jest niezgodny z Konstytucją.

u.o.a.n. art. 9 § 1

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Rozumiany w ten sposób, że skutki wyroku TK i obowiązek jego stosowania aktualizują się dopiero z chwilą dokonania czynności technicznej polegającej na ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, jest niezgodny z Konstytucją.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 10, art. 173, art. 45 ust. 1.

Konstytucja RP art. 10

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 2, art. 173, art. 45 ust. 1.

Konstytucja RP art. 173

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 2, art. 10, art. 45 ust. 1.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 2, art. 10, art. 173.

Pomocnicze

EKPC art. 6 § 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

W związku z art. 2, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

u.o.t.p.TK art. 59 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania.

u.o.t.p.TK art. 114

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

k.k. art. 42 § 3

Kodeks karny

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była przedmiotem kontroli w sprawie SK 22/21.

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Publikacja wyroku TK w Dzienniku Ustaw jest czynnością techniczną, a jej brak nie może stanowić przeszkody w stosowaniu orzeczeń TK. • Sposób rozumienia przepisów, który uzależnia skutki wyroku TK od jego publikacji, narusza zasady państwa prawnego, podziału władz i prawa do sądu. • Władza wykonawcza nie może ingerować w działalność sądowniczą poprzez blokowanie publikacji orzeczeń TK. • Ostateczność i powszechna moc obowiązująca wyroków TK wynika z Konstytucji od momentu ich ogłoszenia.

Godne uwagi sformułowania

skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zaistnienie obowiązku jego stosowania przez wszystkie organy władzy publicznej aktualizuje się dopiero z chwilą dokonania czynności technicznej polegającej na ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej • niezwłoczne ogłoszenie w organie urzędowym • domniemanie konstytucyjności zostało skutecznie obalone • zasada podziału i równowagi władzy • sądy i trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz • prawo do sądu • ostateczność i moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego • czynność techniczna • bezprawne oddziaływanie na orzecznictwo sądów • nie może zostać zmieniony, podważony czy uznany jako nieistniejący przez jakikolwiek organ władzy publicznej

Skład orzekający

Jarosław Wyrembak

przewodniczący

Krystyna Pawłowicz

członek

Stanisław Piotrowicz

członek

Bogdan Święczkowski

sprawozdawca

Rafał Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności stosowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego niezależnie od ich publikacji w Dzienniku Ustaw; interpretacja zasad państwa prawnego, podziału władz i prawa do sądu w kontekście publikacji aktów normatywnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji orzeczeń TK przez Prezesa Rady Ministrów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad ustrojowych państwa, konfliktu między władzą sądowniczą a wykonawczą oraz wpływu braku publikacji orzeczeń TK na prawa obywateli. Jest to temat o dużym znaczeniu dla prawników i obywateli.

Czy brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw unieważnia jego moc? Trybunał Konstytucyjny odpowiada!

Zdanie odrębne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst