IV CSK 667/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu o zapłatę złożonego przez H. K. przeciwko (...) BANK S.A. z siedzibą w Danii. Sądy niższych instancji (Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny) odrzuciły pozew, uznając brak jurysdykcji krajowej. Podstawą tej decyzji było postanowienie w Ogólnych warunkach korzystania z usług banku, które wyłączało jurysdykcję sądów polskich na rzecz Sądu Morskiego i Handlowego w Kopenhadze. Sądy uznały, że powódka nie działała jako konsument, a zatem umowa jurysdykcyjna jest skuteczna. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżone postanowienia. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny błędnie ocenił status powódki jako nie-konsumenta, opierając się jedynie na zamiarze pomnożenia kapitału i znajomości instrumentów finansowych, bez ustalenia, czy czynność prawna była związana z działalnością gospodarczą lub zawodową powódki. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że należy ponownie zbadać, czy powódka jest konsumentem, a jeśli tak, to klauzula jurysdykcyjna powinna być oceniona pod kątem jej abuzywności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia konsumenta w kontekście umów o instrumenty finansowe i umów o jurysdykcję, a także ocena klauzul jurysdykcyjnych pod kątem abuzywności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powódki i jej relacji z bankiem, ale zasady dotyczące konsumenta i abuzywności klauzul są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powódka, zawierając umowę o rachunek maklerski i instrumenty finansowe, działała jako konsument w rozumieniu art. 22¹ k.c. i art. 17 Rozporządzenia nr 1215/2012?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że powódka nie działała jako konsument. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę ponownej oceny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na zamiarze pomnożenia kapitału i znajomości instrumentów finansowych, co nie jest wystarczające do pozbawienia statusu konsumenta. Brak było ustaleń, czy czynność była związana z działalnością gospodarczą powódki.
Czy postanowienie umowne wyłączające jurysdykcję sądów krajowych na rzecz sądu zagranicznego jest skuteczne w przypadku, gdy powódka jest konsumentem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeśli powódka jest konsumentem, postanowienie o jurysdykcji podlega ocenie pod kątem jego abuzywności.
Uzasadnienie
W sprawach konsumenckich stosuje się przepisy sekcji 4 Rozporządzenia nr 1215/2012, a postanowienia umowne wyłączające jurysdykcję krajową muszą być badane pod kątem abuzywności zgodnie z Dyrektywą 93/13 i k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) BANK Spółka Akcyjna z siedzibą w H. (Dania) | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli, w kontekście Ogólnych warunków handlowych.
k.c. art. 384
Kodeks cywilny
Dotyczy stosowania wzorców umów.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Dotyczy oceny postanowień umownych pod kątem ich abuzywności.
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Wymienia przykładowe klauzule abuzywne, w tym dotyczące jurysdykcji.
u.o.i.f. art. 69a
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Dotyczy zawarcia umowy maklerskiej.
u.o.i.f. art. 72
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Dotyczy zawarcia umowy maklerskiej.
u.o.i.f. art. 73
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Dotyczy zawarcia umowy maklerskiej.
u.o.i.f. art. 75
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Dotyczy zawarcia umowy maklerskiej.
k.p.c. art. 1099
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy jurysdykcji krajowej.
k.p.c. art. 1105
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy jurysdykcji krajowej.
k.p.c. art. 1103⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy jurysdykcji krajowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna ocena statusu konsumenta przez Sąd Apelacyjny. • Potrzeba zbadania klauzuli jurysdykcyjnej pod kątem abuzywności, jeśli powódka jest konsumentem.
Godne uwagi sformułowania
powódka, uczestnicząc w obrocie instrumentami finansowymi przy wykorzystaniu prowadzonego w pozwanym Banku rachunku maklerskiego, dążyła do pomnożenia swojego kapitału, a nie zaspokojenia typowych potrzeb bytowych swoich lub rodziny. • sama znajomość mechanizmu dokonanych transakcji walutowych a także zamiar odniesienia z nich korzyści nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania, że czynności te nie były podejmowane przez powódkę w celu zaspokojenia jej osobistych potrzeb konsumpcyjnych.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący, sprawozdawca
Władysław Pawlak
członek
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia konsumenta w kontekście umów o instrumenty finansowe i umów o jurysdykcję, a także ocena klauzul jurysdykcyjnych pod kątem abuzywności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powódki i jej relacji z bankiem, ale zasady dotyczące konsumenta i abuzywności klauzul są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcji w sprawach transgranicznych i ochrony konsumentów, co jest istotne dla wielu osób i firm.
“Czy inwestowanie na giełdzie pozbawia Cię statusu konsumenta i ochrony prawnej?”
Dane finansowe
WPS: 99 335 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.