IV CZ 72/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie pozwanego Dariusza P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., które w punkcie II odstąpiło od obciążenia powoda, syndyka masy upadłości B. Spółki z o.o. w O., kosztami postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie art. 102 k.p.c., wskazując, że powód jako syndyk miał obowiązek ochrony interesów wierzycieli i wykorzystania wszystkich środków procesowych. Pozwany zarzucił w zażaleniu naruszenie art. 98 i 102 k.p.c., argumentując, że sama funkcja syndyka nie stanowi „szczególnie uzasadnionego wypadku” do odstąpienia od obciążenia kosztami, zwłaszcza że apelacja powoda była nieuzasadniona. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Podkreślił, że art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek od reguły odpowiedzialności za wynik sprawy i jego stosowanie nie może być dowolne. Obowiązek reprezentowania cudzych interesów przez syndyka nie jest wystarczającą podstawą do odstąpienia od obciążenia go kosztami przegranej sprawy, gdyż prowadziłoby to do nieproporcjonalnego uprzywilejowania syndyków i przerzucenia ryzyka kosztów na stronę przeciwną. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach z udziałem syndyków masy upadłości oraz ogólne zasady stosowania tego przepisu.
Dotyczy specyficznej sytuacji odstąpienia od obciążenia kosztami, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące art. 102 k.p.c.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sama okoliczność pełnienia przez powoda funkcji syndyka masy upadłości stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążenia go kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność pełnienia funkcji syndyka nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym, wymagającym wyważenia interesów stron. Obowiązek ochrony interesów wierzycieli przez syndyka nie może automatycznie zwalniać go z kosztów przegranej sprawy, gdyż prowadziłoby to do nieproporcjonalnego obciążenia strony przeciwnej.
Czy sąd może dowolnie stosować art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie art. 102 k.p.c. nie może następować w sposób całkowicie dowolny.
Uzasadnienie
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. jest dyskrecjonalną kompetencją sądu, ale jej stosowanie wymaga proporcjonalnego wyważenia interesów stron i nie może być dowolne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości B. Spółki z o.o. w O. | spółka | powód |
| Jan B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Dariusz P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi wyjątek od reguły ponoszenia kosztów przez stronę przegrywającą i wymaga wyważenia interesów stron; sama funkcja syndyka nie jest wystarczającą podstawą do jego zastosowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólna reguła odpowiedzialności za wynik sprawy, zgodnie z którą strona przegrywająca zwraca koszty stronie wygrywającej.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 39816
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania co do istoty sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sama funkcja syndyka nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania art. 102 k.p.c. • Stosowanie art. 102 k.p.c. nie może być dowolne i wymaga wyważenia interesów stron. • Odstąpienie od obciążenia syndyka kosztami prowadziłoby do nieproporcjonalnego uprzywilejowania i przerzucenia ryzyka na stronę przeciwną.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Apelacyjnego, że sama funkcja syndyka uzasadnia odstąpienie od obciążenia kosztami.
Godne uwagi sformułowania
stosowanie tego przepisu mogło następować w sposób całkowicie dowolny • rozwiązanie o wyjątkowym charakterze, wymagające proporcjonalnego wyważenia interesów stron • nie powinna podlegać wykładni rozszerzającej • nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie zastosowania art. 102 k.p.c. wyłącznie okolicznością pełnienia przez powoda funkcji syndyka, prowadzi do niedopuszczalnego rozszerzenia zakresu stosowania tego przepisu • nieproporcjonalnego uprzywilejowania tych osób względem ich przeciwników procesowych
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Marta Romańska
sprawozdawca
Roman Dziczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach z udziałem syndyków masy upadłości oraz ogólne zasady stosowania tego przepisu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odstąpienia od obciążenia kosztami, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące art. 102 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia ważne zasady stosowania art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, zwłaszcza w sprawach upadłościowych.
“Czy syndyk zawsze jest zwolniony z kosztów procesu? SN wyjaśnia granice art. 102 k.p.c.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.