IV SA/WR 633/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K.Ś. na akt Burmistrza Gminy Trzebnica z dnia 18 sierpnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej oraz na czynność z dnia 4 października 2022 r. dotyczącą wezwania do uiszczenia tej opłaty. Skarżący wystąpił o udostępnienie informacji dotyczących umów dystrybucyjnych energii elektrycznej, planowanych wydatków oraz kwoty wolnej w budżecie gminy. Organ wyznaczył opłatę w wysokości 227,50 zł za przygotowanie kserokopii dokumentów, powołując się na art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Skarżący uznał to za bezpodstawne, wskazując, że we wniosku zaproponował alternatywnie formę skanów, która mogłaby być dla organu mniej absorbująca. Sąd administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżony akt ustalający opłatę, uznając, że organ błędnie zinterpretował art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Sąd podkreślił, że dostęp do informacji publicznej jest co do zasady bezpłatny, a pobieranie opłat stanowi wyjątek. Organ powinien wykazać, że dodatkowe koszty są związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji. W tej sprawie organ skoncentrował się jedynie na kosztach kserokopii, pomijając możliwość udostępnienia informacji w formie skanów, co nie zostało wykazane jako generujące dodatkowe koszty. W związku z tym, sąd uznał, że nie zaszła przesłanka do naliczenia opłaty. Skargę na czynność wezwania do zapłaty z 4 października 2022 r. sąd odrzucił, uznając ją za czynność wykonawczą do aktu ustalającego opłatę i niepodlegającą odrębnej kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opłat za udostępnienie informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście alternatywnych form udostępnienia (kserokopie vs. skany) i konieczności wykazania dodatkowych kosztów przez organ.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca wskazał dwie alternatywne formy udostępnienia informacji. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy wnioskodawca jednoznacznie żąda tylko jednej, kosztownej formy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ może naliczyć opłatę za udostępnienie informacji publicznej w formie kserokopii, jeśli wnioskodawca wskazał alternatywnie możliwość udostępnienia w formie skanów, a udostępnienie w tej drugiej formie nie generuje dodatkowych kosztów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może naliczyć opłaty, jeśli wnioskodawca wskazał alternatywnie formę udostępnienia informacji (np. skany), która nie generuje dodatkowych kosztów, a organ nie wykazał, że taka forma jest niemożliwa lub również kosztowna.
Uzasadnienie
Dostęp do informacji publicznej jest co do zasady bezpłatny. Opłata może być naliczona tylko w przypadku poniesienia przez organ dodatkowych kosztów związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji. Jeśli wnioskodawca wskazał dwie alternatywne formy udostępnienia, a jedna z nich (np. skany) nie generuje dodatkowych kosztów, organ nie może koncentrować się wyłącznie na droższej formie (np. kserokopie) i naliczać opłaty.
Czy wezwanie do uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej jest samodzielnym aktem podlegającym zaskarżeniu, czy jedynie czynnością wykonawczą do wcześniejszego aktu ustalającego opłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wezwanie do uiszczenia opłaty jest czynnością wykonawczą do aktu ustalającego opłatę i nie podlega odrębnej kontroli sądowoadministracyjnej, jeśli nie stanowi nowego aktu ustalającego opłatę.
Uzasadnienie
Aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego jest akt ustalający wysokość opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Wezwanie do zapłaty tej opłaty, stanowiące jedynie konkretyzację wcześniejszego aktu, nie jest samodzielnym aktem administracyjnym i nie podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przepisy (9)
Główne
u.d.i.p. art. 15 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej dodatkowym kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku.
u.d.i.p. art. 15 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadamia wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia, chyba że wnioskodawca dokona zmiany wniosku lub go wycofa.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla akt lub stwierdza jego nieważność.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 7 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdemu zapewnia się prawo do informacji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontroli sądów administracyjnych podlega m.in. działalność organów administracji publicznej w zakresie wydawania rozstrzygnięć (aktów) w indywidualnych sprawach administracyjnych.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę m.in. jeżeli sprawa nie nadaje się do rozpoznania przez sąd administracyjny lub gdy skarga została wniesiona po upływie terminu.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ błędnie zinterpretował art. 15 ust. 1 u.d.i.p., koncentrując się jedynie na kosztach kserokopii, podczas gdy wnioskodawca wskazał alternatywnie na możliwość udostępnienia informacji w formie skanów, co nie generuje dodatkowych kosztów. • Dostęp do informacji publicznej jest co do zasady bezpłatny, a naliczanie opłat stanowi wyjątek wymagający ścisłej interpretacji. • Wezwanie do zapłaty opłaty jest czynnością wykonawczą, a nie samodzielnym aktem podlegającym zaskarżeniu.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że przygotowanie kserokopii 455 stron wiąże się z dodatkowymi kosztami pracy pracowników, zakupu papieru i tonera, które wykraczają poza normalne koszty funkcjonowania urzędu. • Organ podniósł, że skarżący złożył wiele obszernych wniosków, co obciąża pracowników urzędu.
Godne uwagi sformułowania
zasadą wynikającą z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest nieodpłatne udostępnienie informacji • pobieranie z tego tytułu opłaty należy traktować jako wyjątek, który jako taki winien być interpretowany ściśle • dodatkowe koszty muszą z jednej strony być ściśle związane z realizacją wniosku, z drugiej nie mogą się pokrywać z kosztami związanymi z normalną działalnością podmiotu zobowiązanego • organ nie wykazał, że przygotowanie dla strony informacji publicznej w formie skanów także będzie się wiązało z poniesieniem przez adresata wniosku dodatkowych kosztów
Skład orzekający
Katarzyna Radom
przewodniczący
Marta Pająkiewicz-Kremis
sprawozdawca
Tomasz Świetlikowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za udostępnienie informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście alternatywnych form udostępnienia (kserokopie vs. skany) i konieczności wykazania dodatkowych kosztów przez organ."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca wskazał dwie alternatywne formy udostępnienia informacji. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy wnioskodawca jednoznacznie żąda tylko jednej, kosztownej formy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i potencjalnych opłat z tym związanych. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie wniosków i jak sąd interpretuje przepisy dotyczące kosztów.
“Czy skany informacji publicznej są zawsze darmowe? Sąd wyjaśnia, kiedy urząd może naliczyć opłatę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.