IV P 489/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Gminna Spółdzielnia w B. pozwała M. R. o zapłatę 846,89 zł tytułem odszkodowania za niedobór w mieniu pracodawcy, wynikający z przeterminowania i zepsucia towarów w sklepie. Pozwana, pracownica spółdzielni, kwestionowała sposób wyliczenia szkody, zarzucając pracodawcy błędy w procedurach inwentaryzacyjnych, nieprawidłowe powierzenie mienia oraz brak zapewnienia odpowiednich warunków zabezpieczających. Sąd Rejonowy w Rzeszowie umorzył postępowanie w części ograniczonego powództwa i oddalił je w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że powódka nie wykazała podstawy prawnej odpowiedzialności pozwanej. Wskazano, że umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej dotyczy niedoboru (braku towaru), a nie szkód wynikłych z przeterminowania czy zepsucia. Ponadto, powódka nie udowodniła konkretnych zaniedbań i winy pozwanej, które doprowadziłyby do powstania szkody, co jest wymogiem przy odpowiedzialności na podstawie art. 114 kp. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za szkody inne niż brak towaru nie wynika domniemania z łącznego powierzenia mienia, a powódka mieszała różne podstawy odpowiedzialności. Ostatecznie, sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników, w szczególności rozróżnienie między niedoborem a szkodą wynikłą z przeterminowania lub zepsucia towaru, oraz wymogi dowodowe pracodawcy dochodzącego odszkodowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnej odpowiedzialności materialnej w handlu detalicznym i wymaga analizy konkretnych umów i okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za niedobór w mieniu powierzonym, jeśli szkoda wynika z przeterminowania lub zepsucia towaru, a nie z jego braku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność z tytułu umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej dotyczy niedoboru (braku towaru), a nie szkód wynikłych z przeterminowania lub zepsucia towaru. Pracodawca musi wykazać konkretne zaniedbania i winę pracownika, aby dochodzić odszkodowania na podstawie przepisów o nienależytym wykonaniu obowiązków pracowniczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej obejmuje jedynie brak towaru, a nie szkody wynikłe z jego przeterminowania czy zepsucia. Powódka nie wykazała konkretnych zaniedbań i winy pozwanej, które doprowadziłyby do powstania szkody, co jest wymogiem przy odpowiedzialności na podstawie art. 114 kp. Powódka mieszała różne podstawy odpowiedzialności.
Czy pracodawca może dochodzić odszkodowania od pracownika za przeterminowanie towaru na podstawie przepisów o nienależytym wykonaniu obowiązków pracowniczych (art. 114 kp), jeśli nie wskaże konkretnych zaniedbań i winy pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca ma obowiązek wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość szkody, w tym konkretne zaniedbania, ich zawinienie i związek przyczynowy ze szkodą.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powódka nie sprecyzowała, kiedy i jakie obowiązki pracownicze pozwana naruszyła, ani czy działała z winy, co uniemożliwiło ustalenie podstawy prawnej odpowiedzialności.
Czy pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności materialnej za szkodę, jeśli pracodawca nie zapewnił warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia?
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
Uzasadnienie
Choć sąd nie rozstrzygnął tej kwestii wprost z powodu braku wykazania przez powódkę podstawy odpowiedzialności, wskazał na możliwość uwolnienia się od niej przez pracownika w określonych sytuacjach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gminna Spółdzielnia (...) w B. | spółka | powód |
| M. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 125
Kodeks pracy
Dotyczy odpowiedzialności pracowników za niedobór w powierzonym mieniu na zasadach wspólnej odpowiedzialności materialnej.
k.p. art. 114
Kodeks pracy
Dotyczy odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy.
k.p. art. 125 § § 1
Kodeks pracy
Pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone im łącznie z obowiązkiem wyliczenia się.
Pomocnicze
k.p. art. 124 § § 3
Kodeks pracy
Pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
k.p. art. 115
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
k.p. art. 116
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody.
k.p. art. 124 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy indywidualnego powierzenia mienia z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia się.
k.p. art. 125 § § 2
Kodeks pracy
W razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4.10.1974r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie art. 8 § ust. 1
Warunkiem odpowiedzialności materialnej pracowników jest powierzenie mienia łącznie wszystkim pracownikom, którzy mają być objęci taką odpowiedzialnością - na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonych z ich udziałem.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4.10.1974r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie art. 8 § ust. 2
Pracownik objęty umową o wspólnej odpowiedzialności materialnej ma prawo wglądu do dokumentacji rachunkowej pracodawcy.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10.10.1975r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu art. 6
Wysokość odszkodowania może być obniżona, gdy sprawowanie nadzoru nad mieniem jest utrudnione.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10.10.1975r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu art. 8
Wysokość odszkodowania może być obniżona, gdy sprawowanie nadzoru nad mieniem jest utrudnione, np. gdy mienie znajduje się w pomieszczeniach, do których mają dostęp osoby postronne lub pracownicy innych działów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powoda podstawy prawnej odpowiedzialności pozwanej za szkodę wynikłą z przeterminowania towaru. • Umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej dotyczy niedoboru (braku towaru), a nie szkód wynikłych z przeterminowania lub zepsucia. • Powód nie wykazał konkretnych zaniedbań i winy pozwanej, które doprowadziłyby do powstania szkody. • Powód mieszał różne podstawy odpowiedzialności materialnej (wspólna odpowiedzialność i nienależyte wykonanie obowiązków).
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność pozwanej z tytułu umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej za niedobór. • Odpowiedzialność pozwanej za szkodę wynikłą z nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd oddalił wszystkie pozostałe wnioski dowodowe, zgłoszone przez strony albowiem w ocenie sądu, nie zmierzały one do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. • Powódka poza ogólnikowymi stwierdzeniami o uchybieniach i niedopełnieniu obowiązków przez pozwaną i inne pracownice sklepu Nr (...) nie wskazała konkretnie – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 116 kp - kiedy, jakich obowiązków pozwana nie wykonała, które obowiązki i kiedy nienależycie wykonała ani czy doszło do tego z jej winy... • Z tych względów powództwo podlegało oddaleniu.
Skład orzekający
Renata Darłak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników, w szczególności rozróżnienie między niedoborem a szkodą wynikłą z przeterminowania lub zepsucia towaru, oraz wymogi dowodowe pracodawcy dochodzącego odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnej odpowiedzialności materialnej w handlu detalicznym i wymaga analizy konkretnych umów i okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie podstawy prawnej roszczenia i udowodnienie winy pracownika. Pokazuje też, że pracodawca musi wykazać się starannością w procedurach i dokumentacji.
“Pracownik nie odpowiada za przeterminowany towar? Sąd wyjaśnia, kiedy pracodawca może dochodzić odszkodowania.”
Dane finansowe
WPS: 846,89 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 270 PLN
Sektor
handel detaliczny
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.