IV P 1023/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka O. N., referendarz sądowy, pozwała swojego pracodawcę, (...) we W., o wyrównanie wynagrodzenia za sierpień i wrzesień 2022 r. Twierdziła, że pracodawca, stosując przepisy ustawy okołobudżetowej na rok 2022, zaniżył jej wynagrodzenie. Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, argumentując, że ustawy okołobudżetowe mają pierwszeństwo przed Prawem o ustroju sądów powszechnych i że nie można stosować tej samej miary do wynagrodzeń sędziów i referendarzy. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uwzględnił powództwo w przeważającym zakresie. Kluczowym zagadnieniem prawnym była zgodność ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP i prawem UE, w szczególności w kontekście gwarancji wynagrodzenia sędziów i referendarzy. Sąd uznał, że art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 jest niezgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP (gwarancja wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu) oraz art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego, ochrona zaufania do państwa). Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (m.in. wyrok K 1/23), które kwestionowało uznaniowy charakter zmian wynagrodzeń sędziów wprowadzanych przez ustawy okołobudżetowe. Ponadto, sąd wskazał na niezgodność z prawem UE, powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-64/16, który stwierdził, że zamrożenie wynagrodzeń sędziów jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy dotyczy szerokiego kręgu osób publicznych i jest podyktowane koniecznością likwidacji nadmiernego deficytu budżetowego. W tej sprawie, wynagrodzenia sędziów i referendarzy zostały obniżone, podczas gdy uposażenia przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej zostały podwyższone. W związku z tym, Sąd odmówił zastosowania art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 i ustalił wynagrodzenie powódki na podstawie Prawa o ustroju sądów powszechnych. W efekcie zasądzono na rzecz powódki kwotę 2.128,56 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia oraz 724,35 zł tytułem skapitalizowanych odsetek. Wyrokowi w części dotyczącej wyrównania wynagrodzenia nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych ze względu na ich niezgodność z Konstytucją RP i prawem UE, w kontekście wynagrodzeń sędziów i referendarzy.
Dotyczy konkretnego okresu (lata 2021-2022) i specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawami okołobudżetowymi. Orzeczenie TK K 1/23 dotyczyło roku 2023, ale sąd rozszerzył analizę na wcześniejsze lata.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, ingerujące w sposób ustalania wynagrodzeń sędziów i referendarzy sądowych, są zgodne z Konstytucją RP i prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP (art. 178 ust. 2 i art. 2) oraz prawem UE (art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE), ponieważ naruszają gwarancje wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu, zasady demokratycznego państwa prawnego oraz niezawisłość sędziowską.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawy okołobudżetowe naruszają konstytucyjne gwarancje wynagrodzenia sędziów i referendarzy, wprowadzając uznaniowe i nieproporcjonalne zmiany, które nie spełniają wymogów godności urzędu i niezawisłości. Dodatkowo, ingerencja ta była selektywna, obciążając sędziów i referendarzy, podczas gdy inne grupy zawodowe odnotowały wzrost uposażeń, co jest sprzeczne z prawem UE.
Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy, jeśli uzna go za sprzeczny z Konstytucją RP, co wynika z zasady nadrzędności Konstytucji i obowiązku jej bezpośredniego stosowania.
Uzasadnienie
Sąd powszechny, orzekając w indywidualnej sprawie, ma prawo ocenić zgodność stosowanego przepisu z Konstytucją i odmówić jego zastosowania, jeśli uzna go za niekonstytucyjny. Nie narusza to kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, który orzeka o prawie, podczas gdy sąd orzeka o indywidualnym stosunku prawnym.
Od kiedy należy naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie w przypadku wyrównania wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należy naliczać od dnia następującego po dniu wymagalności roszczenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., odsetki liczy się od dnia następnego po dniu wymagalności, niezależnie od powstania szkody czy winy dłużnika. W tej sprawie, mimo że pracodawca nie miał wpływu na wprowadzenie ustaw okołobudżetowych, miał obowiązek wypłacić prawidłowe wynagrodzenie w terminie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. N. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) | inne | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego.
p.u.s.p. art. 151b
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa wynagrodzenie zasadnicze referendarza sądowego.
u.o.b. 2022 art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP i prawem UE, dotyczący ustalania wynagrodzenia sędziów.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Przewiduje stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy, o ile przepisy prawa pracy nie stanowią inaczej.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do orzekania o nieuiszczonych kosztach sądowych.
u.k.s.c. art. 97
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do orzekania o nieuiszczonych kosztach sądowych.
k.p.c. art. 477^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności w sprawach z zakresu prawa pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP i prawem UE. • Naruszenie gwarancji wynagrodzenia sędziów i referendarzy. • Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i ochrony zaufania do państwa. • Naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej poprzez ingerencję w wynagrodzenia. • Selektywne obciążenie sędziów i referendarzy, podczas gdy inne grupy zawodowe odnotowały wzrost uposażeń.
Odrzucone argumenty
Ustawy okołobudżetowe mają pierwszeństwo przed Prawem o ustroju sądów powszechnych. • Nie można stosować tej samej miary do wynagrodzeń sędziów i referendarzy. • Odsetki powinny być naliczane od dnia wniesienia odpowiedzi na pozew.
Godne uwagi sformułowania
ustawowa regulacja z art. 91 § 1c p.u.s.p. z trzema następującymi po sobie ustawami okołobudżetowymi • sądy powszechne mogą odmówić zastosowania określonego przepisu, jeśli uzna go za niezgodny z Konstytucją • wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość • trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021 - 2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi
Skład orzekający
Barbara Guzik-Szymura
Przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych ze względu na ich niezgodność z Konstytucją RP i prawem UE, w kontekście wynagrodzeń sędziów i referendarzy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu (lata 2021-2022) i specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawami okołobudżetowymi. Orzeczenie TK K 1/23 dotyczyło roku 2023, ale sąd rozszerzył analizę na wcześniejsze lata.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii konstytucyjnych i praworządności, a także bezpośrednio wpływa na status i wynagrodzenia pracowników wymiaru sprawiedliwości, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Sąd: Ustawy budżetowe naruszyły Konstytucję! Referendarz wygrał batalię o pensję.”
Dane finansowe
WPS: 2966,38 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 2128,56 PLN
skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie: 724,35 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.