IV KO 14/17Zasądzenie odszkodowania za niesłuszne aresztowanie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca S. T., obywatel Armenii, został zatrzymany w czerwcu 2014 r. i tymczasowo aresztowany do września 2014 r. w związku z podejrzeniem pobicia. Ostatecznie został uniewinniony od zarzutów. Wnioskodawca wystąpił o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, rozpatrując wniosek, ustalił, że tymczasowe aresztowanie było "oczywiście niesłuszne" w rozumieniu art. 552 §4 k.p.k. W zakresie odszkodowania, sąd obliczył szkodę jako różnicę między hipotetycznymi dochodami rodziny (2000 zł miesięcznie z prac dorywczych) a kosztami utrzymania wnioskodawcy (500 zł miesięcznie), które pokrył Skarb Państwa podczas aresztu. Przy aresztowaniu trwającym 3 miesiące, odszkodowanie wyniosło 4.500 zł. W kwestii zadośćuczynienia, sąd uznał żądaną przez wnioskodawcę kwotę za "absurdalnie zawyżoną". Przyznał 16.500 zł, biorąc pod uwagę uciążliwość aresztu, rozłąkę z rodziną, izolację, problemy zdrowotne (choć nie spowodowane przez areszt), fakt bycia cudzoziemcem i wcześniejszą karalność wnioskodawcy. Sąd nie dał wiary twierdzeniom wnioskodawcy i jego żony o rzekomym uzgodnionym zatrudnieniu, uznając je za próbę oszustwa sądowego w celu zawyżenia odszkodowania. Podobnie, sąd odrzucił twierdzenia o niewłaściwym leczeniu w areszcie, wskazując, że wnioskodawca sam nie poddał się proponowanej diagnostyce i zabiegom. Wnioskodawca nie uzyskał również zezwolenia na pobyt czasowy z powodu zakazu opuszczania kraju, a nie samego aresztu. Sąd oddalił wniosek w pozostałej części i przyznał zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, stosowanie metody dyferencyjnej przy obliczaniu szkody, ocena wiarygodności dowodów w sprawach o odszkodowanie.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym faktu, że wnioskodawca był cudzoziemcem i miał wcześniejszą karalność, co mogło wpłynąć na ocenę krzywdy. Metoda obliczania odszkodowania jest standardowa, ale jej zastosowanie wymaga analizy konkretnych dochodów i wydatków.
Zagadnienia prawne (5)
Czy tymczasowe aresztowanie, które zakończyło się prawomocnym uniewinnieniem, jest "oczywiście niesłuszne" w rozumieniu art. 552 §4 k.p.k. i uprawnia do odszkodowania i zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, tymczasowe aresztowanie było oczywiście niesłuszne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawomocne uniewinnienie wnioskodawcy w sprawie karnej jednoznacznie przesądza o "oczywiście niesłusznym" charakterze zastosowanego tymczasowego aresztowania.
Jak prawidłowo obliczyć odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, uwzględniając utracone dochody i koszty utrzymania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie stanowi różnicę między stanem majątkowym, jaki by istniał, gdyby wnioskodawcy nie aresztowano, a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności, uwzględniając pokrycie kosztów utrzymania przez Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Sąd zastosował metodę dyferencyjną, odejmując od utraconych dochodów koszty utrzymania, które wnioskodawca poniósłby samodzielnie, a które w areszcie pokrył Skarb Państwa. W efekcie zasądzono 4.500 zł.
Jaka jest adekwatna wysokość zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku niesłusznego tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zadośćuczynienie powinno kompensować krzywdę, ale nie może prowadzić do nadmiernych korzyści, a jego wysokość zależy od oceny całokształtu okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd ocenił żądaną kwotę jako zawyżoną, biorąc pod uwagę m.in. długość aresztu, uciążliwości, brak uszczerbku na zdrowiu, wcześniejszą karalność wnioskodawcy i fakt, że nie poddał się on proponowanej diagnostyce. Zasądzono 16.500 zł.
Czy twierdzenia o rzekomym uzgodnionym zatrudnieniu wnioskodawcy mogą stanowić podstawę do zawyżenia odszkodowania za niesłuszne aresztowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, twierdzenia te zostały uznane za niewiarygodne i noszące znamiona próby oszustwa sądowego.
Uzasadnienie
Sąd wykazał liczne nieścisłości i sprzeczności w zeznaniach dotyczących rzekomego zatrudnienia, w tym zawyżoną kwotę wynagrodzenia i niejasności co do stanowiska pracy, co podważyło ich wiarygodność.
Czy brak zapewnienia prawidłowego leczenia w areszcie, w sytuacji gdy osadzony nie poddał się proponowanej diagnostyce, może stanowić podstawę do zasądzenia wyższego zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osadzony sam unikał diagnostyki i nie doznał uszczerbku na zdrowiu, jego twierdzenia o krzywdzie z tego tytułu nie są uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłej, która wykazała, że wnioskodawca nie poddał się zaleconym badaniom, a jego stan zdrowia nie uległ pogorszeniu w areszcie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 554 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa, przywołany w kontekście próby oszustwa sądowego.
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy usiłowania popełnienia przestępstwa, przywołany w kontekście próby oszustwa sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewątpliwie niesłuszny charakter tymczasowego aresztowania po prawomocnym uniewinnieniu. • Utrata dochodów z prac dorywczych w wyniku aresztowania. • Krzywda i cierpienie związane z izolacją i uciążliwościami aresztu.
Odrzucone argumenty
Żądanie odszkodowania oparte na rzekomym uzgodnionym zatrudnieniu. • Twierdzenia o niewłaściwym leczeniu i uszczerbku na zdrowiu w areszcie. • Żądanie nadmiernie wygórowanego zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
bezspornie należało się wnioskodawcy zarówno zadośćuczynienie jak i odszkodowanie – aczkolwiek w kwotach znacznie niższych niż to było objęte wnioskiem wnioskodawcy • bezspornie trzymiesięczny areszt wnioskodawcy pozbawił jego rodziny dochodów • szkoda objęta przepisem art. 552 § 4 k.p.k. nie jest sumą utraconych zarobków, lecz stanowi różnicę między stanem majątkowym, jaki by istniał, gdyby wnioskodawcy nie aresztowano, a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności • żadaną przez pełnomocnika wnioskodawcy kwotę ocenić należało jako wręcz absurdalnie zawyżoną • nie sposób zatem uznać, że skutki pobytu w AŚ w sferze psychologicznej jakoś znacząco odbiegały od typowych następstw tego typu pobytu dla osób osadzonych.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, stosowanie metody dyferencyjnej przy obliczaniu szkody, ocena wiarygodności dowodów w sprawach o odszkodowanie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym faktu, że wnioskodawca był cudzoziemcem i miał wcześniejszą karalność, co mogło wpłynąć na ocenę krzywdy. Metoda obliczania odszkodowania jest standardowa, ale jej zastosowanie wymaga analizy konkretnych dochodów i wydatków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia roszczenia o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie, analizując szczegółowo dowody i stosując metody obliczeniowe. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i osób zainteresowanych prawami obywatelskimi.
“Niesłusznie aresztowany cudzoziemiec: ile warte jest wolność i sprawiedliwość?”
Dane finansowe
odszkodowanie: 4500 PLN
zadośćuczynienie: 16 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.