IX P 464/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S. P. dochodził zasądzenia odprawy w kwocie 34.525,14 zł wraz z odsetkami, argumentując, że przekształcenie jego stosunku służbowego w stosunek pracy na skutek reformy Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) z 2017 r. jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uzasadnia wypłatę odprawy. Pozwany Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia oraz kwestionując jego zasadność merytoryczną. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, w tym orzecznictwo Sądu Najwyższego (uchwała III PZP 2/23), uznał, że funkcjonariuszowi, którego stosunek służbowy uległ przekształceniu w stosunek pracy, przysługuje prawo do odprawy na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku z przepisami wprowadzającymi ustawę o KAS. Sąd podkreślił, że wygaśnięcie stosunku służbowego następuje z mocy prawa, niezależnie od woli funkcjonariusza, a jego sytuacja prawna ulega zmianie na gorsze, co uzasadnia przyznanie odprawy jako gratyfikacji za wieloletnią służbę. Mimo uznania zasadności roszczenia, sąd oddalił powództwo z powodu przedawnienia. Zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia te przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywają jedynie czynności podjęte bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia przed kierownikiem jednostki organizacyjnej lub uznanie roszczenia. Sąd uznał, że jedynie pierwsze wezwanie powoda do zapłaty z 10 stycznia 2019 r. przerwało bieg przedawnienia, które następnie upłynęło z dniem 10 stycznia 2022 r., podczas gdy pozew wniesiono 20 marca 2024 r. Kolejne wnioski powoda nie spełniały wymogu bezpośredniości. Sąd nie znalazł również podstaw do nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia na podstawie art. 252 ust. 2 ustawy o KAS, uznając, że niejasności prawne nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania ich za "wyjątkowe okoliczności". O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie słuszności (art. 102 k.p.c.), obciążając powoda jedynie połową kosztów, ze względu na zasadność merytoryczną jego roszczenia, które zostało oddalone wyłącznie z powodu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy służb mundurowych w przypadku reorganizacji i przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy, a także interpretacja przepisów o przedawnieniu w pragmatykach służbowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w związku z reformą KAS w 2017 r. oraz specyfiki przepisów o przedawnieniu w ustawie o KAS.
Zagadnienia prawne (3)
Czy funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej, którego stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy na skutek reformy KAS, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariuszowi przysługuje prawo do odprawy pieniężnej na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku z przepisami wprowadzającymi ustawę o KAS.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy na skutek reformy KAS skutkuje wygaśnięciem stosunku służbowego, co należy traktować jako zwolnienie ze służby, a tym samym rodzi prawo do odprawy jako gratyfikacji za wieloletnią służbę. Sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję zatrudnienia, nie może być gorsza od sytuacji funkcjonariusza, który jej nie przyjął.
Czy roszczenie o odprawę dla funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu, ponieważ tylko pierwsze wezwanie powoda do zapłaty przerwało bieg trzyletniego terminu przedawnienia, który następnie upłynął przed wniesieniem pozwu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywają jedynie czynności podjęte bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia przed kierownikiem jednostki organizacyjnej lub uznanie roszczenia. Kolejne wnioski powoda do organu administracji nie spełniały wymogu "bezpośredniości" i nie przerwały biegu przedawnienia.
Czy niejasności prawne wynikające z reformy KAS mogą stanowić "wyjątkowe okoliczności" usprawiedliwiające nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niejasności prawne nie stanowią "wyjątkowych okoliczności" w rozumieniu art. 252 ust. 2 ustawy o KAS, które usprawiedliwiałyby opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wynik procesu sądowego zawsze wiąże się z pewną niepewnością, a niejednolite orzecznictwo nie może stanowić usprawiedliwienia dla odstąpienia od poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. Taka interpretacja wypaczałaby istotę instytucji przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
p.w. KAS art. 163 § ust. 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Stosowany odpowiednio do funkcjonariuszy, których stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy.
u. KAS art. 252
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Reguluje przedawnienie roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych, określając 3-letni termin i przesłanki jego przerwania.
Pomocnicze
p.w. KAS art. 170 § ust. 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określają skutki wygaśnięcia stosunku służbowego i traktowanie go jako zwolnienia.
p.w. KAS art. 165 § ust. 3 i 7
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczą przekształcenia stosunku służbowego i propozycji zatrudnienia.
p.w. KAS art. 171 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa skutki przyjęcia propozycji zatrudnienia.
u. Służbie Celnej art. 163 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Przepis dotyczący odprawy dla funkcjonariusza zwolnionego w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności roszczenia.
k.p. art. 11
Kodeks pracy
Zasada swobody nawiązania stosunku pracy.
k.p.c. art. 123 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przerwanie biegu przedawnienia.
k.p.c. art. 102 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w orzekaniu o kosztach procesu.
u. o Policji art. 114
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Podstawa odprawy dla policjantów.
u. o Służbie Więziennej art. 99 § ust. 1 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej
Podstawa odprawy dla funkcjonariuszy SW.
u. o zwolnieniach grupowych art. 8
Ustawa z dnia 13 marca 2013 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Odprawa w przypadku reorganizacji lub likwidacji jednostki organizacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy na skutek reformy KAS jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uzasadnia wypłatę odprawy. • Funkcjonariuszowi przysługuje odprawa jako gratyfikacja za wieloletnią służbę. • Sytuacja funkcjonariusza, który przyjął propozycję zatrudnienia, nie może być gorsza od sytuacji funkcjonariusza, który jej nie przyjął.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odprawę uległo przedawnieniu z uwagi na brak skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia. • Niejasności prawne nie stanowią "wyjątkowych okoliczności" usprawiedliwiających nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktowane było jak zwolnienie ze służby. • Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia bądź uznanie roszczenia. • Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że skoro funkcjonariusz nawiązuje stosunek pracy w ramach Krajowej Administracji Skarbowej, to jego sytuacja jest jakościowo lepsza od sytuacji funkcjonariusza, który odrzucił przedstawioną mu propozycję.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy służb mundurowych w przypadku reorganizacji i przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy, a także interpretacja przepisów o przedawnieniu w pragmatykach służbowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w związku z reformą KAS w 2017 r. oraz specyfiki przepisów o przedawnieniu w ustawie o KAS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z reformą administracji publicznej i prawami funkcjonariuszy, a także kwestii przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla wielu osób pracujących w sektorze publicznym.
“Czy po reformie KAS należała Ci się odprawa? Sąd rozstrzyga, ale uwaga na przedawnienie!”
Dane finansowe
WPS: 34 525,14 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.