IV U 1179/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania M. K. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) z dnia 6 sierpnia 2015 r., która ustaliła nadpłatę w wypłacanej emeryturze rolniczej i zobowiązała ubezpieczoną do zwrotu kwoty 19 837,22 zł za okres od 01.07.2012 r. do 30.06.2015 r. Podstawą decyzji było zatajenie przez ubezpieczoną faktu podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu w okresach pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów. Ubezpieczona wniosła o zmianę decyzji, wskazując, że emerytura została jej przyznana na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie IV U 42/12. Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając odwołanie, ustalił, że prawo do emerytury rolniczej zostało M. K. przyznane prawomocnym wyrokiem sądu, a decyzja KRUS z dnia 13 grudnia 2012 r. była decyzją wykonującą ten wyrok. Sąd uznał, że organ rentowy, mając podstawy do wznowienia postępowania, powinien był złożyć skargę o wznowienie postępowania w trybie art. 399 § 1 kpc, a nie wznawiać postępowanie w trybie administracyjnym. Ponadto, sąd analizując kwestię zwrotu nienależnie pobranej emerytury, odwołał się do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa lub przyznane na podstawie fałszywych zeznań lub świadomego wprowadzenia w błąd. Sąd stwierdził, że ubezpieczona nie wykazała w kwestionariuszu wszystkich okresów zatrudnienia poza rolnictwem, jednakże przeprowadzone dowody nie dały podstaw do uznania, że uczyniła to świadomie z intencją wprowadzenia organu w błąd. Sąd podkreślił, że ubezpieczona mogła być przekonana o prawidłowości swoich działań, zwłaszcza że przez pewien okres opłacała składki na KRUS i była informowana przez pracownika organu rentowego, że będzie dobrze. Brak było również w decyzji przyznającej emeryturę stosownego pouczenia o tym, kiedy świadczenie jest pobierane nienależnie. W związku z powyższym, sąd uznał, że brak było podstaw do obciążania ubezpieczonej obowiązkiem zwrotu pobranej emerytury i orzekł jak w sentencji wyroku, zmieniając zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja trybu wznowienia postępowania przez organ rentowy w przypadku decyzji wykonujących prawomocne orzeczenia sądowe oraz ocena świadomego wprowadzenia w błąd przy ubieganiu się o świadczenia emerytalne.
Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczenia społecznego rolników i zbiegu okresów ubezpieczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ rentowy może w trybie administracyjnym uchylić decyzję wykonującą prawomocny wyrok sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy nie może w trybie administracyjnym uchylić decyzji wykonującej prawomocny wyrok sądu. Powinien złożyć skargę o wznowienie postępowania w trybie Kodeksu postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Prawo do emerytury zostało przyznane prawomocnym wyrokiem sądu, a decyzja organu była jedynie wykonawcza. Wznowienie postępowania powinno nastąpić w trybie przewidzianym dla postępowań sądowych, a nie administracyjnych.
Czy ubezpieczona świadomie wprowadziła organ rentowy w błąd, zatajając okresy podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw do uznania, że ubezpieczona świadomie wprowadziła organ rentowy w błąd.
Uzasadnienie
Ubezpieczona nie wykazała wszystkich okresów zatrudnienia poza rolnictwem, jednakże nie udowodniono, że uczyniła to celowo z zamiarem zatajenia. Mogła być przekonana o prawidłowości swoich działań, a brak było jasnych pouczeń co do obowiązku wskazywania wszystkich okresów.
Czy ubezpieczona jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej emerytury rolniczej, jeśli nie można przypisać jej świadomego wprowadzenia w błąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że ubezpieczona pobrała świadczenie nienależnie w rozumieniu przepisów ustawy.
Uzasadnienie
Definicja nienależnie pobranego świadczenia wymaga albo pouczenia o braku prawa, albo świadomego wprowadzenia w błąd. W tej sprawie nie stwierdzono świadomego wprowadzenia w błąd, a decyzja przyznająca świadczenie nie zawierała stosownego pouczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.u.s.r. art. 19 § 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
u.u.s.r. art. 20 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
u.u.s.r. art. 20 § 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
u.u.s.r. art. 25 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.u.s.r. art. 52 § 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
u.e.r.f.u.s. art. 138 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 138 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 399 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu rentowego o uchyleniu wcześniejszej decyzji przyznającej emeryturę była wadliwa, gdyż została wydana w niewłaściwym trybie administracyjnym. • Brak podstaw do uznania, że ubezpieczona świadomie wprowadziła organ rentowy w błąd. • Brak pouczenia o nienależnie pobranym świadczeniu w decyzji przyznającej emeryturę.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczona zataiła fakt podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu w okresach pracy w gospodarstwie rolnym. • Ubezpieczona nie spełniała przesłanek do nabycia emerytury rolniczej w wieku 55 lat.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy mając podstawy do wznowienia postępowania powinien złożyć skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie IV U 42/12 Sądu Okręgowego w Siedlcach w trybie art. 399 § 1 kpc, a nie wznawiać postępowanie w trybie administracyjnym. • brak jest podstaw do stwierdzenia, że ubezpieczona pobrała to świadczenie nienależnie w rozumieniu przepisów ustawy. • nie można mówić o zaistnieniu sytuacji, o której mowa w przytoczonym wyżej pkt 1 [świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania] • nie można również uznać, aby emerytura została ubezpieczonemu przyznana na skutek złożenia fałszywych dokumentów albo na skutek świadomego wprowadzenia w błąd. • Przeprowadzone w sprawie dowody nie dają jednak podstaw do uznania, że ubezpieczony uczynił to świadomie, tj. z intencją wprowadzenia organu rentowego w błąd w celu uzyskania prawa do emerytury rolniczej. • Mimo zatem, iż ubezpieczona popełniła błąd nie wpisując w kwestionariuszu wszystkich okresów zatrudnienia poza rolnictwem, to jednak nie można jej przypisać świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego.
Skład orzekający
Elżbieta Wojtczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja trybu wznowienia postępowania przez organ rentowy w przypadku decyzji wykonujących prawomocne orzeczenia sądowe oraz ocena świadomego wprowadzenia w błąd przy ubieganiu się o świadczenia emerytalne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczenia społecznego rolników i zbiegu okresów ubezpieczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur prawnych przez organy administracji i jak sąd chroni prawa obywateli przed błędnymi decyzjami, nawet jeśli wystąpiły drobne nieścisłości w dokumentacji.
“Sąd stanął w obronie emerytki: organ rentowy nie mógł cofnąć świadczenia "na własną rękę".”
Dane finansowe
WPS: 19 837,22 PLN
zwrot emerytury rolniczej: 19 837,22 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.