Orzeczenie · 2026-07-21

IV KK 251/26Oddalenie kasacji w sprawie karnej

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-21
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
kasacjapoczytalnośćbiegli psychiatrzyart. 31 k.k.art. 201 k.p.k.sąd najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej A.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach. Skazana została uznana za winną przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. oraz innych czynów. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 458 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i art. 7 k.p.k., poprzez oparcie ustaleń co do poczytalności skazanej na niepełnej opinii biegłych psychiatrów, którzy stwierdzili, że zespół uzależnienia od alkoholu i zaburzenia osobowości miały wpływ na jej zdolność rozpoznawania znaczenia czynów i kierowania postępowaniem, ale jednocześnie nie stwierdzili podstaw do przyjęcia fikcji poczytalności z art. 31 § 3 k.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że opinia biegłych była jasna i stanowcza, stwierdzając brak podstaw do przyjęcia organicznych uszkodzeń mózgu oraz znacznego wpływu zaburzeń na poczytalność. Sąd odwoławczy podzielił te wnioski, a strony nie wnosiły o uzupełnienie opinii. Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że art. 31 § 3 k.k. dotyczy sytuacji, gdy sprawca sam doprowadził się do stanu niepoczytalności, co nie miało miejsca w tej sprawie. Kwestionowanie opinii biegłych wymaga wykazania konkretnych okoliczności z art. 201 k.p.k., a nie tylko braku przekonania strony. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut niepełności opinii jest nietrafny, ponieważ opinia wyjaśniła wszystkie kwestie i udzieliła odpowiedzi na pytania, a jej wnioski dotyczące poczytalności skazanej są spójne i logiczne. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a skazana zwolniona od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących oceny opinii biegłych w kontekście poczytalności sprawcy, w szczególności w sprawach karnych, oraz zastosowanie art. 31 k.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i dowodowej, w której sąd ocenił opinię biegłych jako wystarczającą mimo zarzutów obrony.

Zagadnienia prawne (1)

Czy opinia biegłych psychiatrów dotycząca poczytalności skazanej, uwzględniająca zespół uzależnienia od alkoholu i zaburzenia osobowości, jest wystarczająca do ustalenia winy, jeśli nie odnosi się wprost do fikcji poczytalności z art. 31 § 3 k.k., a jednocześnie stwierdza wpływ tych schorzeń na zdolność rozpoznawania znaczenia czynów i kierowania postępowaniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opinia biegłych była wystarczająca, ponieważ jasno i stanowczo stwierdziła brak podstaw do przyjęcia niepoczytalności lub ograniczonej poczytalności skazanej, a sąd odwoławczy podzielił te wnioski. Rozważanie art. 31 § 3 k.k. było zbędne, gdyż biegli nie stwierdzili stanu, który uzasadniałby jego zastosowanie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że opinia biegłych była jasna i stanowcza, a sąd odwoławczy prawidłowo ją ocenił. Brak było podstaw do przyjęcia niepoczytalności lub ograniczonej poczytalności, co czyniło zbędnym rozważanie art. 31 § 3 k.k. Kwestionowanie opinii wymagało wykazania konkretnych uchybień, a nie tylko braku przekonania strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
skazana

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (22)

Główne

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 280 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 217 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 14 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 60 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 60 § 6

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 62

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 31 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 31 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia biegłych psychiatrów była jasna i stanowcza, nie wykazała podstaw do przyjęcia niepoczytalności lub ograniczonej poczytalności skazanej. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił opinię biegłych i nie znalazł podstaw do jej uzupełnienia. • Nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 31 § 3 k.k.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez oparcie ustaleń co do poczytalności skazanej na niepełnej opinii biegłych psychiatrów.

Godne uwagi sformułowania

kasację wniesioną przez obrońcę skazanej od wyroku Sądu Apelacyjny w Katowicach • kasację jako oczywiście bezzasadną • zwolnić skazaną od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego • stawiane przez obrońcę tezy nie znajdują oparcia w materiale dowodowym • brak akceptacji dla ostatecznych wniosków biegłych • nie ma zatem wątpliwości, że instytucja ta zakłada szczególną odpowiedzialność karną sprawców niepoczytalnych albo też poczytalnych w ograniczonym zakresie, którzy sami sprowadzili na siebie ten stan • kwestionując opinię biegłych należy wykazać, że istniały konkretne okoliczności określone w art. 201 k.p.k. • sam fakt, że dowód z opinii biegłych nie jest przekonujący dla strony procesowej nie może stworzyć podstawy do stosowania tego przepisu.

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny opinii biegłych w kontekście poczytalności sprawcy, w szczególności w sprawach karnych, oraz zastosowanie art. 31 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i dowodowej, w której sąd ocenił opinię biegłych jako wystarczającą mimo zarzutów obrony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia poczytalności w prawie karnym i oceny opinii biegłych, co jest kluczowe dla praktyków. Choć rozstrzygnięcie jest rutynowe dla Sądu Najwyższego, pokazuje mechanizm kontroli sądowej nad dowodami.

“Czy problemy psychiczne zwalniają z odpowiedzialności karnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy opinia biegłego jest wystarczająca.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst