IV CSK 379/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka S. sp. z o.o. w P. wniosła o zasądzenie od pozwanej M. S., syndyka masy upadłości M. sp. z o.o., kwoty 140.860,35 zł tytułem odszkodowania na podstawie art. 160 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego. Powódka zarzuciła pozwanej nieprawidłowe wykonanie obowiązków syndyka poprzez wszczęcie egzekucji nienależnej wierzytelności. Sąd Okręgowy w G. oddalił powództwo, uznając, że roszczenie nie jest zasadne, a działania pozwanej były uzasadnione. Sąd Apelacyjny w (…) utrzymał wyrok w mocy, oddalając apelację powódki. Sąd Apelacyjny podkreślił, że odpowiedzialność syndyka ma charakter deliktowy i osobisty, oparty na zasadzie winy, a ciężar jej wykazania spoczywa na stronie dochodzącej odszkodowania. W ocenie Sądu Apelacyjnego, działania pozwanej jako syndyka były zgodne z celem postępowania upadłościowego, a późniejsze ustalenia dotyczące zwrotu kaucji nie obciążały jej winą. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, oddalił ją, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 365 § 1 k.p.c. (zasada związania prawomocnym orzeczeniem), okazały się nieuzasadnione ze względu na brak tożsamości stron w rozpatrywanych sprawach. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że odpowiedzialność syndyka na podstawie art. 160 ust. 3 p.u.i.n. ma charakter deliktowy i osobisty, oparty na zasadzie winy, a ciężar dowodu spoczywa na stronie dochodzącej odszkodowania. Ustalenia faktyczne nie pozwoliły na uznanie, że pozwana umyślnie lub przy braku należytej staranności doprowadziła do wykonania prawomocnego wyroku zasądzającego świadczenie, które zostało wcześniej spełnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu odpowiedzialności syndyka masy upadłości, zasady związania prawomocnym orzeczeniem w przypadku braku tożsamości stron, wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej syndyka masy upadłości i jego odpowiedzialności deliktowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy syndyk masy upadłości ponosi osobistą odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną wskutek wszczęcia egzekucji, jeśli wierzytelność okazała się nienależna, a późniejsze ustalenia sądowe zmieniły pierwotne rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, syndyk nie ponosi osobistej odpowiedzialności odszkodowawczej, jeśli nie można mu przypisać winy lub braku należytej staranności w wykonaniu obowiązków, a ciężar dowodu tych przesłanek spoczywa na stronie dochodzącej odszkodowania.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność syndyka na podstawie art. 160 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego ma charakter deliktowy i osobisty, oparty na zasadzie winy. Brak dowodów na winę lub brak należytej staranności syndyka w sekwencji czasowej działań od zgłoszenia wniosku o egzekucję do jej wykonania, zwłaszcza w kontekście sporności pierwotnego roszczenia i późniejszego uzyskania przez powoda dowodu potwierdzającego wcześniejszą spłatę, wyklucza przypisanie syndykowi odpowiedzialności.
Czy wyrok sądu okręgowego wydany w sprawie, w której pozwanym był syndyk masy upadłości, ma prejudycjalne znaczenie dla sprawy, w której pozwaną jest osoba fizyczna pełniąca funkcję syndyka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok taki nie ma prejudycjalnego znaczenia, jeśli nie zachodzi tożsamość podmiotowa spraw.
Uzasadnienie
Zasada związania prawomocnym orzeczeniem na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. wymaga tożsamości przedmiotowej i podmiotowej spraw. W sytuacji, gdy w jednej sprawie pozwanym był syndyk masy upadłości, a w drugiej osoba fizyczna pełniąca tę funkcję, nie można mówić o tożsamości stron w znaczeniu materialnoprawnym, co wyklucza związanie sądu orzeczeniem wydanym w innej sprawie.
Czy uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji musi zawierać wszystkie elementy uzasadnienia sądu pierwszej instancji, aby spełnić wymogi formalne?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie sądu drugiej instancji nie musi zawierać wszystkich elementów uzasadnienia sądu pierwszej instancji, ale powinno mieć ustaloną podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji może odwoływać się do ustaleń i argumentacji sądu pierwszej instancji, jeśli je podziela. Wystarczy stwierdzenie, że podziela argumentację sądu pierwszej instancji, a także, że traktuje ustalenia tego sądu jako własne. Sąd drugiej instancji obowiązany jest zamieścić w uzasadnieniu elementy potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy, uwzględniając zarzuty apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | powódka |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwana (syndyk masy upadłości) |
Przepisy (13)
Główne
p.u.i.n. art. 160 § 3
Prawo upadłościowe i naprawcze
Syndyk odpowiada za szkodę wyrządzoną wskutek nienależytego wykonania obowiązków, a jego odpowiedzialność ma charakter deliktowy i osobisty, oparty na zasadzie winy.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu czynów niedozwolonych, wymagająca istnienia winy, szkody i związku przyczynowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada związania sądu prawomocnym orzeczeniem sądowym zapadłym w innej sprawie, wymagająca tożsamości przedmiotowej i podmiotowej.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających jej żądanie lub obronę.
p.u.i.n. art. 179
Prawo upadłościowe i naprawcze
Cel postępowania upadłościowego - optymalne wykorzystanie majątku upadłego dla zaspokojenia wierzycieli.
p.u.i.n. art. 144 § 1
Prawo upadłościowe i naprawcze
Postępowania sądowe dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Elementy uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tożsamości podmiotowej spraw, co wyklucza związanie sądu orzeczeniem wydanym w innej sprawie na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. • Brak dowodów na winę lub brak należytej staranności syndyka w działaniach egzekucyjnych. • Odpowiedzialność syndyka ma charakter deliktowy i osobisty, oparty na zasadzie winy, a ciężar dowodu spoczywa na stronie dochodzącej odszkodowania. • Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji spełnia wymogi formalne, odwołując się do ustaleń sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niezastosowanie. • Zarzut naruszenia art. 160 ust. 3 p.u.i.n. w zw. z art. 179 p.u.i.n. i art. 415 k.c. i art. 361 § 1 k.c. • Zarzut naruszenia art. 382 w zw. z art. 391 § 1, 328 § 2 k.p.c. przez niewskazanie przez Sąd Apelacyjny stanu faktycznego, jaki był podstawą rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność syndyka masy upadłości [...] ma charakter deliktowy i osobisty. Jest oparta na zasadzie winy, którą uzasadnia nawet najmniejszy jej stopień. • Wobec oparcia odpowiedzialności odszkodowawczej syndyka masy upadłości na zasadzie winy, trzeba uwzględnić, że ciężar wykazania tej przesłanki odpowiedzialności osoby wykonującej obowiązki syndyka spoczywa na stronie dochodzącej odszkodowania. • Zasada związania stron i sądu prawomocnym orzeczeniem sądowym zapadłym w innej sprawie występuje przy tożsamości przedmiotowej i podmiotowej obu spraw.
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Krzysztof Strzelczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności syndyka masy upadłości, zasady związania prawomocnym orzeczeniem w przypadku braku tożsamości stron, wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej syndyka masy upadłości i jego odpowiedzialności deliktowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności syndyka masy upadłości, co jest istotne dla praktyków prawa upadłościowego. Wyjaśnia również zasady związane z związaniem orzeczeniami sądów i wymogami formalnymi uzasadnień.
“Czy syndyk zawsze odpowiada za błędy? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 140 860,35 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.