Orzeczenie

IX P 24/23

SAOSPracyprawo pracyWysokanajwyższy

odprawasłużba cywilnaprzekształcenie stosunku pracyprzedawnieniesąd najwyższyorzecznictworeforma służb mundurowych

Podsumowanie

Powód J. M. dochodził zasądzenia odprawy za zwolnienie ze służby w kwocie 38.707,56 zł, argumentując, że przekształcenie jego stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy z 2017 roku powinno być traktowane jako zwolnienie uzasadniające wypłatę odprawy. Pozwany (...) w S. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia i kwestionując zasadność samego roszczenia, wskazując, że powód nie utracił zatrudnienia. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, w tym uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2024 r. w sprawie III PZP 2/23, uznał, że funkcjonariuszowi, który przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w wyniku reformy, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o (...) w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 przepisów wprowadzających ustawę o (...). Sąd podkreślił, że wygaśnięcie stosunku służbowego następuje z mocy prawa, niezależnie od woli kontynuowania zatrudnienia w formie pracowniczej, a odprawa ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę. Mimo uznania zasadności roszczenia, sąd oddalił powództwo z powodu przedawnienia. Zgodnie z art. 252 ustawy o (...), roszczenia te ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności, a bieg przedawnienia przerywa czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia lub uznanie roszczenia. Sąd uznał, że jedynie pierwszy wniosek powoda z 29 października 2018 r. przerwał bieg przedawnienia, a kolejne wnioski oraz pozew zostały złożone po terminie. Sąd nie znalazł podstaw do uznania wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, ani do zastosowania przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących przedawnienia, wskazując na specyfikę przepisów pragmatyk służbowych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., odstępując od obciążania powoda kosztami w całości z uwagi na zasadność samego roszczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń funkcjonariuszy służb mundurowych oraz zasady przerwania biegu przedawnienia zgodnie ze specyficznymi ustawami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby cywilnej po reformie z 2017 r. i specyficznych przepisów o przedawnieniu. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być odmienna w innych sektorach lub w przypadku zastosowania przepisów Kodeksu cywilnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy funkcjonariuszowi służby cywilnej, którego stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy w wyniku reformy z 2017 r., przysługuje prawo do odprawy pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na własne orzecznictwo, uznał, że wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza w wyniku reformy i nawiązanie stosunku pracy skutkuje prawem do odprawy, traktując to jako zakończenie służby z przyczyn nieleżących po stronie funkcjonariusza, nawet jeśli przyjął on propozycję zatrudnienia.

Czy roszczenie o odprawę pieniężną dla funkcjonariusza służby cywilnej ulega przedawnieniu zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, czy też specyficznymi przepisami pragmatyk służbowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie przedawnia się zgodnie ze specyficznymi przepisami ustawy o (...) (3 lata), a bieg przedawnienia przerywają jedynie czynności wskazane w tej ustawie (np. złożenie wniosku do kierownika jednostki), a nie czynności procesowe jak w Kodeksie cywilnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o (...) stanowi lex specialis w zakresie przedawnienia roszczeń funkcjonariuszy, wyłączając stosowanie ogólnych przepisów Kodeksu cywilnego. Wnioski powoda składane do kierownika jednostki organizacyjnej nie przerywały skutecznie biegu przedawnienia w sposób wymagany przez ustawę, co doprowadziło do przedawnienia roszczenia.

Czy niejednolite orzecznictwo sądów w sprawie odpraw dla funkcjonariuszy po reformie z 2017 r. może stanowić wyjątkową okoliczność usprawiedliwiającą opóźnienie w dochodzeniu roszczenia i wyłączającą zastosowanie zarzutu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niejednolite orzecznictwo nie stanowi podstawy do nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia, ponieważ nie zapewnia pewności co do wyniku procesu, a rolą sądu jest rozstrzyganie sporów.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że niepewność prawna i niejednolite orzecznictwo nie są 'wyjątkowymi okolicznościami' w rozumieniu art. 252 ust. 2 ustawy o (...), które usprawiedliwiałyby opóźnienie w dochodzeniu roszczenia. Sąd podkreślił, że orzeczenia sądowe nie mają mocy prawotwórczej, a pewność prawną może zapewnić jedynie zmiana legislacyjna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

Nazwa	Typ	Rola
J. M.	osoba_fizyczna	powód
(...)	instytucja	pozwany

Przepisy (11)

Główne

ustawa o (...) art. 163 § ust. 4

Ustawa o (...) (tekst jedn. Dz.U. 2016.1799 z późn. zm.)

Podstawa prawna odprawy dla funkcjonariusza zwolnionego ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej, stosowana per analogiam do sytuacji przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy.

ustawa o (...) art. 252

Ustawa o (...) (tekst jedn. Dz.U. 2016.1799 z późn. zm.)

Reguluje przedawnienie roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych funkcjonariuszy (3 lata) oraz przerwanie biegu przedawnienia.

Pomocnicze

ustawa wprowadzająca art. 165 § ust. 3