IV SAB/Wa 165/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-10-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
paszportkonsulatbezczynność organuwniosekdokumenty paszportoweprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Konsula Generalnego RP w H. w sprawie wydania paszportu, uznając, że skarżący nie dopełnił formalności wniosku.

Skarżący L. S. wniósł skargę na bezczynność Konsula Generalnego RP w H. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie paszportu z 2006 r. Zarzucał organowi bezczynność, kwestionował potrzebę posiadania numeru PESEL i zbierania danych biometrycznych, a także domagał się wydania paszportu tymczasowego i uznania dokumentów z akt stanu cywilnego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie złożył prawidłowo wypełnionego wniosku o wydanie paszportu 10-letniego, a paszport tymczasowy został mu wydany.

Skarżący L. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Konsula Generalnego RP w H. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie paszportu z dnia 15.08.2006 r. Skarga została uzupełniona, a skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności organu, zobowiązania do wydania paszportu, wydania paszportu tymczasowego, uznania dokumentów z akt stanu cywilnego, kwestionował zasadność nadawania mu numeru PESEL i zbierania danych biometrycznych. W odpowiedzi na skargę Konsulat Generalny RP w H. wyjaśnił, że skarżący nie złożył prawidłowo wypełnionego wniosku, a wniosek z 2006 r. został mu odesłany do uzupełnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący nie dopełnił formalności wymaganych do wydania paszportu 10-letniego, a paszport tymczasowy został mu wydany. Sąd podkreślił, że w sprawach konsularnych stosuje się specyficzne przepisy, a nie w całości Kodeks postępowania administracyjnego. Stwierdzono, że skarżący był wielokrotnie informowany o brakach wniosku, ale nie uzupełnił ich, co uniemożliwiło wszczęcie postępowania w sprawie wydania paszportu 10-letniego. Sąd uznał, że wydanie paszportu tymczasowego było czynnością organu, a jego prawidłowość mogła być kwestionowana w innym trybie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność konsula może być objęta skargą do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się na temat możliwości zaskarżenia bezczynności organów, w tym konsula.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.d.p. art. 43 § 1

Ustawa o dokumentach paszportowych

Paszporty za granicą wydaje konsul.

u.d.p. art. 39 § 1

Ustawa o dokumentach paszportowych

Unieważnienie i odmowa wydania dokumentu paszportowego następuje w drodze decyzji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Bezczynność organu może być przedmiotem skargi.

P.p.s.a. art. 52 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.d.p. art. 6 § 1

Ustawa o dokumentach paszportowych

Do postępowań co do zasady stosuje się przepisy K.p.a.

u.d.p. art. 6 § 2

Ustawa o dokumentach paszportowych

Do postępowań konsula stosuje się przepisy ustawy o funkcjach konsulów RP.

u.f.k. art. 31 § 2

Ustawa o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej

W sprawach konsula stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. dotyczące skarg i wniosków.

k.p.a. art. 3 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie stosuje się do postępowań przed przedstawicielstwami dyplomatycznymi i urzędami konsularnymi.

u.d.p. art. 18 § 1

Ustawa o dokumentach paszportowych

Wymóg posiadania numeru PESEL do wydania paszportu 10-letniego.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych art. 3 § 1

Zakres dokumentów wymaganych do wniosku o paszport.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 sierpnia 2006 r. w sprawie dokumentów paszportowych art. 3 § 1

Zakres dokumentów wymaganych do wniosku o paszport (wcześniejsze).

Zarządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 4 listopada 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed konsulem art. 10 § 1

Konsul wszczyna postępowanie na wniosek strony lub z urzędu.

Zarządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 4 listopada 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed konsulem art. 11

Wezwanie do usunięcia braków wniosku.

P.p.s.a. art. 250

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie złożył prawidłowo wypełnionego wniosku o wydanie paszportu 10-letniego. Paszport tymczasowy został skarżącemu wydany. W sprawach konsularnych stosuje się specyficzne przepisy, a nie w całości K.p.a.

Odrzucone argumenty

Bezczynność organu w zakresie wydania paszportu 10-letniego. Niewłaściwe zastosowanie ustawy o dokumentach paszportowych zamiast ustawy o paszportach z 1990 r. Konieczność wydania decyzji odmownej zamiast pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

nie można uwzględnić skargi L. S. na bezczynność organu w zakresie rozpoznania jego wniosku z [...].08.2006 r., co do wydania paszportu tymczasowego. nie można przyjąć, że wniosek ten spełniał wymagania § 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów paszportowych... z 2006 r. Niewykonanie zatem przez Konsula właściwej formy procesowej nie może w rozpatrywanej sprawie prowadzić do stwierdzenia bezczynności organu w sytuacji, gdy to skarżący pozostaje bierny.

Skład orzekający

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

sędzia

Jakub Linkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skarg na bezczynność organów w sprawach konsularnych, wymogów formalnych wniosków paszportowych oraz stosowania przepisów K.p.a. w postępowaniach konsularnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku prawidłowego wniosku paszportowego i postępowania przed konsulem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury administracyjnej związanej z wydawaniem paszportów i bezczynnością organu, co może być interesujące dla prawników procesualistów, ale mniej dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wa 165/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6054 Paszporty
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 480/15 - Wyrok NSA z 2015-05-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 143 poz 1027
art 43 ust 1,39,6 us 1
Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2014 r. sprawy ze skargi L. S. na bezczynność Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie paszportu 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat D. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
IV SAB/Wa 165/14
U Z A S A D N I E N I E
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...].07.2013 r., uzupełnionej [...].11.2013 r., L. S. wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie "urzędu konsularnego w H." do wydania mu paszportu, zgodnie z wnioskiem z [...].08.2006 r., w oparciu o obowiązujący wówczas stan prawny. Jednocześnie zażądał wydania mu "dokumentu tymczasowego" na okres trwania tego postępowania paszportowego, a także do uznawania przez organ wyciągów z aktów urodzenia, wydanych przed wejściem w życie ustawy prawo o aktach stanu cywilnego, za równoważne odpisom skróconym lub zupełnym aktów stanu cywilnego w rozumieniu tej ustawy. Zakwestionował też zasadność nadawania mu numeru PESEL, skoro stale zamieszkuje poza terytorium RP oraz zbierania od obywateli danych biometrycznych, skoro o tym nie przesądziło referendum. Co do braku podpisu na wniosku wyjaśnił, że nie potrafił go umieścić w ramce i zobowiązał organ do zeskanowania go z jego pisma. Jednocześnie wyraził wątpliwość, czy za wydanie paszportu tymczasowego winien uiścić opłatę paszportową, domagając się rozstrzygnięcia tej kwestii. Domagał się także nałożenia na organ obowiązku zwrotu mu kwot uiszczonych przez niego grzywien, wymierzonych przez władze niemieckie, w związku z brakiem ważnego dokumentu tożsamości.
W odpowiedzi na skargę Konsulat Generalny RP w H. wyjaśnił, że skarżący ubiegając się o wydanie paszportu albo paszportu tymczasowego do chwili obecnej nie złożył prawidłowo wypełnionego wniosku. Wniosek z [...].08.2006 r. nadesłany pocztą został adresatowi odesłany [...].08.2006 r. w celu jego uzupełnienia. Stwierdzono także, iż obecnie obowiązująca ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego nie przewiduje wydawania wyciągów z akt stanu cywilnego. Dokumenty te więc nie mogą być stosowane w obrocie prawnym.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w dniu 17.10.2014 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego - ustanowiony z urzędu – popierając skargę, przedstawił stanowisko w sprawie, a następnie złożył pisemny załącznik do protokołu rozprawy. Jednocześnie wyjaśnił, że w istocie skarga zarzucała bezczynność Konsulowi Generalnemu RP w H.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o:
a) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie paszportu z [...].08.2006 r. w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku Sądu wraz z aktami administracyjnymi sprawy z uwzględnieniem wymogów ustawy z dnia 29.11.1990 r. o paszportach stosownie do art. 60 ust. 2 ustawy z 13.07.2006 r. o dokumentach paszportowych oraz posiadanych przez organ dokumentów na potrzebę ustalenia tożsamości skarżącego (w tym wyciągów z akt stanu cywilnego);
b) stwierdzenie, że bezczynność organu w załatwianiu tego wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem przepisu art. 4 ustawy o paszportach z 29.11.1990 w zw. z art. 60 ustawy z 13.07.2006 r. o dokumentach paszportowych polegającym na bezzasadnym zaniechaniu zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, zamiast wadliwie zastosowanej ustawy dokumentach paszportowych z 13.07.2006 r.;
c) zobowiązanie organu do nieodpłatnego wydania skarżącemu paszportu tymczasowego na podstawie prawnej wynikającej z ustawy z 29.11.1990 r. o paszportach (art. 4 ust. 5 ), ewentualnie na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 lub art. 23 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych;
d) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w zakresie wskazanym w skardze oraz piśmie uzupełniającym skargę z dnia [...].10.2013 r. w zakresie pokrycia kosztów grzywien i kar poniesionych przez skarżącego;
e) przyznanie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdyż wynagrodzenie za tę pomoc nie zostało uregulowane przez skarżącego ani w całości, ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach, a wiele wniosków sformułowanych przez skarżącego nie mieściło się w granicach przedmiotowej sprawy administracyjnej, tyczącej bezczynności Konsula Generalnego RP w H., w zakresie wydania skarżącemu paszportu z terminem ważności na 10 lat oraz paszportu tymczasowego.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż bezczynność każdego organu, a więc również konsula może być objęta skargą, w myśl art. 3 §.2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2010 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). W tym zakresie wypowiadały się już wielokrotnie Sądy Administracyjne (por. m. in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.07.2014 r., sygn. akt IV SAB/ Wa 137/13). Analizując podstawy normatywne rozstrzygania w zakresie wydawania paszportów należy odnotować, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz.U. Nr 143, poz. 1027 ze zm.), paszporty w Rzeczypospolitej Polskiej wydaje, odmawia ich wydania i unieważnia za granicą konsul. Z kolei art. 39 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że unieważnienie i odmowa wydania dokumentu paszportowego następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że do postępowań co do zasady stosuje się przepisy K.p.a. Jednak jej art. 6 ust. 2 wprowadza wyjątek i stanowi, iż do postępowań uregulowanych ustawą o dokumentach paszportowych, należących do właściwości konsula, stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 215, poz. 1823 ze zm.). Natomiast z art. 31 ust. 2 tej ustawy wynika - co ma zasadnicze znaczenie w sprawie - że w sprawach należących do właściwości konsula stosuje się odpowiednio tylko te przepisy K.p.a., które dotyczą skarg i wniosków. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 K.p.a. przepisów K.p.a. nie stosuje się do postępowań w sprawach należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych. Odnotować także należy, że tryb postępowania przed konsulem jest nadal regulowany zarządzeniem Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 4 listopada 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed konsulem (M.P. Nr 35, poz. 233). Z § 10 ust. 1 wskazanego zarządzenia wynika, że konsul wszczyna postępowanie na wniosek strony lub z urzędu. Strona może złożyć w konsulacie wniosek o dokonanie czynności konsularnej ustnie lub na piśmie. W wypadkach przewidzianych prawem wniosek powinien być złożony na piśmie (§ 10 ust. 2). Należy także zauważyć, że w myśl art. 5 pkt. 4 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z kognicji sądów administracyjnych wyłączone są tylko sprawy procedowania przed konsulem w kwestii wydawanych wiz i zezwoleń w małym ruchu granicznym cudzoziemcom. Wyklucza to przyjęcie, że przedmiotem skargi nie może być bezczynność konsula w kwestii wydania paszportu, gdzie sprawa jest załatwiana przez dokonanie czynności technicznej – wydanie paszportu, wydanie decyzji odmownej, bądź pozostawienie wniosku bez rozpoznania, gdy nie czyni zadość wymogom ustawy.
Wobec wyłączenia - co od zasady - stosowania procedury wskazanej w K.p.a. do postępowań przed konsulem, ustalenia wymagało, jaki tryb winien być wyczerpany przed wniesieniem skargi, w związku z wymaganiem wynikającym z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku skargi na bezczynność, co do zasady przyjmuje się, że wyczerpaniem trybu jest wniesienie zażalenia, w myśl art. 37 K.p.a. Przepis ten nie może mieć jednak zastosowania w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na wyłączenie regulacji K.p.a. przez art. 6 ust. 2 ustawy o dokumentach paszportowych oraz art. 3 § 2 pkt 4 K.p.a.). Wobec tego, należało przyjąć, że warunkiem wniesienia skargi jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, w myśl art. 52 § 4 P.p.s.a. W ocenie Sądu, należy podzielić argumentację pełnomocnika skarżącego, że w rozpoznawanej sprawie rolę tego środka spełniło pismo skarżącego z [...].08.2012 r., w którym zarzucił, że jego wniosek z 15.08.2006 r. nie został dotąd rozpatrzony. Podał także, iż nie zamierza występować o nadanie mu numeru PESEL oraz nie jest konieczne dołączanie przez niego odpisu aktu urodzenia. Gdyby z kolei uznać, że wolą prawodawcy było ustanowienie w danym przepadku szczególnego środka zakwestionowania bezczynności, poprzedzającego wniesienie skargi do sądu, poprzez dopuszczenie stosowania instytucji skargi w rozumieniu K.p.a.(dział VIII), jako zbliżonej do zażalenia w rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a. (w zw. z art. 31 ust. 2 ustawy o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej), także w tym przypadku tryb w rozpatrywanej sprawie byłby wyczerpany. Strona bowiem pismem z [...].07.2012 r. wniosła też skargę do Ministra Spraw Zagranicznych (jako organu wyższego stopnia nad konsulem), żądając rozpoznania wniosku z [...].08.2006 r. Skoro zatem tryb pozwalający na skuteczne wniesienie skargi został wyczerpany, rozważenia wymagało, czy Konsul Generalny RP w H. pozostawał od 2006 r. w bezczynności, w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...].08.2006 r. co do wydania paszportu ważnego przez okres 10 lat i paszportu tymczasowego. Analiza przebiegu czynności podejmowanych w sprawie przez Konsula wskazuje na to, że organ najwyraźniej wszczął postępowanie w zakresie żądania skarżącego co do wydania mu paszportu tymczasowego. Miało to miejsce [...].08.2006 r., gdy zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego we W. o odpis aktu stanu cywilnego skarżącego, który mu doręczono za pośrednictwem fax-u w dniu [...].08.2006 r.
Jednocześnie, pismem z [...].08.2006 r. wyjaśnił skarżącemu, że niemożliwe jest przyjęcie wniosku o wydanie mu paszportu na okres lat 10. Przeszkodę stanowił brak prawidłowego podpisu, właściwych zdjęć oraz wniesienia wymaganej opłaty. Poinformowano też skarżącego, ze wniosek powinien być złożony osobiście. Niewątpliwie skrócony odpis aktu urodzenia skarżącego uzyskany z USC we W. mógł jednocześnie posłużyć do kompletowania załączników wniosku o paszport na okres lat 10 oraz nadania skarżącemu numeru PESEL, koniecznego do wystawienia paszportu 10- letniego. Pismem z [...].10.2006 r. skarżący - w odpowiedzi na pismo organu z [...].08.2006 r. - ponownie przesłał dwa egzemplarze kwestionariuszy wniosku o paszport wraz ze zdjęciami, wnosząc po raz kolejny, by w przypadku wydania decyzji odmownej wydany mu został paszport tymczasowy. Jednocześnie skarżący podkreślił, że uzupełnienie jego wniosku przez organ w zakresie nadania mu numeru PESEL oraz wystąpienie do USC o skrócony odpis aktu urodzenia nastąpiło wbrew jego woli oraz - w jego ocenie - wbrew obowiązującym przepisom prawa. Pismem z [...].11.2006 r. organ ustosunkowując się do pisma skarżącego z [...].10.2006 r. wyjaśnił, że braki wniosku o paszport (w zakresie podpisu w ramce, odpowiednich dokumentów oraz 3 zdjęć) powodują, że nie można mówić o skutecznym złożeniu wniosku o wydanie paszportu z terminem ważności na okres lat 10. Wykluczało to zatem możliwość orzeczenia o odmowie wydania tego dokumentu.
Dalsza korespondencja organu ze skarżącym dotyczyła przygotowywanego paszportu tymczasowego, wydanego skarżącemu - bez pobierania opłat - na okres ważności 9 miesięcy ([...].01.2007 – [...].10.2007 r.).
Wobec przytoczonego przebiegu przedmiotowego postępowania przed Konsulem, w ocenie Sądu, nie można uwzględnić skargi L. S. na bezczynność organu w zakresie rozpoznania jego wniosku z [...].08.2006 r., co do wydania paszportu tymczasowego. W postępowaniu tyczącym bezczynności zarzuconej organowi, nie podlega kontroli Sądu prawidłowość zastosowanego przez organ rozwiązania co do terminu, na jaki wydany został ten paszport. Sąd w tym postępowaniu nie czyni ustaleń, czy były podstawy do wydania paszportu tymczasowego na okres 9 miesięcy, jak uczynił to Konsul, czy też należało zastosować inną normę prawną i wydać go na okres dłuższy, jak oczekiwał tego skarżący. Istotne znaczenie ma fakt wydania skarżącemu paszportu tymczasowego, po zgromadzeniu przez organ koniecznych w tym celu dokumentów. Prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia mogła być przedmiotem kontroli przeprowadzonej w innym trybie. Skarżący z tej możliwości nie skorzystał i nie kwestionował faktu wydania mu paszportu tymczasowego na okres 9 miesięcy w czasie jego ważności, a uczynił to dopiero w 2012 r.
Nadmienić też należy, że w niniejszym postępowaniu, tyczącym bezczynności organu, nie było także podstaw do rozstrzygania o tym, czy istniały przesłanki do żądania uiszczenia opłaty paszportowej. Kwestia ta wykracza poza granice niniejszej sprawy.
Nieco odmiennie natomiast przedstawia się kwestia żądania skarżącego co do wydania mu paszportu z okresem ważności 10 lat. Paszportu tego skarżący nie otrzymał, a organ wyjaśnił, iż nie złożył wniosku o paszport, spełniającego wszystkie wymagane kryteria, nie uczynił też tego osobiście, co uniemożliwiało wszczęcie postępowania w sprawie. Tryb wydawania dokumentów paszportowych, w związku z zakresem upoważnienia zawartego w ustawie o dokumentach paszportowych (art. 20 ust. 2 pkt 5), reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych (Dz.U. Nr 152, poz. 1026 ze zm.). Uprzednio czyniło to rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24.08.2006 r. W świetle wskazanych rozporządzeń zakres dokumentów, jakie musi przedłożyć strona wraz z wnioskiem o wydanie paszportu, zakreśla § 3 ust. 1. Odnośnie rozporządzenia z dnia 24.08.2006 r. jest to § 3 ust. 1 w zw. z § 5. Są to wymagania formalne, jakie dotyczą podania, w rozumieniu art. 64 § 2 K.p.a., a właściwie stanowiącego w rozpatrywanym przypadku jego odpowiednik - § 11 zarządzenia w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed konsulem. Zgodnie z treścią § 11, jeżeli wniosek, który złożyła strona nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach polskiego prawa, konsul powinien wezwać do usunięcia braków w terminie czternastu dni. Wezwanie powinno zawierać pouczenie, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Przeprowadzenie kontroli, czy wniesione podanie o wydanie paszportu czyni zadość wymaganiom wskazanym w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów paszportowych, czy też uprzednio § 3 ust. 1 w zw. z § 5 rozporządzenia z dnia 24.08.2006 r. - nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, czy też dokonywania oceny merytorycznej treści wniosku. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zainicjował wniosek strony z [...].08.2006 r. Nie doszło jednak do wszczęcia postępowania z tego wniosku w zakresie wydania skarżącemu paszportu z okresem ważności 10 lat. Konsul zakwestionował bowiem zupełność i prawidłowość wniosku (w zakresie podpisu oraz zdjęć). Nie można zatem przyjąć, że wniosek ten spełniał wymagania § 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów paszportowych... z 2006 r. Poczynienie ustaleń w tym zakresie nie wymagało przy tym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Dopiero zatem spełnienie wymogów ze wskazanego § 3 ust. 1 mogłoby prowadzić do wszczęcia przedmiotowego postępowania.
Braki złożonego wniosku Konsul sygnalizował stronie kilkakrotnie i odsyłał nadesłane wnioski do uzupełnienia, w tym w zakresie podpisu. Czynił to pismami z: [...].08.2006 r., a następnie [...].08.2006 r., [...].09.2006 r., wzywając bezskutecznie skarżącego do uzupełnienia wniosku paszportowego o paszport z okresem ważności 10 lat. Ostatecznie w listopadzie 2006. poinformował go, że nie doszło do wszczęcia postępowania w tej sprawie. Jakkolwiek zatem Konsul nie zachował wymogu wynikającego z § 11 zarządzenia w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed konsulem, to wnioski strony bezspornie nie czyniły zadość wymaganiom ustalonym w przepisach polskiego prawa i musiały zostać zwrócone. Znajdowała do nich bowiem zastosowanie ustawa o dokumentach paszportowych z [...].07.2006 r. Strona każdorazowo informowana była jakie są braki wniosku i co stoi na przeszkodzie uzyskania paszportu z okresem ważności 10 lat. Podkreślenia wymaga także, iż Konsul podjął wiele czynności w sprawie, oczekując na prawidłowo sporządzony wniosek, przy okazji przygotowywania skarżącemu paszportu tymczasowego. W ramach tych działań uzyskał skrócony odpis aktu urodzenia skarżącego, niezbędny do nadania mu numeru PESEL, koniecznego w razie ubiegania się o wydanie paszportu z okresem ważności 10 lat (art. 18 ust. 1 pkt 9 ustawy o dokumentach paszportowych), w przeciwieństwie do dopuszczalnych odstępstw od tego wymogu w razie ubiegania się o paszport tymczasowy (art. 24 ust. 1 cyt. ustawy).
Niewątpliwie Konsul powinien wezwać skarżącego do usunięcia braków wniosku w terminie czternastu dni, pouczając, że nieusunięcie ich spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W rozpatrywanej sprawie Konsul kilkakrotnie sygnalizował skarżącemu braki i wady wniosku, odsyłając go do uzupełnienia. Ostatnie zaś odesłanie wniosku, również bezskuteczne, w ocenie Sądu, w istocie sprowadzało się do pozostawienia go bez rozpoznania. Niezachowanie zatem przez Konsula właściwej formy procesowej nie może w rozpatrywanej sprawie prowadzić do stwierdzenia bezczynności organu w sytuacji, gdy to skarżący pozostaje bierny. Jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę "do dnia dzisiejszego L. S. nie złożył w Konsulacie Generalnym RP w H. uzupełnionego wniosku o wydanie paszportu, co uniemożliwiło jego rozpatrzenie". Ze stanowiska organu wynika, że skarżący nie złożył osobiście w Konsulacie uzupełnionego wniosku, wraz z fotografią paszportową wykonaną w ciągu ostatnich 6 miesięcy oraz dowodem uiszczenia opłaty konsularnej. Przedmiotowe postępowanie nie mogło być zatem wszczęte w wyniku złożenia wadliwego, w sposób oczywisty, wniosku.
Nie jest przy tym trafne stanowisko pełnomocnika skarżącego sformułowane w załączniku do protokołu rozprawy, nawiązujące do pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...].05.2005 r., iż Konsul winien był wydać w tej sprawie decyzję, od której stronie przysługiwałoby odwołanie. W ocenie Sądu, nie doszło bowiem do wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie paszportu 10 letniego. Stało się tak z tej przyczyny, że nie został prawidłowo sporządzony wniosek, a więc nie były spełnione wszystkie wymogi wynikające z § 3 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów paszportowych... z 2006 r. Decyzja odmowna mogłaby natomiast zostać wydana wówczas, gdy wszystkie wymogi wynikające z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 24.06.2006 r. w sprawie dokumentów paszportowych... zostałyby prawidłowo spełnione, ale dane zawarte w dokumentach budziłyby wątpliwości, co do tożsamości lub obywatelstwa danej osoby (por. wyrok NSA z 30.07.2014 r., sygn. akt II OSK 364/14). Kwestię tę wyraźnie reguluje obecnie § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów paszportowych z 2010 r. Stanowisko takie, co do sposobu interpretacji art. 17 ust. 1 ustawy z 13.07.2006 r. o dokumentach paszportowych uprzednio prezentowane było przez organy oraz akceptowane przez judykaturę. Zatem jedynie we wskazanej sytuacji można byłoby przyjąć, że doszło do wszczęcia postępowania o wydanie paszportu 10 letniego i że zakończyć się ono winno wydaniem decyzji, od której służyć będzie odwołanie.
Nie jest też trafna argumentacja pełnomocnika skarżącego zawarta w załączniku do protokołu rozprawy, że organ rażąco naruszając prawo zastosował regulacje ustawy z 13.07.2006 r. o dokumentach paszportowych, która weszła w życie z dniem 28.08.2006 r., zamiast ustawy z 29.11.1990 r. o paszportach. Jak już uprzednio zostało wskazane, wniosek skarżącego z [...].08.2006 r., z uwagi na niekompletność i brak uzupełnienia jego braków, nie doprowadził do wszczęcia postępowania w zakresie wydania paszportu z okresem ważności 10 lat. Wobec tego, kierując kolejne pismo do skarżącego właśnie w dniu [...].08.2006 r. organ był uprawniony wskazać na konieczność spełnienia wymogów co do sposobu i zakresu wypełnienia wniosku, wynikających z ustawy z [...].07.2006 r. o dokumentach paszportowych oraz wówczas obowiązującego rozporządzenia z [...].08.2006 r., a także wezwać do osobistego złożenia takiego wniosku.
Nadmienić przy tym należy, że w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów paszportowych... z [...].08.2006 r., podobnie jak i w świetle obecnie obowiązującego rozporządzenia, wymagane było wypełnienie wniosku o wydanie dokumentu paszportowego, w tym podpisanie go w oznaczonym miejscu, o czym stanowił jego zał. nr 5, a także uiszczenie stosownej opłaty konsularnej. Nade wszystko jednak wymagane było osobiste złożenie takiego wniosku. Z akt sprawy nadto jednoznacznie wynika, iż organ szybko wycofał się z obciążania skarżącego koniecznością przedłożenia odpisu aktu urodzenia i pozyskał ten dokument we własnym zakresie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt. 1 sentencji.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu - w pkt. 2 sentencji - rozstrzygnięto na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI