IV CK 12/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła możliwości dochodzenia przez byłego wspólnika spółki cywilnej wierzytelności pieniężnej, która stanowiła składnik majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki. Powód, Lech S., domagał się zapłaty od pozwanych za sprzedane maszyny. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację powoda, uznając, że wierzytelność ta należy do majątku wspólnego wspólników byłej spółki „Maszyny Krawieckie – Lech S.” i nie może być dochodzona samodzielnie przez jednego z nich, zwłaszcza że pozwany Tadeusz M. (również były wspólnik) nie wyraził na to zgody. Sąd Apelacyjny powołał się na przepisy dotyczące współwłasności i niepodzielności świadczenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy świadczenie pieniężne jest podzielne i czy powód ma legitymację czynną do dochodzenia swojej części wierzytelności. Sąd Najwyższy, odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa (m.in. postanowienia I CZ 97/67, uchwały III CZP 27/75, postanowienia II CKN 460/98), stwierdził, że wierzytelność pieniężna, będąca składnikiem majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki cywilnej, jest podzielna (art. 379 § 2 k.c.). W związku z tym, każdy z byłych wspólników może dochodzić od dłużnika części wierzytelności odpowiadającej jego udziałowi w majątku wspólnym, nawet wbrew woli pozostałych wspólników. Sąd Najwyższy uznał, że powód posiada legitymację czynną do dochodzenia połowy wierzytelności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad dochodzenia wierzytelności przez byłych wspólników spółek cywilnych po ich rozwiązaniu, zwłaszcza gdy świadczenie jest podzielne.
Dotyczy wierzytelności pieniężnych i sytuacji po rozwiązaniu spółki cywilnej. W przypadku świadczeń niepodzielnych lub innych form wspólności majątkowej mogą obowiązywać inne zasady.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wierzytelność pieniężna, stanowiąca składnik majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki cywilnej, może być dochodzona przez byłego wspólnika w części odpowiadającej jego udziałowi w tym majątku, bez względu na stanowisko pozostałych wspólników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzytelność pieniężna, jako świadczenie podzielne, może być dochodzona przez byłego wspólnika w części odpowiadającej jego udziałowi w majątku wspólnym, nawet wbrew woli pozostałych wspólników.
Uzasadnienie
Świadczenie pieniężne jest zawsze podzielne. Po rozwiązaniu spółki cywilnej do majątku wspólnego wspólników stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. W przypadku świadczeń podzielnych, wierzytelność dzieli się na tyle niezależnych części, ilu jest współwierzycieli. Dlatego były wspólnik ma legitymację czynną do dochodzenia swojej części wierzytelności.
Czy pozwani, jako wspólnicy spółki cywilnej, są dłużnikami solidarnymi w kontekście wierzytelności przysługującej byłym wspólnikom rozwiązanej spółki?
Odpowiedź sądu
Tak, pozwani jako wspólnicy spółki cywilnej są dłużnikami solidarnymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że okoliczność, iż pozwani – jako wspólnicy spółki cywilnej – są dłużnikami solidarnymi (art. 864 k.c.), nie ma znaczenia dla podzielności ich świadczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Lech S. | osoba_fizyczna | powód |
| Tadeusz M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Lidia M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 379 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie pieniężne jest zawsze podzielne.
Pomocnicze
k.c. art. 863
Kodeks cywilny
k.c. art. 196
Kodeks cywilny
k.c. art. 875 § § 1
Kodeks cywilny
Do wspólnego majątku wspólników rozwiązanej spółki cywilnej stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
k.c. art. 201
Kodeks cywilny
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Czynność zachowawcza.
k.c. art. 381
Kodeks cywilny
k.c. art. 379 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 366
Kodeks cywilny
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
k.r.o. art. 42
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 39313
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39319
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzytelność pieniężna jest podzielna. • Były wspólnik spółki cywilnej ma legitymację czynną do dochodzenia swojej części wierzytelności po rozwiązaniu spółki. • Zastosowanie przepisów o współwłasności do majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki cywilnej pozwala na samodzielne dochodzenie przez byłego wspólnika przypadającej mu części wierzytelności, jeśli świadczenie jest podzielne.
Odrzucone argumenty
Wierzytelność stanowi majątek wspólny i nie może być dochodzona samodzielnie przez jednego ze wspólników bez zgody pozostałych. • Świadczenie jest niepodzielne. • Powód nie ma legitymacji czynnej do dochodzenia połowy wierzytelności przy sprzeciwie drugiego wspólnika.
Godne uwagi sformułowania
wierzytelność pieniężna, stanowiąca składnik majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki cywilnej, może być dochodzona przez byłego wspólnika w części odpowiadającej jego udziałowi w tym majątku, bez względu na stanowisko pozostałych wspólników. • Świadczenie pieniężne jest zawsze podzielne (art. 379 § 2 k.c.). • Poza tym przedmiotowa wierzytelność stanowi jedynie część całości będącej majątkiem spółki cywilnej po jej rozwiązaniu i jako taka jest „niesamodzielna”.
Skład orzekający
Elżbieta Skowrońska-Bocian
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Bronisław Czech
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad dochodzenia wierzytelności przez byłych wspólników spółek cywilnych po ich rozwiązaniu, zwłaszcza gdy świadczenie jest podzielne."
Ograniczenia: Dotyczy wierzytelności pieniężnych i sytuacji po rozwiązaniu spółki cywilnej. W przypadku świadczeń niepodzielnych lub innych form wspólności majątkowej mogą obowiązywać inne zasady.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podziału majątku po rozwiązaniu spółki cywilnej i możliwości dochodzenia wierzytelności przez jednego ze wspólników, co ma praktyczne znaczenie dla przedsiębiorców.
“Były wspólnik spółki cywilnej może dochodzić swojej części długu, nawet jeśli drugi wspólnik się sprzeciwia!”
Dane finansowe
WPS: 119 158,12 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.