Orzeczenie · 2025-02-06

IV KK 198/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-02-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko dokumentomWysokanajwyższy
poświadczenie nieprawdyfaktura VATprzestępstwo skarbowekasacjaprawo procesowe karneprawo do obronykontrola instancyjna

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego S.F. od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Cieszynie skazujący S.F. za przestępstwo z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. oraz za przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 k.k.s. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy nie rozpoznał w sposób kompleksowy i rzetelny zarzutów apelacji, co stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. Wskazano na powierzchowność analizy sądu odwoławczego w odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia art. 391 § 1 k.p.k. (zaniechanie przesłuchania świadka R.P.), art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. (oddalenie wniosków dowodowych) oraz art. 378a § 1 k.p.k. (prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego). Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy nie wykazał, dlaczego zarzuty skarżącego ocenił jako nietrafne, a jego uwagi były ogólnikowe. W szczególności, sąd odwoławczy nie odniósł się w sposób wystarczający do kwestii zaniechania przesłuchania świadka R.P. za granicą, oddalenia wniosków dowodowych oraz prawidłowości prowadzenia rozpraw pod nieobecność oskarżonego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej do ponownego rozpoznania, nakazując skrupulatne rozważenie zarzutów apelacyjnych z uwzględnieniem standardów sprawiedliwości materialnej i proceduralnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy, standardy kontroli instancyjnej, prawo do obrony, przesłuchanie świadków za granicą, prowadzenie rozpraw pod nieobecność oskarżonego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych naruszeń proceduralnych w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym prawa do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy rozpoznał zarzuty w sposób powierzchowny i ogólnikowy, nie spełniając standardów kontroli instancyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na lakoniczne ustosunkowanie się sądu odwoławczego do zarzutów apelacji, brak wykazania, dlaczego zarzuty są nietrafne, oraz powielenie błędów sądu pierwszej instancji.

Czy zaniechanie przesłuchania świadka przebywającego za granicą i odczytanie jego zeznań z postępowania przygotowawczego było zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zeznania świadka mają istotne znaczenie dla sprawy, sąd powinien dążyć do jego przesłuchania na rozprawie lub przesłuchania na odległość/w drodze pomocy prawnej, a nie automatycznie stosować odstępstwo od zasady bezpośredniości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do dominującego poglądu orzecznictwa i doktryny, podkreślając konieczność dążenia do przesłuchania świadka za granicą w celu realizacji zasady prawdy materialnej i prawa do obrony.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zarzuty dotyczące oddalenia wniosków dowodowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie zwrócił uwagi na fakt, że sąd pierwszej instancji oddalił wnioski dowodowe w sposób nieuzasadniony, a następnie powielił tę błędną ocenę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd pierwszej instancji oddalił wnioski dowodowe jako zmierzające do przedłużenia sprawy, co było chybione, a sąd odwoławczy nie zauważył tej nieprawidłowości.

Czy prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, mimo jego usprawiedliwionej nieobecności, było zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nieprawidłowo ocenił zastosowanie art. 378a § 1 k.p.k. i prawo do obrony oskarżonego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy nie odniósł się do argumentów obrońcy o braku podstaw do prowadzenia rozprawy w trybie art. 378a § 1 k.p.k. oraz błędnie ocenił terminowość wniosku o uzupełniające przesłuchanie świadków.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony S.F. (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
S.F.osoba_fizycznaoskarżony
K.W.osoba_fizycznaPrezes firmy B. sp. z o.o.
B. sp. z o.o.spółkafirma
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (26)

Główne

k.k. art. 271 § § 3

Kodeks karny

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 378a § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 378a § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 9 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 2 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 8 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 378a § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa kontrola instancyjna przez sąd odwoławczy. • Powierzchowne rozpoznanie zarzutów apelacji. • Naruszenie prawa do obrony oskarżonego. • Błędne zastosowanie art. 378a § 1 k.p.k. • Zaniechanie przesłuchania świadka za granicą. • Nieprawidłowe oddalenie wniosków dowodowych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja prokuratora o bezzasadności kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kontrola odwoławcza, przede wszystkim na skutek swej powierzchowności, nie została przeprowadzona w sposób odpowiadający standardom • organ ad quem zaabsorbował błędy popełnione w pierwszej instancji na grunt „swojego” orzeczenia • Tak lakoniczne ustosunkowanie się do powyższego zarzutu bez wątpienia było niewystarczające • nie sposób również przyjąć, że J. P. - nie znając przecież charakteru zarzutów stawianych oskarżonemu - w swych zeznaniach miałby zmierzać do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej • waga dowodów nie należy do przesłanek przeprowadzenia czynności w trybie art. 378a § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący-sprawozdawca

Waldemar Płóciennik

członek

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy, standardy kontroli instancyjnej, prawo do obrony, przesłuchanie świadków za granicą, prowadzenie rozpraw pod nieobecność oskarżonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych naruszeń proceduralnych w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są rygorystyczne standardy proceduralne w postępowaniu karnym i jak błędy sądu odwoławczego mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to pouczające dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy: Sąd odwoławczy nie może być "na skróty" – kluczowe błędy proceduralne uchylają wyrok.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst