IV Ca 506/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa K. S. opartego na art. 59 k.c., w którym domagała się ona uznania umów sprzedaży nieruchomości za bezskuteczne. Powódka twierdziła, że wykonanie tych umów czyni niemożliwym zadośćuczynienie jej roszczeniu. Sąd Rejonowy w Gostyninie oddalił powództwo, argumentując, że powódka nie wykazała istnienia swojego roszczenia wobec nieruchomości, a przede wszystkim nie zachowała rocznego terminu prekluzyjnego do wniesienia powództwa, który jest terminem zawitym. Sąd Okręgowy w Płocku, rozpoznając apelację powódki, w pełni zaakceptował ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu I instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że roczny termin do złożenia żądania opartego na art. 59 k.c. upłynął w stosunku do każdej z umów, co samo w sobie stanowiło podstawę do oddalenia powództwa. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. dotyczący niezawieszenia postępowania, uznając, że wynik ewentualnego postępowania karnego lub administracyjnego nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej opartej na art. 59 k.c. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a powódka obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 59 k.c., w szczególności znaczenie i skutki upływu rocznego terminu prekluzyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i koncentruje się na kwestii proceduralnej (termin), a nie na merytorycznej ocenie zasadności roszczenia z art. 59 k.c. w szerszym kontekście.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powódka może żądać uznania umów sprzedaży nieruchomości za bezskuteczne na podstawie art. 59 k.c. po upływie roku od ich zawarcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o uznanie umowy za bezskuteczną na podstawie art. 59 k.c. powinno być wniesione w ciągu roku od zawarcia umowy. Jest to termin prekluzyjny, który nie podlega przywróceniu ani zawieszeniu. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa, a powództwo podlega oddaleniu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że roczny termin do złożenia żądania opartego na art. 59 k.c. jest terminem zawitym. Jego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia, a tym samym konieczność oddalenia powództwa, niezależnie od spełnienia innych przesłanek z art. 59 k.c.
Czy w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym dotyczącym decyzji z 1979 r. należało zawiesić postępowanie cywilne o uznanie umów za bezskuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynik postępowania karnego lub administracyjnego nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej opartej na art. 59 k.c., zwłaszcza w sytuacji, gdy powództwo podlegało oddaleniu z powodu upływu terminu prekluzyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. jest niezasadny, ponieważ wynik postępowania karnego czy administracyjnego nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia opartego na art. 59 k.c., szczególnie w kontekście upływu terminu prekluzyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Gmina M. G. | instytucja | pozwana |
| M. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 59
Kodeks cywilny
W razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały, albo jeżeli umowa była nieodpłatna. Uznania umowy za bezskuteczną nie można żądać po upływie roku od jej zawarcia.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli ujawnił się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy wyrok sądu pierwszej instancji albo uchyla go i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, a w razie reformacji wyroku - zmienia je.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ rocznego terminu prekluzyjnego do wniesienia powództwa opartego na art. 59 k.c. • Brak wykazania przez powódkę istnienia roszczenia wobec nieruchomości. • Niezależność rozstrzygnięcia sprawy cywilnej od ewentualnych postępowań karnych lub administracyjnych dotyczących decyzji z przeszłości.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. poprzez niezawieszenie postępowania z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
termin ten ma charakter zawity i nie podlega przywróceniu ani wydłużeniu • powództwo – niezależnie od tego, czy zostały spełnione przesłanki żądania uznania umowy za bezskuteczną – podlega oddaleniu a limine • już tylko z tego względu, że roczny termin do złożenia żądania opartego na treści art. 59 kc, upłynął w stosunku do każdej z umów, które podważa powódka, Sąd I instancji był uprawniony do oddalenia powództwa.
Skład orzekający
Wacław Banasik
przewodniczący
Małgorzata Michalska
sędzia
Renata Wanecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 59 k.c., w szczególności znaczenie i skutki upływu rocznego terminu prekluzyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i koncentruje się na kwestii proceduralnej (termin), a nie na merytorycznej ocenie zasadności roszczenia z art. 59 k.c. w szerszym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną w prawie cywilnym – znaczenie terminów prekluzyjnych, co jest istotne dla praktyków prawnych. Choć stan faktyczny jest złożony, rozstrzygnięcie opiera się na prostej zasadzie prawnej.
“Rok na działanie: dlaczego spóźnienie w sądzie może oznaczać przegraną, nawet jeśli masz rację?”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.