IV SA/Wr 396/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha ustalającą D.B. opłatę za pobyt jej babci w domu pomocy społecznej (DPS) w wysokości 1.144,00 zł miesięcznie od dnia 1 grudnia 2021 r. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) i ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.), w tym zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, prowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron (jej ojca, który również był zobowiązany do ponoszenia opłat) oraz niezastosowanie art. 64 u.p.s. dotyczącego zwolnienia z opłat. Podkreślała, że jest w stanie ponieść opłatę w wysokości 500 zł i dobrowolnie finansuje część kosztów utrzymania babci. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uznały jednak, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Sąd wyjaśnił, że ustawa o pomocy społecznej nie nakazuje prowadzenia jednego postępowania wobec wszystkich zobowiązanych, a ustalenie opłaty zależy od indywidualnej sytuacji dochodowej i możliwości każdego z nich. W przypadku ojca skarżącej zawarto umowę w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s., ustalając mu opłatę w wysokości 500 zł. Natomiast wobec skarżącej, która odmówiła zawarcia umowy, wydano decyzję ustalającą opłatę po analizie jej dochodów (5.800 zł) i wydatków. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły dochody skarżącej, które przekraczały 300% kryterium dochodowego, oraz jej możliwości finansowe, uwzględniając jedynie niezbędne wydatki. Kwestionowane przez skarżącą wydatki na mieszkanie babci, leki czy kosmetyki zostały uznane za możliwe do pokrycia z dochodu mieszkanki DPS lub nieuzasadnione w kontekście jej stałego pobytu w placówce. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie opłat za pobyt w DPS, postępowanie wobec wielu zobowiązanych, analiza dochodów i wydatków przy ustalaniu odpłatności.
Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o pomocy społecznej i indywidualnej sytuacji faktycznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość opłaty za pobyt osoby w domu pomocy społecznej, uwzględniając dochody i możliwości finansowe zobowiązanego krewnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły wysokość opłaty, uwzględniając dochody i możliwości finansowe skarżącej, a także przepisy ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły dochody skarżącej, które przekraczały kryterium dochodowe, oraz jej możliwości finansowe, uwzględniając jedynie niezbędne wydatki. Kwestionowane przez skarżącą wydatki zostały uznane za możliwe do pokrycia z dochodu mieszkanki DPS lub nieuzasadnione w kontekście jej stałego pobytu w placówce.
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do prowadzenia jednego postępowania wobec wszystkich osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o pomocy społecznej nie nakazuje prowadzenia jednego postępowania wobec wszystkich zobowiązanych. Każdy przypadek może być rozpatrywany indywidualnie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA, wskazując, że ustawa o pomocy społecznej nie zawiera przepisu nakazującego ustalenie obowiązku wszystkich zobowiązanych w jednym postępowaniu i decyzji. Możliwość współuczestnictwa formalnego zależy od tożsamości stanu faktycznego wszystkich stron, co w sprawach ustalania opłat za pobyt w DPS, zależnych od indywidualnych dochodów i możliwości, nie zawsze zachodzi.
Czy skarżąca powinna zostać zwolniona z opłaty za pobyt babci w DPS, biorąc pod uwagę jej dobrowolne partycypowanie w kosztach utrzymania mieszkania babci i zakup odzieży/kosmetyków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że zarzuty naruszenia art. 64 u.p.s. są bezzasadne, ponieważ skarżąca nie złożyła formalnego wniosku o zwolnienie, a podnoszone okoliczności nie mieszczą się w przesłankach tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 64 u.p.s. nie odwołuje się do dobrowolnego partycypowania w kosztach utrzymania mieszkania czy zakupu odzieży/kosmetyków. Ponadto, argumentacja skarżącej w tym zakresie została już oceniona przez organ przy analizie jej wydatków, a koszty te mogły być finansowane przez mieszkankę DPS z jej dochodu lub nie były konieczne w kontekście stałego pobytu w DPS.
Przepisy (10)
Główne
u.p.s. art. 61 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa osoby zobowiązane do ponoszenia opłat za pobyt w DPS, w tym zstępnych.
u.p.s. art. 61 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe (300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub na osobę w rodzinie) dla zobowiązanych krewnych do ponoszenia opłat.
u.p.s. art. 61 § ust. 2d
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Nakazuje organowi uwzględnienie dochodu i możliwości zobowiązanego przy ustalaniu wysokości opłaty, w tym poprzez odesłanie do art. 103 ust. 2 u.p.s.
Pomocnicze
u.p.s. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy możliwości zawarcia umowy w sprawie ustalenia wysokości opłaty za pobyt w DPS.
u.p.s. art. 64
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy możliwości zwolnienia z opłat za pobyt w DPS.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określenie stron postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły krąg zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w DPS. • Organy prawidłowo oceniły dochody i możliwości finansowe skarżącej przy ustalaniu wysokości opłaty. • Ustawa o pomocy społecznej nie nakazuje prowadzenia jednego postępowania wobec wszystkich zobowiązanych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 i 77 KPA poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. • Naruszenie art. 28 KPA w zw. z art. 61 u.p.s. poprzez prowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron (ojca skarżącej). • Naruszenie art. 64 u.p.s. poprzez niezastosowanie i niezwolnienie strony z opłat.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek ten spoczywa na małżonku i zstępnych, przed wstępnymi mieszkańca DPS. • Wbrew formułowanym tam zarzutom w ustawie o pomocy społecznej brak jest przepisu, który nakazałby ustalenie obowiązku wszystkich zobowiązanych w jednym postępowaniu i w jednej decyzji, brak jest tzw. współuczestnictwa materialnego. • Interpretację pojęcia "możliwości", o którym stanowi art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, ustawodawca pozostawia organowi i należy mieć tu na względzie różne okoliczności życiowe, rodzinne i osobiste, które mogą zmniejszać zdolność danej osoby do ponoszenia opłaty.
Skład orzekający
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
przewodniczący
Marta Pająkiewicz-Kremis
członek
Katarzyna Radom
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za pobyt w DPS, postępowanie wobec wielu zobowiązanych, analiza dochodów i wydatków przy ustalaniu odpłatności."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o pomocy społecznej i indywidualnej sytuacji faktycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i pomocą społeczną ze względu na kwestie proceduralne dotyczące postępowania wobec wielu zobowiązanych oraz analizę finansową przy ustalaniu opłat.
“Czy organ może ustalić opłatę za pobyt w DPS bez udziału wszystkich zobowiązanych? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.