Orzeczenie · 2025-01-07

IX P 212/24

Sąd

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie

Miejsce

Data

2025-01-07

SAOSPracywynagrodzenie za pracęrejonowy

prawo pracywynagrodzenieprokuratorustawy okołobudżetoweKonstytucja RPzasady prawaochrona zaufaniapewność prawasąd rejonowy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka, prokurator E. M., pozwem z 24 stycznia 2024 r. domagała się zasądzenia od Prokuratury Rejonowej S. - Ś. w S. kwoty 23 225,44 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2022 r., a także odsetek ustawowych. Roszczenie obejmowało różnicę w wynagrodzeniu zasadniczym, dodatkowym rocznym za 2021 r. oraz nagrodzie jubileuszowej. Powódka argumentowała, że przepisy ustaw okołobudżetowych (na lata 2021 i 2022) odniosły podstawę ustalenia wynagrodzenia prokuratora do wcześniejszych lat (2019 i 2020), co doprowadziło do zaniżenia jej uposażenia, wbrew art. 123 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze. Podkreślała ustrojowy charakter tej ustawy i niezgodność rozwiązań ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP. Pozwana Prokuratura Rejonowa wniosła o oddalenie powództwa, wskazując na konieczność stosowania obowiązujących przepisów i dyscyplinę finansów publicznych, a także na rozstrzyganie konstytucyjności przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd ustalił stan faktyczny jako w istocie niesporny, koncentrując się na zagadnieniach prawnych. Kluczową kwestią była kolizja przepisów ustawy Prawo o prokuraturze z przepisami ustaw okołobudżetowych. Sąd, analizując orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, uznał, że choć ustawy okołobudżetowe mają moc zwykłej ustawy, to ich stosowanie w latach 2021-2023 w zakresie zamrożenia wynagrodzeń prokuratorów było niekonsekwentne i nieuzasadnione w kontekście innych wydatków państwa (np. emerytur, podwyżek dla samorządowców). Sąd odwołał się do zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa oraz zasady pewności prawa, wskazując na arbitralność i zaskakujący charakter zmian dla jednostki. Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego, powołując się na możliwość bezpośredniego stosowania Konstytucji RP oraz orzecznictwo dopuszczające odmowę zastosowania przepisu sprzecznego z Konstytucją w indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy niezgodność jest oczywista lub potwierdzona wcześniejszymi orzeczeniami TK. Sąd uwzględnił żądanie powódki dotyczące wyrównania wynagrodzenia za lata 2021 i 2022 oraz odsetek, zasądzając kwotę 23 198,40 zł należności głównej. Oddalono powództwo w zakresie żądania odsetek od wynagrodzenia rocznego od daty wcześniejszej niż 1 kwietnia roku następującego po roku, za który przysługuje, oraz w części, gdzie powódka żądała kwoty wyższej niż wynikało to z wyliczeń pozwanego. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, które odnosiły podstawę ustalenia wynagrodzenia prokuratora do przeciętnego wynagrodzenia z lat wcześniejszych niż rok poprzedzający, były zgodne z Konstytucją RP i ustawą Prawo o prokuraturze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te były sprzeczne z Konstytucją RP ze względu na brak uzasadnienia, niekonsekwencję ustawodawcy i naruszenie zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć ustawy okołobudżetowe mają moc zwykłej ustawy, ich stosowanie w latach 2021-2023 w zakresie zamrożenia wynagrodzeń prokuratorów było niekonsekwentne i nieuzasadnione w kontekście innych wydatków państwa. Brak było wystarczającego uzasadnienia dla odstąpienia od ustalonych zasad, co naruszało zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa oraz zasadę pewności prawa.

Czy sąd może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za sprzeczny z Konstytucją RP, nawet jeśli nie ma orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tej konkretnej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odmówić zastosowania przepisu ustawy w indywidualnej sprawie, jeśli stwierdzi jego oczywistą sprzeczność z Konstytucją RP, powołując się na bezpośrednie stosowanie Konstytucji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które dopuszczają tzw. rozproszoną kontrolę konstytucyjności przez sądy w sytuacjach oczywistych lub gdy Trybunał Konstytucyjny orzekał już o normie analogicznej. Sąd podkreślił, że wykonując władzę sądowniczą, sprawuje wymiar sprawiedliwości i może odmówić zastosowania przepisu, nie naruszając tym kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.

Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od dodatkowego wynagrodzenia rocznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe za opóźnienie od dodatkowego wynagrodzenia rocznego należą się dopiero od dnia 1 kwietnia roku następującego po roku, za który przysługuje to wynagrodzenie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym, wynagrodzenie roczne wypłaca się nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje. Żądanie odsetek od daty wcześniejszej niż 1 kwietnia danego roku jest niezasadne.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
E. M.	osoba_fizyczna	powódka
Prokuratura Rejonowa S. - Ś. w S.	instytucja	pozwana

Przepisy (11)

Główne

p.o.p. art. 123 § § 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Przepisy ustaw okołobudżetowych odwołujące się do wcześniejszych kwartałów uznano za sprzeczne z Konstytucją RP w kontekście braku uzasadnienia i niekonsekwencji ustawodawcy.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z tej zasady wyprowadzono m.in. zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom.

Pomocnicze

p.o.p. art. 124 § § 11

Ustawa Prawo o prokuraturze

Prokurator nabywa prawo do dodatku za długoletnią pracę wynoszącego, począwszy od 6. roku pracy, 5% aktualnie pobieranego przez prokuratora wynagrodzenia zasadniczego, wzrastającego o 1% po każdym kolejnym roku pracy do 20%.

u.o.s.r.u.b. 2021 art. 14 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021

Określono, że podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w 2021 r. stanowić będzie przeciętne miesięczne wynagrodzenie w II kwartale 2019 r. Rozwiązanie to zostało uznane za sprzeczne z Konstytucją RP w kontekście braku uzasadnienia i niekonsekwencji ustawodawcy.

u.o.s.r.u.b. 2022 art. 10 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022

Jako podstawę kształtowania wynagrodzeń prokuratorów w roku 2022 przyjęto przeciętne miesięczne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r. powiększone o kwotę 26 zł. Rozwiązanie to zostało uznane za sprzeczne z Konstytucją RP w kontekście braku uzasadnienia i niekonsekwencji ustawodawcy.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.p.c. art. 300

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy.

u.d.w.r. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej

Wynagrodzenie roczne wypłaca się nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje.

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.