Orzeczenie · 2025-09-22

IV KO 142/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-09-22
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościsędziowieobiektywizmzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Rejonowy w Białymstoku, rozpoznając sprawę o sygn. akt III Kp 1843/25, zainicjowaną zażaleniem na postanowienie Prokuratury Rejonowej w Sejnach o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Okręgowego i Apelacyjnego w Białymstoku, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Uzasadnieniem wniosku była obawa, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, co mogłoby podważać autorytet wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. W postanowieniu z dnia 22 września 2025 r. oddalił wniosek, wskazując, że przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. wymaga istnienia konkretnych, obiektywnych okoliczności negatywnie oddziałujących na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy musi być oparte na racjonalnych przesłankach, a nie na ogólnikowych twierdzeniach skarżącego dotyczących czynności orzeczniczych sędziów. W ocenie Sądu Najwyższego, brak obiektywnych argumentów we wniosku sądu rejonowego nie dawał podstaw do twierdzenia, że sędziowie sądu właściwego nie mogą bezstronnie rozstrzygać tej kwestii.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza w kontekście zarzutów wobec sędziów i ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, a nie meritum sprawy pierwotnej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy czynności orzeczniczych sędziów sądu właściwego, a skarżący może mieć wątpliwości co do obiektywizmu, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o przekazanie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ogólnikowe twierdzenia skarżącego dotyczące czynności orzeczniczych sędziów nie stanowią obiektywnych przesłanek uzasadniających przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Dobro wymiaru sprawiedliwości nie wymaga przeniesienia sprawy, jeśli nie ma rzeczywistych podstaw do kwestionowania bezstronności sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wniosek nie uwzględniony
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w sensie utrzymania pierwotnej właściwości)

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznaskarżący
Prokuratura Rejonowa w Sejnachorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w Białymstokuorgan_państwowywnioskujący sąd
Sąd Okręgowy w Białymstokuorgan_państwowypodmiot postępowania
Sąd Apelacyjny w Białymstokuorgan_państwowypodmiot postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten reguluje możliwość przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przemawia za tym potrzeba ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że musi być to oparte na racjonalnych i rzeczywistych przesłankach.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 235

Kodeks karny

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 31 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady właściwości miejscowej sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak obiektywnych przesłanek uzasadniających przekazanie sprawy. • Ogólnikowe zarzuty wobec sędziów nie wpływają na właściwość sądu. • Ochrona dobra wymiaru sprawiedliwości nie wymaga przeniesienia sprawy w braku rzeczywistych wątpliwości co do bezstronności.

Odrzucone argumenty

Potencjalne wątpliwości społeczne co do obiektywizmu sądu właściwego uzasadniają przekazanie sprawy. • Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd w celu budowania autorytetu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy • przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy musi być oparte na racjonalnych i rzeczywistych przesłankach • ogólnikowe twierdzenia zawiadamiającego o przestępstwie dotyczące de facto czynności orzeczniczych sędziów, wpływać mają na właściwość sądu

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza w kontekście zarzutów wobec sędziów i ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, a nie meritum sprawy pierwotnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii obiektywizmu sądownictwa i zaufania publicznego, choć rozstrzygnięcie jest proceduralne. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do wniosków o zmianę właściwości sądu.

Czy zarzuty wobec sędziów mogą zmienić sąd prowadzący sprawę? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst