Orzeczenie · 2019-11-21

IX Ca 942/19

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2019-11-21
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościwspółwłasnośćpodziałzniesienie współwłasnościnieruchomość rolnadopłatypożytkiapelacjapostanowienie

Sprawa dotyczyła wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości położonych w B. i S. Wnioskodawczyni wniosła o podział nieruchomości poprzez fizyczny podział gruntu i przyznanie jej określonych działek, a także o rozliczenie pożytków i dopłat. Uczestnik wyraził zgodę na zniesienie współwłasności, proponując inny podział i żądając dopłaty. Sąd Rejonowy dokonał podziału nieruchomości w B. i S., przyznając określone działki stronom i zasądzając dopłatę od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni. Sąd I instancji szczegółowo ustalił stan faktyczny, opierając się na dokumentach i opiniach biegłych, a także rozliczył nakłady, wydatki i pożytki. Uczestnik złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 211, 213, 214 kc, art. 207 kc) i procesowego (m.in. art. 618, 623 kpc). Zarzuty dotyczyły m.in. sposobu podziału nieruchomości w B., rozliczenia dopłat unijnych jako pożytków oraz nieuwzględnienia jego wniosków o rozliczenie nakładów. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał trafnej oceny dowodów. Ustalenia faktyczne i oceny Sądu Rejonowego zostały przyjęte za własne. Sąd Okręgowy odniósł się do zarzutów apelacji, wskazując, że nakłady i wydatki zostały rozliczone w opiniach biegłych, a dopłaty unijne słusznie potraktowano jako podlegające rozliczeniu. Sąd odwoławczy uznał, że podział nieruchomości dokonany przez Sąd Rejonowy uwzględniał interesy obu stron i był zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej. Sąd Okręgowy podkreślił również, że uczestnik posiada znaczące zadłużenie, co miało wpływ na ocenę możliwości spłaty dopłat. Apelacja została oddalona, a o kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 520 § 1 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Rozliczenia między współwłaścicielami w sprawach o zniesienie współwłasności, w szczególności dotyczące nieruchomości rolnych, dopłat unijnych oraz sposobu podziału nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rozliczeń między byłymi małżonkami.

Zagadnienia prawne (4)

Jak dokonać podziału nieruchomości w naturze w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej i uwzględniający interesy współwłaścicieli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podział nieruchomości powinien uwzględniać jej społeczno-gospodarcze przeznaczenie, a także interesy obu stron, przy czym dopuszczalne jest przyznanie poszczególnych działek poszczególnym współwłaścicielom, a także ustalenie dopłat pieniężnych w celu wyrównania wartości udziałów.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że podział nieruchomości w B. poprzez wyodrębnienie działki nr (...) i przyznanie jej uczestnikowi, a pozostałych działek wnioskodawczyni, jest racjonalny i niekrzywdzący. Podobnie, przyznanie nieruchomości w S. uczestnikowi było uzasadnione. Sąd wziął pod uwagę zarówno rolnicze, jak i turystyczne walory nieruchomości, a także fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez obie strony.

Czy dopłaty unijne do gruntów rolnych stanowią pożytki lub przychody z rzeczy wspólnej podlegające rozliczeniu w postępowaniu o zniesienie współwłasności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopłaty unijne do gruntów rolnych, pobrane przez jednego ze współwłaścicieli z wyłączeniem drugiego, podlegają rozliczeniu w postępowaniu o zniesienie współwłasności na podstawie art. 207 kc i art. 618 § 1 kpc.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dopłaty bezpośrednie są związane z faktycznym władaniem nieruchomościami rolnymi i stanowią przychód z majątku wspólnego, podlegający rozliczeniu między współwłaścicielami na zasadach ogólnych, nawet jeśli przepisy ustawy o płatnościach nie wyłączają ich od takiego obowiązku. Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Czy roszczenia o rozliczenie nakładów, wydatków i pożytków z nieruchomości wspólnej mogą być zgłoszone w postępowaniu apelacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenia przewidziane w art. 618 § 1 kpc muszą być zgłoszone do daty zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji, chyba że powstały lub stały się wymagalne w trakcie postępowania międzyinstancyjnego. Zgłoszenie ich musi być precyzyjne co do wysokości i podstawy faktycznej.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzuty apelacji dotyczące nieuwzględnienia wniosków o rozliczenie nakładów nie były skuteczne, ponieważ wnioski te nie zostały prawidłowo sformułowane w pierwszej instancji lub nie spełniały wymogów formalnych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że niektóre z tych roszczeń były już uwzględnione w opiniach biegłych lub nie zostały udowodnione.

Czy zarzut przedawnienia roszczeń o rozliczenie pożytków i dopłat jest zasadny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarzut przedawnienia jest częściowo zasadny, jednak bieg terminu przedawnienia roszczeń za kolejne lata został przerwany poprzez złożenie wniosku o zniesienie współwłasności i rozliczenie pożytków oraz dopłat.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji przyjął, że roszczenie o zapłatę za dany rok staje się wymagalne po zakończeniu roku kalendarzowego i upływie terminu na rozliczenie. Bieg przedawnienia został przerwany przez złożenie wniosku o zniesienie współwłasności, co skutkowało tym, że nieprzedawnione pozostały pożytki i dopłaty za określone lata.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić apelację
Strona wygrywająca
wnioskodawczyni

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Z. N.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 210 § zd. 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 211

Kodeks cywilny

k.c. art. 213

Kodeks cywilny

k.c. art. 214

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 618

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawa rzeczowe, o posiadanie, o roszczenia z tytułu nakładów, pożytków i innych przychodów z rzeczy.

k.p.c. art. 622

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 623

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 207

Kodeks cywilny

Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku ponoszą wydatki i ciężary.

u.k.s.c. art. 83 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1 i 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość podziału nieruchomości w naturze dokonana przez Sąd Rejonowy. • Możliwość rozliczenia dopłat unijnych jako pożytków w postępowaniu o zniesienie współwłasności. • Niewłaściwe sformułowanie wniosków o rozliczenie nakładów przez uczestnika w pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących podziału nieruchomości. • Naruszenie przepisów procesowych dotyczących rozliczenia nakładów i dopłat. • Niewłaściwe rozliczenie dopłat unijnych jako pożytków. • Zmniejszenie wartości nieruchomości w B. w wyniku podziału.

Godne uwagi sformułowania

koszty postępowania apelacyjnego wnioskodawczyni i uczestnik ponoszą każdy w zakresie związanym ze swoim udziałem w sprawie • Sąd I instancji prawidłowo oraz dokładnie przeprowadził postępowanie dowodowe i orzekł na podstawie wszystkich zaoferowanych przez strony dowodów, dokonując trafnej ich oceny. • Ocena wiarygodności i mocy dowodów została przeprowadzona w granicach przysługującej Sądowi I instancji z mocy art. 233 § 1 kpc swobody osądu. • W sprawach tzw. działowych, do których należy także sprawa o podział majątku wspólnego, nie ma sprzeczności interesów między tymi uczestnikami...

Skład orzekający

Mirosław Wieczorkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Dorota Ciejek

sędzia

Agnieszka Żegarska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozliczenia między współwłaścicielami w sprawach o zniesienie współwłasności, w szczególności dotyczące nieruchomości rolnych, dopłat unijnych oraz sposobu podziału nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rozliczeń między byłymi małżonkami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów zniesienia współwłasności nieruchomości rolnych, w tym rozliczeń dopłat unijnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i rolnym.

Jak podzielić ziemię i rozliczyć unijne dopłaty? Kluczowe orzeczenie w sprawie zniesienia współwłasności.

Dane finansowe

dopłata: 47 938,6 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst