IV U 272/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o objęciu lekarza J.M. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi jako pracownika szpitala w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 listopada 2016 r. ZUS uznał, że umowy o zarządzanie oddziałem oraz umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne, zawarte między J.M. a Wojewódzkim Szpitalem (...) Sp. z o.o. (wcześniej SP ZOZ), miały charakter stosunku pracy. Odwołanie od tej decyzji złożyli zarówno szpital, jak i sam lekarz, twierdząc, że umowy te miały charakter cywilnoprawny. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów i zeznań świadków, doszedł do wniosku, że umowy te nie nosiły cech stosunku pracy. Sąd podkreślił, że brak było cechy podporządkowania w rozumieniu Kodeksu pracy, a wynagrodzenie lekarza miało charakter zmienny, zależny od efektów ekonomicznych oddziału i wykonanych świadczeń, a nie stałą pensję pracowniczą. Ponadto, lekarz ponosił odpowiedzialność cywilną za szkody, a ryzyko działalności zostało częściowo przerzucone na niego, co jest obce umowie o pracę. Istniała również możliwość zastąpienia lekarza przez osobę trzecią, co jest niedopuszczalne w stosunku pracy. Sąd uznał, że strony świadomie wybrały cywilnoprawny charakter umów, a sposób ich wykonywania nie wskazywał na przekształcenie w umowę o pracę. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, ustalając, że J.M. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik w spornym okresie. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz odwołujących się stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaKwalifikacja umów cywilnoprawnych zawieranych przez placówki medyczne, zwłaszcza na stanowiska kierownicze, jako stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej. Kryteria odróżniania umowy o pracę od umów cywilnoprawnych w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych umów i sposobu ich wykonywania. Zmiany w przepisach (np. dotyczące zawierania umów z ordynatorami) mogą wpływać na jego aktualność.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowy o zarządzanie oddziałem i o udzielanie świadczeń zdrowotnych, zawarte między szpitalem a lekarzem, noszą cechy stosunku pracy, skutkujące obowiązkiem podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowy te miały charakter cywilnoprawny, a nie pracowniczy.
Uzasadnienie
Sąd analizował kluczowe cechy stosunku pracy (podporządkowanie, stałe wynagrodzenie, ryzyko pracodawcy) i stwierdził ich brak w relacji między lekarzem a szpitalem. Podkreślono świadomą wolę stron zawarcia umów cywilnoprawnych oraz odmienny od pracowniczego sposób wykonywania obowiązków i ponoszenia odpowiedzialności.
Czy utworzenie przez szpital stanowiska kierownika oddziału na podstawie umowy cywilnoprawnej, zamiast zatrudnienia ordynatora na umowę o pracę, stanowi obejście przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy nie stwierdzono obejścia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć mogło dojść do naruszenia przepisów dotyczących obsadzania stanowisk ordynatorów, to nie spowodowało to zmiany charakteru łączącej strony umowy cywilnoprawnej na umowę o pracę, gdyż zakres czynności i odpowiedzialności nie był tożsamy z pracowniczym zatrudnieniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wojewódzki Szpital (...) Spółka z o.o. | spółka | odwołujący |
| J. M. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | pozwany |
Przepisy (22)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 86 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 86 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 83 § 1
Kodeks cywilny
Definicja pozorności jako wady oświadczenia woli.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, w tym cechy podporządkowania.
u.z.o.z. art. 35
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
u.z.o.z. art. 35a
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
u.z.o.z. art. 44a § 1
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
u.z.o.z. art. 44a § 5
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
u.dz.l. art. 49
Ustawa o działalności leczniczej
u.dz.l. art. 49 § 6
Ustawa o działalności leczniczej
k.p.c. art. 477 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
R.M.S.O.C.P. art. 9 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
R.M.Z.i.O.S.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak cech stosunku pracy w zawartych umowach (brak podporządkowania, zmienne wynagrodzenie, odpowiedzialność cywilna, możliwość zastępstwa). • Świadoma wola stron zawarcia umów cywilnoprawnych. • Sposób wykonywania umów nie nosił znamion umowy o pracę.
Odrzucone argumenty
Umowy o zarządzanie oddziałem i świadczenie usług medycznych miały charakter pozorny i ukrywały stosunek pracy. • Utworzenie stanowiska kierownika oddziału na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiło obejście przepisów o zatrudnianiu ordynatorów.
Godne uwagi sformułowania
nie można było uznać, by pod spornymi umowami krył się stosunek pracy • nie zachodziło niezbędne dla stosunku pracy podporządkowanie w rozumieniu art. 22 k.p. • ryzyko działalności prowadzonej przez podmiot zatrudniający zostało przerzucone przynajmniej częściowo na drugą stronę umowy, w odróżnieniu od umowy o pracę, w której całe ryzyko spoczywa na pracodawcy • Samo uprawnienie do zastąpienia osobą trzecią, niezależnie od jego faktycznego wykorzystania, jest obce stosunkowi pracy
Skład orzekający
Bogusław Łój
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów cywilnoprawnych zawieranych przez placówki medyczne, zwłaszcza na stanowiska kierownicze, jako stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej. Kryteria odróżniania umowy o pracę od umów cywilnoprawnych w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych umów i sposobu ich wykonywania. Zmiany w przepisach (np. dotyczące zawierania umów z ordynatorami) mogą wpływać na jego aktualność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o pracę a umową cywilnoprawną w kontekście ubezpieczeń społecznych, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców, zwłaszcza w sektorze medycznym.
“Czy umowa z lekarzem to praca czy zlecenie? Sąd rozstrzyga o ubezpieczeniach społecznych.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.