IV P 545/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Gminna Spółdzielnia, pozwała byłą pracownicę o zapłatę odszkodowania za niedobór w mieniu powierzonym na podstawie umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej. Pracownica kwestionowała zasadność roszczenia, argumentując, że pracodawca błędnie obliczył niedobory, nie uwzględniając towarów przeterminowanych i zepsutych, a także nie zapewnił odpowiednich warunków ochrony mienia. Podniosła również zarzuty dotyczące nieprawidłowości w procedurze inwentaryzacji i powierzenia mienia. Sąd, analizując przedstawione dowody i argumenty obu stron, ustalił, że pracownica wyliczyła się z powierzonego mienia, a podstawa prawna dochodzenia roszczenia przez spółdzielnię (art. 124 i 125 KP) była nieprawidłowo zastosowana, zwłaszcza w kontekście wspólnej odpowiedzialności materialnej za niedobory, a nie szkody wynikające z przeterminowania towaru. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej ograniczonego żądania pozwu i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, zasądzając od spółdzielni na rzecz pracownicy zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników, rozróżnienie między niedoborem a szkodą, wymogi prawidłowego powierzenia mienia i przeprowadzenia inwentaryzacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnej odpowiedzialności materialnej i przeterminowania towarów w placówce handlowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za niedobór w powierzonym mieniu, jeśli szkoda wynika z przeterminowania towaru, a nie z jego braku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik ponosi odpowiedzialność za niedobór (brak towaru), a nie za szkodę wynikającą z przeterminowania, zepsucia czy uszkodzenia towaru, chyba że wykaże się jego winę w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił odpowiedzialność za niedobór (art. 125 KP) od odpowiedzialności za szkodę (art. 114 KP), wskazując, że umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej dotyczy głównie braku towaru. Przeterminowanie towaru nie jest równoznaczne z niedoborem, a pracodawca musi wykazać winę pracownika w powstaniu szkody.
Czy pracodawca prawidłowo powierzył mienie pracownikom i zapewnił warunki umożliwiające zabezpieczenie tego mienia?
Odpowiedź sądu
W tej konkretnej sprawie sąd nie rozstrzygnął tego jednoznacznie, ale argumenty pozwanej sugerowały nieprawidłowości w tym zakresie, które mogłyby wyłączyć lub ograniczyć jej odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Pozwana podnosiła zarzuty dotyczące nieprawidłowości w procedurze inwentaryzacji, braku kontroli nad mieniem, dostępu osób trzecich do sklepu oraz niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie mienia, co zgodnie z art. 124 § 3 KP mogłoby uwolnić pracownika od odpowiedzialności.
Czy pracodawca prawidłowo ustalił podstawę prawną dochodzenia roszczenia od pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nieprawidłowo połączył i mieszał ze sobą dwie różne podstawy odpowiedzialności materialnej: odpowiedzialność za niedobór (art. 125 KP) i odpowiedzialność za szkodę wynikłą z nienależytego wykonania obowiązków (art. 114 KP).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że pracodawca nie sprecyzował podstawy prawnej roszczenia, a następnie próbował oprzeć je zarówno na umowie o wspólnej odpowiedzialności materialnej za niedobór, jak i na ogólnych przepisach o odpowiedzialności za szkodę, co było nieuprawnionym połączeniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gminna Spółdzielnia (...) w B. | spółka | powód |
| P. F. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.p. art. 125 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy odpowiedzialności pracowników za niedobór w powierzonym mieniu na zasadach wspólnej odpowiedzialności materialnej.
Pomocnicze
k.p. art. 124 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy indywidualnej odpowiedzialności pracownika za szkodę w powierzonym mieniu (pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności itp.).
k.p. art. 124 § § 3
Kodeks pracy
Przesłanka zwalniająca pracownika z odpowiedzialności, jeśli szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
k.p. art. 114
Kodeks pracy
Ogólna podstawa odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych z jego winy.
k.p. art. 115
Kodeks pracy
Zakres odpowiedzialności pracownika za szkodę (granice rzeczywistej straty i normalne następstwa).
k.p. art. 116
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy wykazania okoliczności uzasadniających odpowiedzialność pracownika oraz wysokości szkody.
Dz. U. 1996, nr 143, poz. 663 art. § 8 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie
Warunek odpowiedzialności materialnej pracowników - powierzenie mienia łącznie wszystkim pracownikom, którzy mają być objęci odpowiedzialnością, na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonych z ich udziałem.
Dz. U. 1996, nr 143, poz. 663 art. § 4 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie
Wymóg uzyskania pisemnej zgody pracowników ponoszących wspólną odpowiedzialność materialną na przebywanie w miejscu powierzenia mienia osób niebędących personelem sklepu.
Dz.U. 1996, nr 143, poz. 662 art. § 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu
Obniżenie wysokości odszkodowania, gdy sprawowanie nadzoru nad mieniem jest utrudnione (np. dostęp osób postronnych, praca na więcej niż jedną zmianę).
Dz.U. 1996, nr 143, poz. 662 art. § 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu
Obniżenie wysokości odszkodowania, gdy sprawowanie nadzoru nad mieniem jest utrudnione (np. dostęp osób postronnych, praca na więcej niż jedną zmianę).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownica wyliczyła się z powierzonego mienia, a szkoda wynikała z przeterminowania towaru, a nie z jego braku. • Pracodawca nie wykazał winy pracownicy w powstaniu szkody. • Pracodawca nieprawidłowo połączył podstawy prawne odpowiedzialności (art. 124 i 125 KP). • Nieprawidłowości w procedurze inwentaryzacji i powierzenia mienia.
Odrzucone argumenty
Roszczenie spółdzielni oparte na umowie o wspólnej odpowiedzialności materialnej za niedobór. • Pracownica nie wykonała należycie obowiązków pracowniczych, co doprowadziło do przeterminowania towaru.
Godne uwagi sformułowania
Pracownik ponosi odpowiedzialność za niedobór, a nie za szkodę wynikającą z przeterminowania towaru. • Pracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody. • Z faktu łącznego powierzenia mienia kilku pracownikom nie wynika domniemanie, że szkody powstałe w tym mieniu są następstwem zaniedbań wszystkich pracowników odpowiedzialnych materialnie.
Skład orzekający
Beata Bury
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników, rozróżnienie między niedoborem a szkodą, wymogi prawidłowego powierzenia mienia i przeprowadzenia inwentaryzacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnej odpowiedzialności materialnej i przeterminowania towarów w placówce handlowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa pracy i prawidłowe dokumentowanie procesów, takich jak inwentaryzacja. Pokazuje też, jak pracownik może skutecznie bronić się przed nieuzasadnionymi roszczeniami pracodawcy.
“Czy przeterminowany towar to zawsze niedobór? Pracownik wygrał z pracodawcą.”
Dane finansowe
WPS: 806,88 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 270 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.