IV U 423/21Odpowiedzialność małżonka za długi ZUS po rozdzielności majątkowej

Sprawa dotyczyła odwołania B. O. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., która stwierdzała jej solidarną odpowiedzialność wraz z mężem (B. O. (2)) za nieopłacone składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zadłużenie, obejmujące okres od listopada 2018 r. do grudnia 2019 r., wynosiło łącznie 13 474,38 zł. Głównym argumentem wnioskodawczyni było to, że w dniu 9 marca 2017 r. małżonkowie zawarli umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej, a sporne zadłużenie powstało już po tej dacie. Wnioskodawczyni podkreślała, że odpowiedzialność małżonka dotyczy tylko zobowiązań powstałych w czasie trwania wspólności ustawowej i że nie miała wiedzy o problemach finansowych męża. ZUS argumentował, że do uniknięcia odpowiedzialności konieczne jest powiadomienie organu o zawarciu umowy majątkowej, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, po analizie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Ordynacji podatkowej, uznał odwołanie za zasadne. Sąd podkreślił, że skutki prawne zniesienia wspólności majątkowej odnoszą się do zobowiązań powstałych po dniu zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej. Sąd odrzucił argumentację ZUS dotyczącą konieczności powiadomienia organu o umowie, wskazując, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych i Ordynacji podatkowej nie zawierają takiego wymogu w kontekście zobowiązań publicznoprawnych. Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zadłużenie męża, ponieważ powstało ono po ustanowieniu rozdzielności majątkowej i nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 111 § 4 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i zasądził od organu rentowego na rzecz wnioskodawczyni kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający