IV P 63/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. S. dochodził od pracodawcy J. K. zapłaty kwoty 45 312 zł tytułem zaległych diet i ryczałtów za noclegi podczas podróży służbowych, które wykonywał jako kierowca-mechanik w okresie od 01.09.2015 r. do 25.06.2016 r. na trasach międzynarodowych. Powód twierdził, że był rozliczany z przejechanych kilometrów, a nie według diet i ryczałtów. Pozwany pracodawca wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że wszystkie należności zostały wypłacone zgodnie z obowiązującym regulaminem wynagradzania, który przewidywał dietę w wysokości 30 zł, ryczałt za nocleg krajowy 45 zł, dietę w podróży zagranicznej 30 zł oraz ryczałt za nocleg zagraniczny w wysokości 25% limitu dla danego państwa. Pozwany podkreślił, że prawidłowość rozliczeń była przedmiotem kontroli PIP, która nie stwierdziła nieprawidłowości. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego (m.in. uchwała II PZP 11/08) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24.11.2016 r. (sygn. akt K 11/15), który uznał art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców za niezgodny z Konstytucją. Sąd stwierdził, że stałe przemieszczanie się kierowcy w ramach wykonywanej pracy nie stanowi podróży służbowej w rozumieniu art. 77^5 § 1 k.p. Ponadto, powód spędzał noclegi w kabinie samochodu, nie ponosząc kosztów noclegu, co wykluczało prawo do ryczałtu. Sąd podkreślił, że po wyeliminowaniu przez Trybunał Konstytucyjny przepisów dotyczących podróży służbowej kierowców, brak jest podstawy prawnej do zasądzenia diet i ryczałtów. W związku z tym, powództwo zostało oddalone, a powód obciążony kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie braku prawa do diet i ryczałtów dla kierowców wykonujących stałe przewozy, zwłaszcza gdy nocują w kabinie pojazdu, w świetle orzecznictwa TK i SN.
Dotyczy specyficznej sytuacji kierowców wykonujących stałe trasy i śpiących w kabinie. Interpretacja przepisów o podróżach służbowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kierowcy wykonującemu stałe przewozy międzynarodowe przysługują diety i ryczałty za noclegi w rozumieniu przepisów o podróżach służbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kierowcy wykonującemu stałe przewozy międzynarodowe nie przysługują diety i ryczałty za noclegi w rozumieniu przepisów o podróżach służbowych, zwłaszcza gdy noclegi odbywają się w kabinie samochodu, a koszty nie są ponoszone.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, które wykluczają stosowanie przepisów o podróżach służbowych do pracowników mobilnych, których stałe przemieszczanie się jest normalnym wykonywaniem obowiązków. Ponadto, brak poniesienia kosztów noclegu wyklucza prawo do ryczałtu.
Jakie są skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących podróży służbowej kierowców dla spraw toczących się i zakończonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma skutki retrospektywne i powoduje eliminację niezgodnej z Konstytucją normy z systemu prawnego, co oznacza, że nie powinna być ona stosowana przez sądy, nawet do stanów faktycznych zaistniałych przed ogłoszeniem wyroku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwaloną linię orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, zgodnie z którą orzeczenia stwierdzające niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją mają skutki wsteczne i eliminują wadliwe przepisy z obrotu prawnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.c.p.k. art. 21a
Ustawa o czasie pracy kierowców
Przepis ten, w zakresie w jakim przyznawał kierowcom prawo do zwrotu kosztów noclegu, został uznany za niezgodny z Konstytucją.
Pomocnicze
k.p. art. 77^5 § § 1
Kodeks pracy
Przepis ten definiuje podróż służbową, która ma charakter incydentalny. Nie ma zastosowania do pracowników mobilnych, dla których stałe przemieszczanie się jest normalnym wykonywaniem obowiązków.
k.p. art. 77^5 § § 3-5
Kodeks pracy
Przepisy te, wraz z aktami wykonawczymi, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją w zakresie dotyczącym kierowców.
u.c.p.k. art. 5
Ustawa o czasie pracy kierowców
Przepis ten stanowi, że przepisy rozdziału 2 o czasie pracy kierowców mają zastosowanie do kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, chyba że inne ustawy stanowią inaczej.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje ciężar dowodu.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje sądowi wydanie wyroku na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 9 ust. 1 pkt. 2 i § 2 pkt. 5 w zw. z § 20
Podstawa do zasądzenia kosztów procesu.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej
Przepisy dotyczące diet i ryczałtów za noclegi, zakwestionowane przez TK.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stałe przemieszczanie się kierowcy nie jest podróżą służbową w rozumieniu art. 77^5 § 1 k.p. • Kierowca nie poniósł kosztów noclegu, śpiąc w kabinie samochodu, co wyklucza prawo do ryczałtu. • Przepisy dotyczące podróży służbowej kierowców zostały uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. • Powód zaakceptował warunki pracy i regulamin wynagradzania, w tym sposób rozliczania podróży.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda o zapłatę zaległych diet i ryczałtów za noclegi.
Godne uwagi sformułowania
Podróż nie stanowi u nich zjawiska wyjątkowego, lecz jest normalnym wykonywaniem obowiązków pracowniczych. • Wyrok TK z dnia 24.11.2016r. ma skutki retrospektywne, to jest działają wstecz. • Po wyeliminowaniu przez omawiany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24.11.2016 r. normy prawnej [...] brak jest podstawy prawnej do zasądzenia diet i ryczałtów kierowcom.
Skład orzekający
Marek Osowicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku prawa do diet i ryczałtów dla kierowców wykonujących stałe przewozy, zwłaszcza gdy nocują w kabinie pojazdu, w świetle orzecznictwa TK i SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kierowców wykonujących stałe trasy i śpiących w kabinie. Interpretacja przepisów o podróżach służbowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczania diet i ryczałtów dla kierowców w transporcie międzynarodowym, a jej rozstrzygnięcie opiera się na ważnych orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, które miały wpływ na zmianę przepisów.
“Kierowco, czy należą Ci się diety i ryczałty za nocleg? Sąd wyjaśnia, kiedy możesz spać w kabinie i nie dostać ani grosza.”
Dane finansowe
WPS: 45 312 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.