IX P 475/24

Powód W. J., funkcjonariusz służby celnej, wystąpił z pozwem o zasądzenie odprawy w wysokości 45 000 zł z odsetkami od Skarbu Państwa – Izby Administracji Skarbowej w S. Roszczenie wynikało z faktu przyjęcia przez niego propozycji zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej od 1 czerwca 2017 r. w związku z wejściem w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Powód argumentował, że ustanie jego stosunku służbowego w związku z przyjęciem propozycji pracy stanowi zwolnienie ze służby, rodzące prawo do odprawy, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 6 lutego 2024 r. sygn. akt III PZP 2/23. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym powód pełnił służbę od 1989 r., a od 1 marca 2017 r. stał się funkcjonariuszem KAS. W maju 2017 r. przyjął propozycję zatrudnienia na stanowisku kontrolera skarbowego od 1 czerwca 2017 r. Jego stosunek służbowy zakończył się z dniem 31 maja 2017 r. wskutek przyjęcia propozycji zatrudnienia. Sąd, analizując przepisy ustawy wprowadzającej ustawę o KAS oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał, że prawo do odprawy dla funkcjonariuszy, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia w KAS, przysługuje. Podkreślono, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, a odprawa ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę. Sąd podzielił argumentację Sądu Najwyższego, że w przypadku ucywilnionych funkcjonariuszy KAS zaistniała przesłanka reorganizacji jednostki organizacyjnej KAS, a brak jest wyraźnego wyłączenia prawa do odprawy. Mimo uznania zasadności samego roszczenia, sąd oddalił powództwo z powodu przedawnienia. Roszczenie stało się wymagalne 1 czerwca 2017 r. i uległoby przedawnieniu 1 czerwca 2020 r. Powód przerwał bieg przedawnienia pismem z 21 lutego 2020 r., jednak sąd uznał, że kolejne pismo z 12 lutego 2024 r. nastąpiło po upływie trzech lat od przerwania biegu przedawnienia. Sąd rozważył możliwość nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia ze względu na niejasności prawne związane z reformą KAS, jednak uznał, że powód, jako osoba wykształcona i mająca kontakt z prawem, powinien był śledzić orzecznictwo i podjąć działania prawne wcześniej, zwłaszcza po pierwszych korzystnych wyrokach Sądu Najwyższego. Sytuacja życiowa powoda (choroba, śmierć żony) nie została uznana za wystarczające usprawiedliwienie opóźnienia. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając przegrywającego powoda kosztami z uwagi na szczególnie uzasadniony wypadek, wynikający z niejasności legislacyjnych.

Zagadnienia prawne (3)