IV Ca 903/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zasiedzenie nieruchomości rolnej przez L. i M. S., którzy twierdzili, że posiadali ją samoistnie od lat. Sąd Rejonowy w Mławie oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawcy i ich poprzednicy prawni byli jedynie dzierżawcami (posiadaczami zależnymi) nieruchomości, a nie jej samoistnymi posiadaczami. Sąd Rejonowy oparł się na fakcie, że umowa dzierżawy z 1972 roku, choć pierwotnie na czas oznaczony, została przedłużona na czas nieoznaczony na podstawie art. 674 kc w zw. z art. 694 kc, a wnioskodawcy nie wykazali zmiany charakteru posiadania na samoistne. W szczególności, wnioskodawca L. S. był świadomy, kto jest właścicielem nieruchomości i był gotów uzgodnić z nim dalsze korzystanie z gruntu, co wykluczało posiadanie samoistne. Dodatkowo, sposób traktowania przez urzędy (wpłaty podatku jako użytkownicy) oraz zeznania świadków potwierdzały zależny charakter posiadania. Wnioskodawcy wnieśli apelację, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów o zasiedzeniu i naruszenie przepisów postępowania. Sąd Okręgowy w Płocku oddalił apelację, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że zmiana posiadania zależnego w samoistne wymaga uzewnętrznienia woli posiadania właścicielskiego, a nie tylko wewnętrznego przekonania. Odmowa płatności czynszu wynikała z braku kontaktu z właścicielką, a nie z chęci zademonstrowania posiadania dla siebie. Brak działań mających na celu zmianę wpisów w ewidencji gruntów również świadczył przeciwko samoistności posiadania. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawcy nie spełnili przesłanek zasiedzenia, a ich posiadanie miało charakter zależny. W konsekwencji oddalono apelację i zasądzono koszty postępowania apelacyjnego od wnioskodawców na rzecz uczestników.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie charakteru posiadania w sprawach o zasiedzenie, zwłaszcza gdy pierwotnie wynikało ono z umowy dzierżawy i nie doszło do jego uzewnętrznienia jako posiadania samoistnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia umowy dzierżawy i braku działań uzewnętrzniających wolę posiadania właścicielskiego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy posiadanie nieruchomości rolnej na podstawie przedłużonej umowy dzierżawy na czas nieoznaczony może być uznane za posiadanie samoistne w rozumieniu przepisów o zasiedzeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie nieruchomości na podstawie przedłużonej umowy dzierżawy na czas nieoznaczony jest posiadaniem zależnym i nie prowadzi do zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że po wygaśnięciu umowy dzierżawy, jej przedłużenie na czas nieoznaczony na podstawie art. 674 kc w zw. z art. 694 kc skutkuje posiadaniem zależnym. Zmiana charakteru posiadania z zależnego na samoistne wymaga uzewnętrznienia woli posiadania właścicielskiego, czego wnioskodawcy nie wykazali. Okoliczności takie jak świadomość właściciela, gotowość do uzgodnień, traktowanie przez urzędy jako użytkowników oraz brak działań zmierzających do zmiany wpisów w ewidencji gruntów potwierdzają zależny charakter posiadania.
Czy odmowa płatności czynszu dzierżawnego i traktowanie nieruchomości przez wnioskodawców jako własnej, przy braku kontaktu z właścicielem, świadczy o samoistności posiadania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli odmowa płatności wynika z braku kontaktu z właścicielem, a nie z wyraźnej woli posiadania dla siebie, i nie towarzyszą jej inne działania uzewnętrzniające wolę właścicielską, nie można uznać posiadania za samoistne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa płatności czynszu wynikała z braku wiedzy o losie właścicielki, a nie z chęci zademonstrowania posiadania dla siebie. Brak innych działań uzewnętrzniających wolę przejęcia nieruchomości na własność, takich jak próba zmiany wpisów w ewidencji gruntów, potwierdza, że posiadanie nie miało charakteru samoistnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| G. D. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Pomocnicze
k.c. art. 674
Kodeks cywilny
Jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca używa nadal rzecz za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony.
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
Do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
k.p.c. art. 233 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa do rzeczy lub o inne prawa, które mogą być przedmiotem posiadania, a także w sprawach o roszczenia z tym związane, każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Jeżeli jednak interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na wszystkich uczestników obowiązek zwrotu kosztów w częściach równych lub w innym stosunku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest ona bezzasadna.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania w pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania w drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie nieruchomości miało charakter zależny (dzierżawa), a nie samoistny. • Wnioskodawcy nie wykazali uzewnętrznienia woli posiadania właścicielskiego. • Traktowanie przez urzędy jako użytkowników potwierdzało zależny charakter posiadania. • Brak działań zmierzających do zmiany wpisów w ewidencji gruntów.
Odrzucone argumenty
Przedłużenie umowy dzierżawy na czas nieoznaczony na podstawie art. 674 kc w zw. z art. 694 kc. • Błędna wykładnia art. 172 kc poprzez przyjęcie, że wiedza o właścicielu i postrzeganie jako użytkowników uniemożliwia zasiedzenie. • Naruszenie art. 233 § 1 i 2 kpc oraz art. 328 § 2 kpc poprzez nierozważenie wykształcenia wnioskodawców i nadanie nadmiernej rangi pojęciu 'użytkowania'. • Przekroczenie granic oceny dowodów poprzez pominięcie odmowy wydania nieruchomości uczestnikom i odmowy płacenia czynszu.
Godne uwagi sformułowania
zmiana posiadania zależnego w posiadania samoistne (...) nie może się ograniczać tylko do wewnętrznej woli posiadacza, lecz wola właścicielskiego posiadania musi być zamanifestowana na zewnątrz • Sam fakt, iż wewnętrznie czuli się właścicielami tej nieruchomości jest niewystarczający, by uznać, że zmienił się charakter ich posiadania. • urzędy powołane do pobierania podatku rolnego traktowały wpłacanie tej daniny publicznej (...) jako „użytkownicy”.
Skład orzekający
Jarosław Pejta
przewodniczący
Joanna Świerczakowska
sędzia
Renata Wanecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie charakteru posiadania w sprawach o zasiedzenie, zwłaszcza gdy pierwotnie wynikało ono z umowy dzierżawy i nie doszło do jego uzewnętrznienia jako posiadania samoistnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia umowy dzierżawy i braku działań uzewnętrzniających wolę posiadania właścicielskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe rozróżnienie między posiadaniem samoistnym a zależnym w kontekście zasiedzenia, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej. Wyjaśnia, dlaczego samo wewnętrzne przekonanie o byciu właścicielem nie wystarcza do nabycia nieruchomości przez zasiedzenie.
“Czy czujesz się właścicielem, ale płacisz czynsz? Uważaj, bo możesz nie zasiedzieć nieruchomości!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.