IX P 466/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. B. dochodziła zasądzenia od Skarbu Państwa – Izby Administracji Skarbowej w S. odprawy za zwolnienie ze służby w Służbie Celno-Skarbowej w kwocie 30 517,92 zł. Argumentowała, że w związku z przyjęciem propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, jej stosunek służbowy ustał, co uzasadnia otrzymanie odprawy przewidzianej przepisami. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia oraz kwestionując zasadność odprawy, wskazując, że do utraty zatrudnienia nie doszło. Sąd ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym powódka pełniła służbę od 2000 r., a od 1 marca 2017 r. stała się funkcjonariuszem Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). W maju 2017 r. otrzymała propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, którą przyjęła. Sąd, analizując przepisy ustawy wprowadzającej ustawę o KAS oraz uchwały Sądu Najwyższego (III PZP 7/19 i III PZP 2/23), uznał, że funkcjonariuszowi, którego stosunek służbowy uległ przekształceniu w stosunek pracy, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej. Podkreślono, że wygaśnięcie stosunku służbowego następuje z mocy prawa, niezależnie od woli funkcjonariusza, a sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję zatrudnienia, nie może być gorsza od sytuacji tego, który ją odrzucił. Niemniej jednak, sąd uwzględnił zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego. Zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności, a bieg przedawnienia przerywa każda czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia. Sąd uznał, że jedynie pierwsze wezwanie powódki do zapłaty z 11 stycznia 2019 r. przerwało bieg przedawnienia. Kolejne wnioski i pozew zostały złożone po upływie terminu. Sąd nie znalazł podstaw do uznania wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia. W konsekwencji, mimo uznania zasadności prawa do odprawy, powództwo zostało oddalone z powodu przedawnienia. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie słuszności, obciążając powódkę jedynie w połowie, ze względu na zasadność samego roszczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy KAS w związku z reformą oraz interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń w służbach mundurowych.
Interpretacja przepisów o przedawnieniu jest specyficzna dla ustawy o KAS i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych przypadkach. Sąd podkreślił, że orzeczenia sądów nie mają mocy prawotwórczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej, którego stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy w związku z reformą KAS, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariuszowi przysługuje prawo do odprawy pieniężnej na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 ustawy wprowadzającej ustawę o KAS.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy KAS należy traktować jako zwolnienie ze służby, co rodzi prawo do odprawy. Podkreślono, że wygaśnięcie stosunku służbowego następuje z mocy prawa, a sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję zatrudnienia, nie może być gorsza od sytuacji tego, który ją odrzucił. Prawo do odprawy wynika z potrzeby ochrony funkcjonariuszy przed negatywnymi skutkami utraty szczególnych uprawnień związanych ze służbą.
Czy roszczenie o odprawę pieniężną dla funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej ulega przedawnieniu i jakie czynności przerywają bieg tego przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności. Bieg przedawnienia przerywa czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia bądź uznanie roszczenia. Kolejne wnioski powódki nie spełniały tych wymogów.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 252 ustawy o KAS, który przewiduje 3-letni termin przedawnienia i specyficzne przesłanki przerwania jego biegu (czynność przed kierownikiem jednostki). Uznał, że jedynie pierwsze wezwanie powódki do zapłaty przerwało bieg przedawnienia. Kolejne wnioski, składane po odmowie pozwanego, nie były traktowane jako czynności bezpośrednio zmierzające do dochodzenia roszczenia w rozumieniu ustawy, a jedynie jako techniczne powtórzenia. Sąd nie znalazł też wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.KAS art. 252
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych funkcjonariuszy KAS i przesłanki przerwania biegu przedawnienia.
u.S.Celnej art. 163 § ust. 4
Ustawa o Służbie Celnej
Przyznaje funkcjonariuszowi służby stałej, zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej, prawo do odprawy.
Pomocnicze
p.w.u.KAS art. 170 § ust. 1, 3 i 4
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Reguluje wygaśnięcie stosunków pracy i służbowych w związku z reformą KAS, traktując wygaśnięcie stosunku służbowego jako zwolnienie ze służby.
p.w.u.KAS art. 171 § ust. 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa skutki przyjęcia propozycji zatrudnienia lub pełnienia służby, w tym przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności świadczenia w przypadku braku oznaczenia terminu.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 102 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia z uwagi na brak skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia przez kolejne wnioski powódki. • Brak wyjątkowych okoliczności uzasadniających nieuwzględnienie terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Prawo powódki do odprawy pieniężnej w związku z zakończeniem stosunku służbowego. • Nieskuteczność zarzutu przedawnienia z uwagi na niejednolite orzecznictwo i niejasności prawne po reformie KAS.
Godne uwagi sformułowania
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktowane jest jak zwolnienie ze służby. • Sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję zatrudnienia, nie może być gorsza od sytuacji funkcjonariusza, który ją odrzucił. • Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia bądź uznanie roszczenia. • Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że skoro funkcjonariusz nawiązuje stosunek pracy w ramach Krajowej Administracji Skarbowej, to jego sytuacja jest jakościowo lepsza od sytuacji funkcjonariusza, który odrzucił przedstawioną mu propozycję.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy KAS w związku z reformą oraz interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń w służbach mundurowych."
Ograniczenia: Interpretacja przepisów o przedawnieniu jest specyficzna dla ustawy o KAS i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych przypadkach. Sąd podkreślił, że orzeczenia sądów nie mają mocy prawotwórczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej reformy administracji publicznej i jej skutków dla funkcjonariuszy, a także interpretacji przepisów o przedawnieniu. Pokazuje, jak złożone mogą być konsekwencje zmian legislacyjnych i jak sądy starają się wypełniać luki prawne.
“Reforma KAS: Czy funkcjonariuszom należy się odprawa? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 30 517,92 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.