IV CO 136/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, zainicjowany przez Sąd Okręgowy w B. Powódka J. C. wytoczyła powództwo o rozwód przeciwko W. C., wskazując w pozwie jako miejsce zamieszkania małżonków Wielką Brytanię. W związku z tym, że żadne z małżonków nie miało miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego zgodnie z art. 45 k.p.c. Jednakże, w trakcie postępowania, powódka poinformowała o zmianie miejsca zamieszkania na terytorium Polski i wniosła o przesyłanie korespondencji na nowy adres. Sąd Najwyższy, stosując art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art. 45 k.p.c., wziął pod uwagę stan rzeczy istniejący w dniu wydania orzeczenia. Ponieważ powódka zmieniła miejsce zamieszkania na terytorium Polski, Sąd Najwyższy uznał, że właściwość miejscową można ustalić na podstawie art. 41 k.p.c. (ostatnie miejsce zamieszkania małżonków, a w przypadku jego braku - miejsce zamieszkania pozwanego, a następnie powoda). W związku z tym, że ustalenie właściwości było możliwe, Sąd Najwyższy oddalił wniosek o oznaczenie sądu właściwego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości miejscowej sądu w sprawach rozwodowych w przypadku zmiany miejsca zamieszkania stron, zwłaszcza gdy pierwotnie ostatnie miejsce zamieszkania było za granicą.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany miejsca zamieszkania w trakcie postępowania o oznaczenie sądu właściwego.
Zagadnienia prawne (1)
Jak ustalić właściwość miejscową sądu w sprawie o rozwód, gdy małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania za granicą, a następnie jedno z nich zmienia miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową sądu w sprawie o rozwód można ustalić na podstawie art. 41 k.p.c., biorąc pod uwagę aktualne miejsce zamieszkania powódki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nawet jeśli nie jest to ostatnie miejsce zamieszkania małżonków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 45 k.p.c. oznacza sąd właściwy, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej. W sprawach o rozwód właściwość określa art. 41 k.p.c. (ostatnie miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania pozwanego, miejsce zamieszkania powoda). W sytuacji, gdy powódka zmieniła miejsce zamieszkania na terytorium Polski, możliwe stało się ustalenie właściwości na podstawie art. 41 k.p.c., co skutkowało oddaleniem wniosku o oznaczenie sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| W. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej.
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.
Pomocnicze
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzeka, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w dniu wydania orzeczenia.
k.p.c. art. 1103 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy jurysdykcji krajowej w sprawach cywilnych, w tym przypadku w kontekście obywatelstwa polskiego małżonków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana miejsca zamieszkania powódki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie postępowania przed Sądem Najwyższym. • Możliwość ustalenia właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania powódki.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ten powinien orzec, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w dniu wydania orzeczenia. • Skoro zatem możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c., wniosek do Sądu Najwyższego, skierowany na podstawie art. 45 k.p.c., należało oddalić.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej sądu w sprawach rozwodowych w przypadku zmiany miejsca zamieszkania stron, zwłaszcza gdy pierwotnie ostatnie miejsce zamieszkania było za granicą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany miejsca zamieszkania w trakcie postępowania o oznaczenie sądu właściwego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak zmiana okoliczności faktycznych (zmiana miejsca zamieszkania) w trakcie postępowania może wpłynąć na jego dalszy tok i rozstrzygnięcie, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego.
“Zmiana adresu zamieszkania w trakcie sprawy rozwodowej – jak Sąd Najwyższy zareagował na nowe okoliczności?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.