Orzeczenie

IV Ka 361 / 16

SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaapelacyjny
prawo intertemporalnewymiar karyprawo karne materialneprawo procesowerozbójwypadek mniejszej wagiwarunkowe zawieszenie karywspółsprawstwo

Sąd odwoławczy rozpatrzył apelacje obrońców oskarżonych M. C. i A. S. w sprawie o rozbój. W odniesieniu do M. C. kluczowe było zagadnienie prawa intertemporalnego, dotyczące stosowania przepisów Kodeksu karnego obowiązujących w różnych momentach (popełnienia czynu, orzekania przez sąd I instancji, orzekania przez sąd odwoławczy). Analizowano możliwość umorzenia postępowania na podstawie art. 59a kk, który obowiązywał w czasie orzekania przez sąd I instancji, ale nie w dacie popełnienia czynu ani orzekania przez sąd odwoławczy. Sąd uznał, że stan prawny z czasu orzekania przez sąd I instancji był najkorzystniejszy dla oskarżonego, umożliwiając wnioskowanie o umorzeniu. Jednakże sąd odwoławczy nie zgodził się z kwalifikacją czynu jako wypadku mniejszej wagi, wskazując na brutalność działania sprawców, popełnienie czynu w grupie i pod wpływem alkoholu, a także dewastację mienia. Zarzuty obrazy przepisów procesowych i rażącej niewspółmierności kary również zostały odrzucone. W przypadku A. S. analizowano prawo intertemporalne w kontekście warunkowego zawieszenia kary, uznając przepisy obowiązujące w dacie popełnienia czynu za względniejsze. Apelacja dotycząca rażącej niewspółmierności kary została uwzględniona częściowo – obniżono karę z uwagi na błędne uwzględnienie przez sąd I instancji nieprawomocnych postępowań jako okoliczności obciążającej. Sąd odwoławczy nie przywiązał nadmiernego znaczenia do młodego wieku oskarżonego ani do faktu, że działał "własnoręcznie", podkreślając zasady współsprawstwa i potrzebę prewencji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja prawa intertemporalnego w sprawach karnych, zasady oceny czynu jako wypadku mniejszej wagi przy rozboju, wpływ obrazy przepisów procesowych na treść orzeczenia, dyrektywy sądowego wymiaru kary wobec sprawców młodocianych i w kontekście współsprawstwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych analizowanych w sprawie.

Zagadnienia prawne (7)

Jakie przepisy prawa karnego materialnego należy stosować, gdy w czasie popełnienia przestępstwa, orzekania przez sąd I instancji i orzekania przez sąd odwoławczy obowiązują różne ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Badanie względności ustaw powinno obejmować wszystkie etapy postępowania.

Uzasadnienie

Sąd analizuje zasady prawa intertemporalnego (art. 4 § 1 kk), podkreślając obowiązek badania względności ustaw na wszystkich etapach postępowania, w tym odwoławczego.

Czy czyn zakwalifikowany jako rozbój (art. 280 § 1 kk) może zostać uznany za wypadek mniejszej wagi (art. 283 kk) w okolicznościach popełnienia go przez osoby spożywające alkohol, z przypadkowym zamiarem i niewielkimi obrażeniami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli działanie sprawców było brutalne, popełnione w grupie, pod wpływem alkoholu, z dewastacją mienia, a obrażenia nie były nieznaczne, nie można uznać czynu za wypadek mniejszej wagi.

Uzasadnienie

Sąd odrzuca kwalifikację czynu jako wypadku mniejszej wagi, wskazując na brutalność działania (kopanie leżącego), popełnienie czynu w grupie i pod wpływem alkoholu, dewastację mienia oraz obrażenia pokrzywdzonego (złamanie zębów), które nie były nieznaczne.

Czy obraza przepisów prawa procesowego, w szczególności niedochowanie trybu postępowania przy wniosku o dobrowolne poddanie się karze, może stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia, jeśli nie miała wpływu na jego treść?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obraza przepisów prawa procesowego może stanowić podstawę do zmiany lub uchylenia orzeczenia tylko wówczas, gdy mogła mieć wpływ na jego treść. W tym przypadku odstąpienie od trybu posiedzenia nie wpłynęło na prawa oskarżonego ani na treść wyroku.

Uzasadnienie

Sąd stwierdza, że choć tryb postępowania przy wniosku o dobrowolne skazanie nie został zachowany, nie miało to wpływu na prawa oskarżonego ani na treść wyroku, ponieważ sprawa została rozpoznana na zasadach ogólnych, a oskarżony miał możliwość obrony.

Czy kara pozbawienia wolności orzeczona nieznacznie przekraczająca dolny próg ustawowego zagrożenia za rozbój może być uznana za rażąco niewspółmierną, zwłaszcza gdy uwzględniono okoliczności łagodzące?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli kara nieznacznie przekracza dolny próg ustawowego zagrożenia, a sąd uwzględnił okoliczności łagodzące, nie można mówić o rażącej niewspółmierności, szczególnie gdy istnieją okoliczności obciążające.

Uzasadnienie

Sąd odrzuca zarzut rażącej niewspółmierności kary, wskazując, że kara nieznacznie przekracza dolny próg ustawowego zagrożenia, a okoliczności łagodzące (pojednanie, naprawienie szkody) zostały uwzględnione, ale nie mogą przesłonić okoliczności obciążających.

Jakie przepisy Kodeksu karnego należy stosować w kwestii warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności, gdy obowiązują różne brzmienia przepisów w dacie popełnienia czynu i w dacie orzekania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy obowiązujące w dacie popełnienia czynu, jeśli są one względniejsze dla sprawcy. W tym przypadku przepisy z daty popełnienia czynu były względniejsze, umożliwiając rozważenie warunkowego zawieszenia kary.

Uzasadnienie

Sąd analizuje prawo intertemporalne w kontekście warunkowego zawieszenia kary, stwierdzając, że przepisy obowiązujące w dacie popełnienia czynu (24 maja 2015 r.) były względniejsze niż te obowiązujące od 1 lipca 2015 r., co umożliwiało rozważenie pozytywnej prognozy kryminologicznej.

Czy popełnienie przez oskarżonego innych przestępstw, w stosunku do których nie zapadł prawomocny wyrok skazujący, może być uwzględnione jako okoliczność obciążająca przy wymiarze kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prowadzenie postępowania o inne przestępstwa nie może być traktowane jako okoliczność obciążająca, dopóki nie zapadnie prawomocny wyrok skazujący lub postanowienie o warunkowym umorzeniu postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uwzględnia częściowo apelację oskarżonego A. S., stwierdzając, że sąd I instancji bezzasadnie uwzględnił jako okoliczność obciążającą popełnienie kolejnych przestępstw, w stosunku do których nie było prawomocnych wyroków.

Czy młody wiek sprawcy i fakt, że działał "własnoręcznie" w ramach współsprawstwa, mogą uzasadniać orzeczenie łagodniejszej kary, w tym warunkowego zawieszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niekoniecznie. Młody wiek nie oznacza bezwzględnego nakazu liberalnego traktowania. W przypadku współsprawstwa, sprawca odpowiada za całość czynu. Okoliczności popełnienia czynu (brutalność, dewastacja, brak rekompensaty szkody) mogą przemawiać za karą bezwzględną.

Uzasadnienie

Sąd odrzuca argumenty dotyczące młodego wieku i "własnoręczności" działania, podkreślając zasady współsprawstwa i potrzebę prewencji. Okoliczności czynu (brutalność, dewastacja, brak rekompensaty) uzasadniają karę bezwzględną pozbawienia wolności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu I instancji z korektą kwalifikacji prawnej czynu w odniesieniu do M. C. oraz częściowe uwzględnienie apelacji A. S. poprzez obniżenie wymierzonej kary.

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznaoskarżony
A. S.osoba_fizycznaoskarżony
K. B.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (17)

Główne

kk art. 4 § 1

Kodeks karny

Dotyczy stosowania przepisów prawa karnego obowiązujących w różnych momentach (czas popełnienia czynu, orzekania). Nakazuje stosowanie ustawy nowej, chyba że ustawa poprzednia jest względniejsza dla sprawcy. Badanie względności obejmuje wszystkie etapy postępowania.

kk art. 59a

Kodeks karny

Przepis dotyczący umorzenia postępowania karnego w przypadku pojednania się sprawcy z pokrzywdzonym i naprawienia szkody. Obowiązywał od 1 lipca 2015 r. do 14 kwietnia 2016 r.

kk art. 280 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa rozboju, zagrożony karą pozbawienia wolności od 2 do 12 lat.

kk art. 283

Kodeks karny

Przepis dotyczący wypadku mniejszej wagi przy rozboju, zagrożony karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

kk art. 69 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. W brzmieniu z 24 maja 2015 r. dopuszczał zawieszenie kary nieprzekraczającej 2 lat; od 1 lipca 2015 r. – kary nieprzekraczającej roku.

kk art. 69 § 2

Kodeks karny

Określa przesłanki warunkowego zawieszenia kary, w tym postawę sprawcy, właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie po popełnieniu przestępstwa.

kk art. 18 § 1

Kodeks karny

Definiuje sprawstwo, wskazując, że za czyn zabroniony odpowiada każdy, kto dopuszcza się go wspólnie i w porozumieniu z inną osobą (osobami).

kk art. 54 § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary wobec sprawców młodocianych. Nakazuje szczególną analizę okoliczności czynu i osoby sprawcy, ale nie oznacza bezwzględnego nakazu liberalnego traktowania.

kk art. 53

Kodeks karny

Określa dyrektywy sądowego wymiaru kary, w tym stopień winy, stopień demoralizacji, społeczną szkodliwość czynu oraz potrzebę społecznego oddziaływania kary.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa, kiedy obraza przepisów prawa procesowego może stanowić podstawę do zmiany lub uchylenia orzeczenia – gdy miała wpływ na jego treść.

kpk art. 338a

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 339 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 343a

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 343

Kodeks postępowania karnego

kk art. 278 § 5

Kodeks karny

Dotyczy kradzieży z włamaniem, ale sąd odwoławczy wyeliminował go z podstawy prawnej skazania w tym przypadku, uznając, że nie dochodzi do kumulatywnego zbiegu z art. 280 kk.

kk art. 11 § 2

Kodeks karny

kk art. 115 § 10

Kodeks karny

Definicja wieku młodocianego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku A. S.: sąd I instancji bezzasadnie uwzględnił popełnienie kolejnych przestępstw jako okoliczność obciążającą przy wymiarze kary.

Odrzucone argumenty

W przypadku M. C.: kwalifikacja czynu jako wypadku mniejszej wagi. • W przypadku M. C.: zarzuty obrazy przepisów prawa procesowego. • W przypadku M. C.: zarzut rażącej niewspółmierności kary. • W przypadku A. S.: nadmierne znaczenie młodego wieku sprawcy i faktu działania "własnoręcznie" w ramach współsprawstwa.

Godne uwagi sformułowania

"Samo spożywanie z kimś alkoholu nie daje nikomu prawa do tego, by swojego „ kompana ” bez powodu brutalnie pobić i okraść." • "Nie można też zgodzić się, że obrażenia, jakich doznał pokrzywdzony, nie były poważne." • "Tymczasem działanie sprawców było brutalne, skoro przybrało postać tak uderzania pięścią w twarz, jak i kopania leżącego pokrzywdzonego." • "Nie każde uchybienie z tej kategorii może stanowić skuteczną podstawę żądania zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Może to nastąpić tylko wówczas, gdy obraza taka mogła mieć wpływ na jego treść." • "Tymczasem przypomnieć należy, iż oskarżonemu przypisany został czyn, który zagrożony jest karą od 2 do 12 lat pozbawienia wolności. Oznacza to, że oskarżonemu wymierzona została kara nieznacznie tylko przekraczająca dolny próg ustawowego zagrożenia." • "Prowadzenie postępowania przeciwko określonej osobie nie przesądza jeszcze o jej winie." • "Taka konstrukcja oznacza możliwość przypisania jednemu współsprawcy wszystkiego tego, co uczynili jego wspólnicy w wykonaniu łączącego ich porozumienia." • "O tym, że mimo młodego wieku oskarżonego karą adekwatną i sprawiedliwą jest kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, przemawiają okoliczności związane z czynem."

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja prawa intertemporalnego w sprawach karnych, zasady oceny czynu jako wypadku mniejszej wagi przy rozboju, wpływ obrazy przepisów procesowych na treść orzeczenia, dyrektywy sądowego wymiaru kary wobec sprawców młodocianych i w kontekście współsprawstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych analizowanych w sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy rozboju i analizuje złożone kwestie prawa intertemporalnego oraz wymiaru kary, co jest interesujące dla prawników. Dodatkowo, opis brutalności czynu i analiza zachowania sprawców dodają jej elementu ludzkiego.

Rozbój, alkohol i prawo intertemporalne: jak sąd rozstrzygał o karze, gdy przepisy się zmieniały?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst