IV CA 781/23Ustanowienie służebności przesyłu brak dobrej wiary
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Radomiu ustanowił służebność przesyłu na rzecz spółki z o.o. z T. na nieruchomości położonej w R., składającej się z działek o nr ewidencyjnych (...) i (...), dla której prowadzona jest księga wieczysta KW (...). Służebność obejmuje prowadzenie przez nieruchomości gazociągu o szerokości 1 metra oraz dostęp dla spółki w celu inspekcji, napraw i konserwacji. Zasądzono od spółki na rzecz wnioskodawczyni J. B. wynagrodzenie w kwocie 2.751 zł oraz zwrot kosztów postępowania. Sąd Rejonowy ustalił, że gazociąg został wybudowany w 1992 roku na podstawie decyzji lokalizacyjnej i pozwolenia na budowę, jednakże brak jest zgody właścicielki nieruchomości, J. B., na przeprowadzenie gazociągu. Spółka dochodziła zasiedzenia służebności przesyłu w dobrej wierze od 21 maja 2012 roku, jednak Sąd Rejonowy uznał, że przedsiębiorca przesyłowy działał w złej wierze, gdyż pozwolenie na budowę nie stanowi tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości. W związku z tym, do zasiedzenia wymagany byłby 30-letni okres, który nie upłynął do dnia złożenia wniosku (20 stycznia 2021 roku). Sąd Okręgowy oddalił apelację spółki, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego co do braku dobrej wiary i niezasadności zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego. Sąd Okręgowy podkreślił, że profesjonalny przedsiębiorca przesyłowy powinien zdawać sobie sprawę, że pozwolenie na budowę nie daje prawa do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie służebności przesyłu, a brak zgody właścicielki oraz innych dokumentów uprawniających świadczy o złej wierze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że pozwolenie na budowę nie jest wystarczające do wykazania dobrej wiary przy zasiedzeniu służebności przesyłu, a profesjonalny przedsiębiorca przesyłowy ma obowiązek zweryfikować tytuł prawny do nieruchomości.
Dotyczy sytuacji, gdy urządzenia przesyłowe zostały wybudowane na cudzej nieruchomości bez zgody właściciela i bez innego tytułu prawnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedsiębiorca przesyłowy może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze, jeśli urządzenia przesyłowe zostały wybudowane na cudzej nieruchomości na podstawie pozwolenia na budowę, bez zgody właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca przesyłowy nie może nabyć służebności przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze w opisanej sytuacji. Pozwolenie na budowę nie stanowi tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości, a brak zgody właściciela oraz innych dokumentów uprawniających świadczy o złej wierze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwolenie na budowę nie tworzy tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie służebności przesyłu. Profesjonalny przedsiębiorca przesyłowy powinien zdawać sobie sprawę, że brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie urządzeń przesyłowych oraz brak innego tytułu prawnego świadczy o złej wierze. W związku z tym, domniemanie dobrej wiary jest obalone, a do zasiedzenia wymagany jest dłuższy, 30-letni okres, który nie upłynął.
Czy sąd może ustanowić służebność przesyłu na rzecz przedsiębiorcy, który nie nabył jej przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może ustanowić służebność przesyłu, jeżeli jej ustanowienie jest konieczne dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych, które stanowią własność przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustanowienie służebności przesyłu jest niezbędne dla zapewnienia przedsiębiorcy dostępu do gazociągu przebiegającego przez nieruchomość wnioskodawczyni, co jest konieczne dla jego konserwacji, remontów i przeglądów, a tym samym dla zapewnienia sprawności gazociągu i niezakłóconego przesyłu gazu. Właścicielowi nieruchomości przysługuje z tego tytułu wynagrodzenie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. | spółka | uczestnik |
| M. W. | osoba_fizyczna | poprzedni właściciel |
| K. R. | osoba_fizyczna | właściciel wyrażający zgodę |
| J. M. | osoba_fizyczna | właściciel wyrażający zgodę |
| J. R. | osoba_fizyczna | właściciel wyrażający zgodę |
| J. S. | osoba_fizyczna | właściciel wyrażający zgodę |
| Społeczny Komitet Budowy Gazociągu przy ul. (...) w R. | instytucja | inwestor |
| A. P. | osoba_fizyczna | reprezentant inwestora |
| Mazowiecki Okręgowy Zakład Gazownictwa | instytucja | poprzednik prawny uczestnika |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Podstawa do ustanowienia służebności przesyłu.
k.c. art. 305² § § 2
Kodeks cywilny
Określenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.
Pomocnicze
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia nieruchomości, stosowany przez analogię do zasiedzenia służebności gruntowych.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia służebności gruntowych.
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
Dotyczy służebności przesyłu.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 785 art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Orzekanie o wydatkach poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.
t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 785 art. 83 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Orzekanie o wydatkach poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.
Prawo budowlane art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę uprawnia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych.
Prawo budowlane art. 29 § ust. 4
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dobrej wiary przedsiębiorcy przesyłowego przy budowie gazociągu na cudzej nieruchomości. • Pozwolenie na budowę nie stanowi tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości w zakresie służebności przesyłu. • Niewystarczający upływ czasu do zasiedzenia służebności przesyłu w złej wierze.
Odrzucone argumenty
Zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze od 21 maja 2012 roku. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów i brak obalenia domniemania dobrej wiary. • Naruszenie art. 7 k.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez niezastosowanie i uznanie złej wiary. • Naruszenie art. 172 k.c. w zw. z art. 292 k.c. w zw. z art. 305 4 k.c. poprzez błędne niezastosowanie i brak stwierdzenia zasiedzenia.
Godne uwagi sformułowania
Pozwolenie na budowę jest aktem niezbędnym dla legalnego zrealizowania zamierzeń inwestycyjnych na nieruchomości, ale nie wynika z niego jakikolwiek tytuł prawny do władania cudzą nieruchomością w zakresie jej wykorzystania na cele budowlane i dalszego korzystania ze wzniesionych na niej urządzeń. • Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego wybudowanie na cudzej nieruchomości urządzeń przesyłowych przez korzystające z nich przedsiębiorstwo po uzyskaniu decyzji wydawanych w procesie budowlanym nie rozstrzyga o możliwości zakwalifikowania posiadania nieruchomości, na której te urządzenia zostały posadowione, jako wykonywanego w dobrej wierze. • Profesjonalny przedsiębiorca przesyłowy winien zdawać sobie sprawę, że decyzja – pozwolenie na budowę nie przesądza o uprawnieniu do korzystania z cudzej rzeczy w zakresie służebności przesyłu.
Skład orzekający
Joanna Kaczmarek-Kęsik
sędzia referent
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że pozwolenie na budowę nie jest wystarczające do wykazania dobrej wiary przy zasiedzeniu służebności przesyłu, a profesjonalny przedsiębiorca przesyłowy ma obowiązek zweryfikować tytuł prawny do nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy urządzenia przesyłowe zostały wybudowane na cudzej nieruchomości bez zgody właściciela i bez innego tytułu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i zasiedzenia, z praktycznym znaczeniem dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące dobrej wiary i znaczenia pozwolenia na budowę.
“Pozwolenie na budowę gazociągu nie wystarczy do zasiedzenia służebności – sąd wyjaśnia, kiedy przedsiębiorca działa w złej wierze.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za służebność przesyłu: 2751 PLN
zwrot kosztów postępowania: 2580 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.