Orzeczenie · 2025-12-17

IV U 970/25Uchylenie decyzji podatkowej bledy proceduralne 52

Sąd

Sąd Okręgowy w Toruniu

Miejsce

Toruń

Data

2025-12-17

SAOSUbezpieczenia społeczneubezpieczenie choroboweWysokaokręgowy

ubezpieczenie choroboweZUSdziałalność gospodarczaurlop macierzyńskiterminowośćobowiązek informacyjnyodwołanieskładki

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odwołania A. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T., która stwierdziła, że ubezpieczona, prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, nie podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 05.01.2024 r. do 24.01.2025 r. ZUS argumentował, że w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego (od 05.01.2024 r. do 02.01.2025 r.) ubezpieczenie chorobowe ustało z mocy prawa z powodu zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Ponowne zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego wpłynęło do ZUS dopiero 25.01.2025 r., co oznaczało podleganie ubezpieczeniu od tej daty. Ubezpieczona zarzuciła ZUS naruszenie przepisów poprzez zaniechanie obowiązku informacyjnego, wskazując, że nie została poinformowana o konieczności złożenia wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym po zakończeniu urlopu macierzyńskiego w terminie 7 dni. Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając sprawę, ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów i zeznań świadków. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się kwestie terminowości wniesienia odwołania oraz obowiązki informacyjne organu rentowego. Sąd uznał, że opóźnienie w złożeniu odwołania (o 2 miesiące i 4 dni) nie było nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonej (ciężka choroba, późne doręczenie decyzji przez matkę). Następnie, analizując meritum sprawy, sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które podkreśla obowiązek organu rentowego do informowania ubezpieczonych o konsekwencjach zbiegu tytułów do ubezpieczeń oraz o konieczności ponownego zgłoszenia się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Sąd stwierdził, że ZUS nie wypełnił obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 9 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że A. R. podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 03.01.2025 r. do 24.01.2025 r., oddalając jednocześnie odwołanie w pozostałym zakresie. Sąd podkreślił, że ubezpieczona, nie posiadając wykształcenia prawniczego, nie mogła być obciążona wiedzą o skomplikowanych przepisach dotyczących ubezpieczeń społecznych, a organ rentowy miał obowiązek udzielić jej niezbędnych wyjaśnień.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ważność obowiązku informacyjnego organów rentowych wobec ubezpieczonych, zwłaszcza w kontekście skomplikowanych przepisów dotyczących zbiegu tytułów do ubezpieczeń i konieczności ponownego zgłoszenia po okresach przerw (np. urlop macierzyński). Podkreślenie znaczenia przyczyn niezależnych od ubezpieczonego przy ocenie terminowości wniesienia odwołania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń i obowiązków informacyjnych ZUS. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach braku choroby ubezpieczonego lub terminowego doręczenia decyzji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ubezpieczony, który nie złożył wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w terminie 7 dni po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, może być objęty tym ubezpieczeniem, jeśli organ rentowy zaniechał obowiązku informacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli organ rentowy nie poinformował prawidłowo o konieczności złożenia wniosku i nieprzekazanie decyzji ZUS w terminie nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ rentowy naruszył obowiązek informacyjny wynikający z art. 9 k.p.a., nie pouczając ubezpieczonej o konieczności ponownego zgłoszenia się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. W związku z tym, mimo braku formalnego wniosku w terminie, sąd uznał, że ubezpieczona podlegała ubezpieczeniu chorobowemu od daty wskazanej we wniosku, biorąc pod uwagę jej ciężką chorobę i późne doręczenie decyzji ZUS.

Czy opóźnienie w złożeniu odwołania od decyzji ZUS, spowodowane chorobą ubezpieczonej i późnym doręczeniem decyzji przez domownika, może być usprawiedliwione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opóźnienie w złożeniu odwołania o 2 miesiące i 4 dni nie było nadmierne, a przyczyną były ciężka choroba ubezpieczonej oraz fakt, że decyzja ZUS została jej doręczona z opóźnieniem przez matkę, która obawiała się dodatkowego stresu dla chorej córki. W związku z tym sąd potraktował odwołanie jako wniesione w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

A. R.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
A. R.	osoba_fizyczna	odwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.	instytucja	organ rentowy

Przepisy (16)

Główne

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt.2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14 § ust.2 pkt 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 19

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 11 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 13 § pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 36 § ust. 2 i 11

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 44 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 48b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 9 § ust. 1c

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 9 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 168

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez ZUS obowiązku informacyjnego (art. 9 k.p.a.) poprzez brak pouczenia o konieczności ponownego zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. • Opóźnienie w złożeniu odwołania od decyzji ZUS nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonej (ciężka choroba, późne doręczenie decyzji przez matkę) i nie było nadmierne. • Ubezpieczona nie posiadała wiedzy prawniczej, aby samodzielnie ustalić konieczność ponownego zgłoszenia do ubezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS o ustaniu dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z mocy prawa w związku z pobieraniem zasiłku macierzyńskiego (choć sąd uznał to za prawidłowe w części, ale nie w kontekście braku obowiązku informacyjnego).

Godne uwagi sformułowania

Organ rentowy nie wypełnił tak rozumianych obowiązków informacyjnych. • Jest rzeczą zrozumiałą i wynikającą z doświadczenia życiowego, że świadek nie chciała denerwować córki, która zmagała się z nagłą i ciężką chorobą. • Sąd ma dyskrecjonalną możliwość potraktowania spóźnionego odwołania tak, jakby zostało wniesione w terminie.

Skład orzekający

Danuta Domańska

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność obowiązku informacyjnego organów rentowych wobec ubezpieczonych, zwłaszcza w kontekście skomplikowanych przepisów dotyczących zbiegu tytułów do ubezpieczeń i konieczności ponownego zgłoszenia po okresach przerw (np. urlop macierzyński). Podkreślenie znaczenia przyczyn niezależnych od ubezpieczonego przy ocenie terminowości wniesienia odwołania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń i obowiązków informacyjnych ZUS. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach braku choroby ubezpieczonego lub terminowego doręczenia decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i brak komunikacji ze strony instytucji mogą wpłynąć na prawa obywateli, a sąd staje w obronie ubezpieczonego, podkreślając znaczenie obowiązku informacyjnego.

“ZUS odmówił ubezpieczenia chorobowego, bo zabrakło wniosku. Sąd: "Ale czy poinformowaliście o tym chorą osobę?"”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

k.p.a. art. 8 k.p.a. art. 9 k.p.c. art. 477 u.s.u.s. art. 11 u.s.u.s. art. 13 u.s.u.s. art. 14 u.s.u.s. art. 36 u.s.u.s. art. 44 u.s.u.s. art. 48b u.s.u.s. art. 6 u.s.u.s. art. 83 u.s.u.s. art. 9

Powiązane tematy

ubezpieczenie chorobowe ZUS działalność gospodarcza urlop macierzyński terminowość obowiązek informacyjny odwołanie składki

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst