IV CA 950/17Alimenty od babci niedostatek dzieci obowiązek rodzicow
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania alimentów od babci na rzecz małoletnich wnuków, których ojciec nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego, a matka ponosiła znaczne wysiłki finansowe i osobiste, aby zapewnić dzieciom utrzymanie. Sąd Rejonowy w Otwocku oddalił powództwo, stwierdzając, że dzieci nie znajdują się w niedostatku, ponieważ ich usprawiedliwione potrzeby są zaspokajane przez matkę, której dochody, mimo obciążenia, są wystarczające. Sąd uznał również, że pozwana babcia, osoba starsza z niską emeryturą i problemami zdrowotnymi, nie jest w stanie ponosić kosztów alimentacji bez popadnięcia we własny niedostatek. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację powodów, podzielił te ustalenia. Podkreślono, że obowiązek alimentacyjny dziadków ma charakter subsydiarny i powstaje jedynie w sytuacji, gdy dzieci znajdują się w niedostatku, a rodzice nie są w stanie zaspokoić ich potrzeb. W tej sprawie matka dzieci, mimo trudności, zapewniała im wystarczające środki, co wykluczało niedostatek. Dodatkowo, możliwości zarobkowe i majątkowe babci były niewystarczające do ponoszenia kosztów alimentacji. W konsekwencji, apelacja powodów została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie przesłanek powstania obowiązku alimentacyjnego dziadków, w szczególności konieczność wykazania niedostatku uprawnionych oraz ocena możliwości zarobkowych i majątkowych dalszych krewnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie subsydiarnego obowiązku alimentacyjnego dziadków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek alimentacyjny dziadków powstaje, gdy rodzice dzieci nie wywiązują się z tego obowiązku, a matka zapewnia dzieciom zaspokojenie podstawowych potrzeb, ale z nadmiernym wysiłkiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek alimentacyjny dziadków powstaje tylko w sytuacji, gdy dzieci znajdują się w niedostatku, a rodzice nie są w stanie zaspokoić ich usprawiedliwionych potrzeb.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek alimentacyjny rodziców jest pierwszorzędny. Obowiązek dalszych krewnych, w tym dziadków, ma charakter subsydiarny i powstaje jedynie w przypadku niedostatku uprawnionych. W tej sprawie matka dzieci, mimo wysiłku, zaspokajała ich potrzeby, co wykluczało niedostatek.
Czy możliwości zarobkowe i majątkowe starszej osoby z niską emeryturą i problemami zdrowotnymi pozwalają na obciążenie jej obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz wnuków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli obciążenie takie spowodowałoby po stronie zobowiązanego niedostatek.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że pozwana babcia, ze względu na wiek, stan zdrowia i niską emeryturę, nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia ani ponosić kosztów alimentacji bez popadnięcia we własny niedostatek. Jej sytuacja majątkowa i zarobkowa uniemożliwiała zasądzenie alimentów.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa cywilnego?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 §1 kpc są niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, a zarzuty apelacji dotyczące naruszenia zasad logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego nie zostały wykazane. Analiza akt i uzasadnienia wyroku potwierdziła prawidłowość ustaleń faktycznych i wniosków sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| J. Z. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| adwokat A. Z. | inne | pełnomocnik pozwanej z urzędu |
Przepisy (5)
Główne
k.r.o. art. 132
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wówczas, gdy nie ma zobowiązanego w bliższej kolejności lub gdy osoba ta nie może uczynić zadość temu obowiązkowi lub gdy uzyskanie na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Dziadkowie są zobligowani do alimentacji w przypadku niedostatku uprawnionego.
k.r.o. art. 135 § §1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa z stosunku prawnego, którego istnienie między stronami zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem, sąd drugiej instancji może zmienić lub uchylić wyrok sądu pierwszej instancji również w innych wypadkach, gdy jest to niezbędne do utrzymania w mocy orzeczenia sądu drugiej instancji.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Skarb Państwa przejmuje na siebie nieuiszczone koszty sądowe, jeżeli strony zwolniono od nich w całości lub części.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Matka dzieci zapewnia im zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb, co wyklucza niedostatek. • Pozwana babcia, ze względu na wiek, stan zdrowia i niską emeryturę, nie jest w stanie ponosić kosztów alimentacji bez popadnięcia we własny niedostatek. • Obowiązek alimentacyjny dziadków jest subsydiarny i powstaje tylko w przypadku niedostatku uprawnionych.
Odrzucone argumenty
Obowiązek alimentacyjny babci powinien powstać ze względu na niewywiązywanie się ojca dzieci z obowiązku i znaczny wysiłek matki. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 233 §1 kpc poprzez jednostronną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wówczas, gdy nie ma zobowiązanego w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. • Dopiero gdyby zostało ustalone, że drugi z rodziców – mimo odpowiedniej staranności i wykorzystania wszystkich możliwości zarobkowych – nie jest w stanie w całości lub części sprostać swoim obowiązkom względem dziecka i z tego powodu dzieci mogłyby znaleźć się w niedostatku – w grę wchodziłby subsydiarny obowiązek dalszych krewnych, a w szczególności dziadków. • obowiązek alimentacyjny babki nie polega na przerzuceniu na nią niespełnionego obowiązku alimentacyjnego ojca dzieci, może ona bowiem być zobowiązana jedynie do takich świadczeń na jakie pozwalają jej możliwości majątkowe, przy uwzględnieniu również jej usprawiedliwionych potrzeb.
Skład orzekający
Małgorzata Balcerak - Tkacz
przewodniczący
Małgorzata Truskolaska - Żuczek
sędzia
Julita Wyrębiak – Romero
sędzia (del.) sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek powstania obowiązku alimentacyjnego dziadków, w szczególności konieczność wykazania niedostatku uprawnionych oraz ocena możliwości zarobkowych i majątkowych dalszych krewnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie subsydiarnego obowiązku alimentacyjnego dziadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje złożoność sytuacji rodzinnych i trudności w egzekwowaniu alimentów, a także precyzyjnie wyjaśnia zasady odpowiedzialności alimentacyjnej dziadków, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy babcia zawsze musi płacić alimenty, gdy ojciec zawodzi? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.