IV CKN 1765/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Leszka N. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej w A. o zapłatę, na skutek kasacji pozwanej, uchylił zaskarżone postanowienie sądu okręgowego. Problem prawny dotyczył konsekwencji braku wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c., gdy stwierdzono brak organu reprezentującego stronę. Sąd Rejonowy odrzucił zarzuty pozwanego z powodu nieprawidłowego pełnomocnictwa. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów dotyczących ustanowienia zarządu nieruchomością wspólną oraz art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa, podkreślił, że postanowienie kończące postępowanie w sprawie to takie, które zamyka drogę do rozstrzygnięcia co do istoty. Analizując przepisy ustawy o własności lokali, wskazał na obowiązek podjęcia uchwały o wyborze zarządu w przypadku większej liczby lokali i konieczność formy aktu notarialnego przy powierzaniu zarządu osobie prawnej. Stwierdził, że brak organu uprawnionego do reprezentowania strony uzasadnia zawieszenie postępowania z urzędu, a niewydanie takiego postanowienia nie uchyla obowiązku jego wydania. Uchylił zaskarżone postanowienie, uznając kasację za zasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zarządu nieruchomością wspólną, konsekwencji braku organu reprezentującego stronę w postępowaniu cywilnym oraz wymogów formalnych przy powierzaniu zarządu.
Dotyczy specyfiki wspólnot mieszkaniowych i przepisów ustawy o własności lokali.
Zagadnienia prawne (2)
Czy niewydanie postanowienia o wyznaczeniu terminu do uzupełnienia braków w zakresie zdolności sądowej i procesowej (art. 70 § 1 k.p.c.) uchyla obowiązek wydania z urzędu postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c., po stwierdzeniu istnienia wskazanych w tym przepisie przyczyn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niewydanie postanowienia o wyznaczeniu terminu do uzupełnienia braków nie uchyla obowiązku wydania z urzędu postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c., po stwierdzeniu istnienia wskazanych w tym przepisie przyczyn.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że brak organu powołanego do reprezentowania strony, stwierdzony w toku procesu, stanowi podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu. Niewydanie postanowienia w trybie art. 70 k.p.c. nie stoi na przeszkodzie zawieszeniu postępowania, które leży w interesie strony pozbawionej organu uprawnionego do działania w jej imieniu.
Jaka forma jest wymagana do powierzenia zarządu nieruchomością wspólną osobie prawnej w przypadku wspólnoty mieszkaniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powierzenie zarządu nieruchomością wspólną osobie prawnej wymaga formy aktu notarialnego, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali.
Uzasadnienie
Ustawa o własności lokali w art. 18 ust. 1 wymaga formy aktu notarialnego do uregulowania sposobu zarządu nieruchomością wspólną, w tym powierzenia go osobie prawnej. Niezachowanie tej formy skutkuje nieważnością czynności prawnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Leszek N. | osoba_fizyczna | powód |
| Wspólnota Mieszkaniowa w A. | inne | pozwana |
| „K.” – Spółka z o.o. | spółka | podmiot reprezentujący pozwaną (nieprawidłowo) |
Przepisy (21)
Główne
k.p.c. art. 70 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do uzupełnienia braków w zakresie zdolności sądowej i procesowej jest terminem sądowym, wyznaczanym w formie postanowienia.
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, gdy strona nie ma zdolności sądowej lub procesowej albo gdy jej organy lub przedstawiciele nie mogą działać.
u.w.lok. art. 18 § ust. 1
Ustawa o własności lokali
Sposób zarządu nieruchomością wspólną może być określony w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego. Powierzenie zarządu osobie prawnej wymaga formy aktu notarialnego.
Pomocnicze
u.w.lok. art. 20 § ust. 1
Ustawa o własności lokali
k.p.c. art. 69
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku czynności nie cierpiącej zwłoki, sąd może wyznaczyć kuratora procesowego.
k.p.c. art. 166
Kodeks postępowania cywilnego
Termin sądowy może być z ważnej przyczyny przedłużony.
k.p.c. art. 179 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podczas zawieszenia postępowania sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo zabezpieczenie powództwa lub dowodu.
k.p.c. art. 392
Kodeks postępowania cywilnego
Kasacja do Sądu Najwyższego przysługiwała stronie od wyroku lub postanowienia, wydanych przez sąd drugiej instancji i kończących postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 393-8 § § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące uwzględnienia kasacji.
k.p.c. art. 393-13
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące uwzględnienia kasacji.
u.w.lok. art. 199-209
Ustawa o własności lokali
Przepisy dotyczące współwłasności nieruchomości.
u.w.lok. art. 608 i 611-616
Ustawa o własności lokali
Przepisy dotyczące postępowania nieprocesowego.
u.w.lok. art. 21
Ustawa o własności lokali
Organem uprawnionym do działania w imieniu pozwanej wspólnoty jest zarząd.
u.w.lok. art. 24
Ustawa o własności lokali
Zarząd (zarządca) jest uprawniony do zgłoszenia żądania rozstrzygnięcia przez sąd w braku zgody wymaganej większości właścicieli lokali.
u.w.lok. art. 31
Ustawa o własności lokali
Zarząd może zwoływać zebranie właścicieli.
u.w.lok. art. 32a § pkt 2
Ustawa o własności lokali
Zarząd może zostać umocowany do nabycia oznaczonych nieruchomości gruntowych na rzecz wspólnoty mieszkaniowej.
u.w.lok. art. 22 § ust. 3 pkt 10
Ustawa o własności lokali
u.w.lok. art. 29 § ust. 1, 1b, 1c, 1e
Ustawa o własności lokali
u.w.lok. art. 30 § ust. 1 i 3
Ustawa o własności lokali
u.w.lok. art. 32 § ust. 1
Ustawa o własności lokali
u.w.lok. art. 33
Ustawa o własności lokali
Zakres czynności, które w imieniu wspólnoty może podejmować zarząd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. przez niezawieszenie z urzędu postępowania w sprawie w chwili stwierdzenia, że skarżąca wspólnota nie posiada uprawnionego organu – zarządu do reprezentowania jej na zewnątrz. • Niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania nie uchyla obowiązku jego wydania, gdy stwierdzono brak organu reprezentującego stronę.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 20 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 3 u.w.lok. przez nieuznanie za ważną uchwały pozwanej wspólnoty o ustanowieniu zarządu nieruchomością wspólną (uznane za niezasadne z uwagi na brak formy aktu notarialnego).
Godne uwagi sformułowania
Niewydanie postanowienia o wyznaczeniu terminu do uzupełnienia braków w zakresie zdolności sądowej i procesowej (art. 70 § 1 k.p.c.) nie uchyla obowiązku wydania z urzędu postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c., po stwierdzeniu istnienia wskazanych w tym przepisie przyczyn. • Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a właścicielami lokalu. • Pozycja prawna zarządu zbliżona jest do pozycji organu osoby prawnej i w literaturze przedmiotu określa się go mianem organu wspólnoty. • Powierzenia zarządu osobie prawnej z naruszeniem art. 18 ust. 1, zastrzegającego formę aktu notarialnego, zasadnie zostało ocenione przez Sądy obu instancji jako nie wywołujące zamierzonych skutków prawnych od chwili dokonania tej czynności.
Skład orzekający
Tadeusz Żyznowski
przewodniczący, sprawozdawca
Mirosław Bączyk
członek
Bronisław Czech
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarządu nieruchomością wspólną, konsekwencji braku organu reprezentującego stronę w postępowaniu cywilnym oraz wymogów formalnych przy powierzaniu zarządu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wspólnot mieszkaniowych i przepisów ustawy o własności lokali.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z reprezentacją wspólnot mieszkaniowych i konsekwencjami braku formalnego zarządu, co ma praktyczne znaczenie dla wielu właścicieli lokali i zarządców.
“Brak zarządu wspólnoty mieszkaniowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co to oznacza dla postępowania sądowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.