Orzeczenie · 2012-09-20

IV CSK 56/12Służebność przesyłowa wynagrodzenie jednorodne

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2012-09-20

SAOSnieruchomościsłużebnościWysokanajwyższy

służebność przesyłunieruchomościwynagrodzeniekodeks cywilnySąd Najwyższyprawo rzeczowewartość nieruchomościopłata roczna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawcy na rzecz E. - OPERATOR Spółki Akcyjnej. Wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności oraz zasądzenia wynagrodzenia, które miało składać się z opłaty jednorazowej (za ustanowienie) i opłaty rocznej (za trwanie służebności). Sąd Rejonowy przychylił się do tego stanowiska, zasądzając obie kwoty. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację uczestnika, zmienił postanowienie w części dotyczącej wynagrodzenia rocznego, uznając, że art. 3052 § 2 k.c. nie pozwala na kumulowanie wynagrodzeń w formie jednorazowej i okresowej. Sąd Okręgowy stwierdził, że wynagrodzenie powinno być jednorodne i uwzględniać cały uszczerbek właściciela, a wnioskodawca nie żądał rekompensaty za szkodę. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy. Potwierdził, że wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno być jednorodne i uwzględniać cały uszczerbek właściciela, w tym zmniejszenie wartości nieruchomości, ale nie może być przyznawane jednocześnie w formie jednorazowej i okresowej. Sąd Najwyższy podkreślił, że wynagrodzenie ma zrekompensować ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości i jest niezależne od poniesienia szkody, choć szkodę należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu wynagrodzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wysokości i formy wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, interpretacja art. 3052 k.c., zasady ustalania wynagrodzenia za obciążenie nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej służebności przesyłu i może wymagać dostosowania do innych rodzajów służebności lub obciążeń.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu może być przyznane jednocześnie w formie jednorazowej i okresowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno być jednorodne i uwzględniać cały uszczerbek właściciela, ale nie może być przyznawane jednocześnie w formie jednorazowej i okresowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 3052 § 2 k.c. nie daje podstaw do kumulowania wynagrodzeń. Wynagrodzenie powinno być jednorodne, mające na celu zrekompensowanie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, nawet jeśli właściciel nie poniósł bezpośredniej szkody.

Jakie kryteria należy uwzględnić przy ustalaniu wynagrodzenia za służebność przesyłu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przy ustalaniu wynagrodzenia należy uwzględnić konkretne okoliczności sprawy, kryteria wypracowane w orzecznictwie i piśmiennictwie, w tym zakres obciążenia nieruchomości, sposób jej wykorzystania przez przedsiębiorstwo przesyłowe, skalę ograniczeń dla właściciela oraz wartości rynkowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa dotyczącego służebności drogi koniecznej, podkreślając, że wynagrodzenie ma zrekompensować ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości i jest niezależne od poniesienia szkody, choć szkodę należy wziąć pod uwagę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

E. - OPERATOR Spółka Akcyjna

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Z. C.	osoba_fizyczna	wnioskodawca
E. - OPERATOR Spółka Akcyjna	spółka	uczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 3052 § § 2

Kodeks cywilny

Przepis ten nie daje podstaw do kumulowania wynagrodzeń za służebność przesyłu w formie jednorazowej i okresowej. "Odpowiednie wynagrodzenie" sąd ustala na podstawie konkretnych okoliczności sprawy, uwzględniając kryteria wypracowane w orzecznictwie i piśmiennictwie.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie tego przepisu przez kwestionowanie oceny dowodu jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 3983 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Kwestionowanie oceny dowodu (opinii biegłego) nie jest dopuszczalne w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis nieadekwatny do uzasadnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis nieadekwatny do uzasadnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

k.c. art. 145 § § 1

Kodeks cywilny

Przywołany jako podstawa do wypracowania kryteriów ustalania wynagrodzenia za służebność drogi koniecznej, z uwzględnieniem różnic w stosunku do służebności przesyłu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno być jednorodne i nie może być przyznawane jednocześnie w formie jednorazowej i okresowej. • Sąd Okręgowy prawidłowo zakwestionował rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji o zasądzeniu wynagrodzenia jednorazowego oraz rocznego. • Wnioskodawca nie żądał rekompensaty z tytułu poniesionej szkody, a jedynie wynagrodzenia okresowego odpowiadającego "wartości służebności".

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego – art. 3052 k.c. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie daje podstawy do zasądzenia stosownego wynagrodzenia odpowiadającego pełnemu uszczerbkowi właściciela nieruchomości jednocześnie w formie jednorazowej i okresowej. • Naruszenie przepisów postępowania – art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i 382 k.p.c., wynikiem czego było błędne przyjęcie, że wskazana przez biegłą kwota 37 184 zł odpowiada płatnemu z góry rocznemu wynagrodzeniu w kwocie 4 060,12 zł i stanowi wprost jego wielokrotność.

Godne uwagi sformułowania

„Odpowiednie wynagrodzenie” sąd ustala więc na podstawie konkretnych okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu kryteriów wypracowanych w orzecznictwie i piśmiennictwie • Wynagrodzenie w zasadzie powinno być jednorazowe, lecz najczęściej (...) nie wyklucza się przyznania go w postaci świadczeń okresowych • Różnica w sposobie zapłaty nie zmienia faktu, że jest to jedno wynagrodzenie, ustalane przy uwzględnieniu wszystkich czynników wpływających na jego wysokość i mające równoważyć w całości konsekwencje trwałego obciążenia nieruchomości. • Wynagrodzenie należy się właścicielowi nieruchomości obciążonej za samo ustanowienie służebności, ma zrekompensować ograniczenie w korzystaniu z niej, przy uwzględnieniu stopnia ingerencji w prawo własności, i jest niezależne od poniesienia szkody.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący, sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości i formy wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, interpretacja art. 3052 k.c., zasady ustalania wynagrodzenia za obciążenie nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej służebności przesyłu i może wymagać dostosowania do innych rodzajów służebności lub obciążeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą przesyłową oraz dla przedsiębiorstw przesyłowych, wyjaśniając zasady ustalania wynagrodzenia.

“Służebność przesyłu: czy można dostać zapłatę dwa razy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Dane finansowe

wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 37 184 PLN

roczne wynagrodzenie za trwanie służebności przesyłu: 4060,12 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników