III ZP 52/97Trzecia umowa na czas określony na czas nieokreślony
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego była rozbieżność w orzecznictwie dotycząca stosowania art. 25(1) Kodeksu pracy, który wprowadził zasadę, że zawarcie trzeciej kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne z zawarciem umowy na czas nieokreślony. Zagadnienie prawne dotyczyło sytuacji, w której dwie pierwsze umowy terminowe zostały zawarte przed wejściem w życie przepisu (2 czerwca 1996 r.), a trzecia umowa została zawarta już po tej dacie. Skład trzech sędziów Sądu Najwyższego przekazał sprawę do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi z powodu rozbieżności interpretacyjnych. Wśród prezentowanych stanowisk znalazły się te, które zakładały stosowanie przepisu tylko do umów zawartych w całości po dacie wejścia w życie, jak i te, które dopuszczały jego zastosowanie w szerszym zakresie. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 kwietnia 1998 r. rozstrzygnął, że trzecia, kolejna umowa o pracę na czas określony, zawarta po dniu 2 czerwca 1996 r., jest równoznaczna w skutkach prawnych z nawiązaniem umowy o pracę na czas nieokreślony, nawet jeśli dwie poprzednie umowy zostały zawarte przed tą datą. Sąd podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie do umów zawartych po jego wejściu w życie, a jego interpretacja nie powinna prowadzić do wstecznego działania prawa ani naruszać zasady pewności prawa. Podkreślono również, że celem przepisu jest ograniczenie nadużywania umów terminowych przez pracodawców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 25(1) Kodeksu pracy w kontekście umów zawartych w okresie przejściowym po nowelizacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejściowej związanej z wejściem w życie art. 25(1) KP. Obecnie przepis ten jest już standardowo stosowany.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zawarcie trzeciej, kolejnej umowy o pracę na czas określony po wejściu w życie art. 25(1) KP, w sytuacji gdy dwie poprzednie umowy zostały zawarte przed tą datą, jest równoznaczne w skutkach prawnych z nawiązaniem umowy o pracę na czas nieokreślony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zawarcie trzeciej, kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z nawiązaniem umowy o pracę na czas nieokreślony (art. 25(1) KP), jeżeli dwie poprzednie terminowe umowy o pracę zostały zawarte począwszy od dnia wejścia w życie tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 25(1) KP ma zastosowanie do trzeciej umowy zawartej po dacie wejścia w życie przepisu (2 czerwca 1996 r.), niezależnie od tego, czy dwie poprzednie umowy zostały zawarte przed tą datą. Podkreślono, że celem przepisu jest ograniczenie nadużywania umów terminowych i ochrona pracownika, a interpretacja nie powinna prowadzić do wstecznego działania prawa. Fikcja prawna dotyczy zespołu trzech kolejnych umów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bogusława W.-S. | osoba_fizyczna | powód |
| Pałac Młodzieży – [...] Centrum Edukacji w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p. art. 25¹
Kodeks pracy
Zawarcie trzeciej, kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z nawiązaniem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli dwie poprzednie terminowe umowy o pracę zostały zawarte począwszy od dnia wejścia w życie tego przepisu.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa wprowadzająca art. 25(1) KP z mocą od dnia 2 czerwca 1996 r.
Przepisy wprowadzające Kodeks pracy art. XIII § 1
Dotyczy stosowania nowych przepisów do nawiązanych już stosunków pracy, ale nie może być stosowany do umów zawartych przed wejściem w życie art. 25(1) KP w sposób sugerujący wsteczne przekształcenie.
Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny art. XLIX § 1
Reguła dotycząca stosowania nowych przepisów do skutków prawnych zdarzeń następujących po dniu wejścia w życie, co jest analogicznie stosowane do prawa pracy.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Możliwość uznania klauzuli terminu za nieważną w przypadku nadużycia przez pracodawcę w celu obejścia przepisów o ochronie trwałości bezterminowego stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trzecia umowa zawarta po 2 czerwca 1996 r. powinna być traktowana jako umowa na czas nieokreślony, zgodnie z celem art. 25(1) KP, jakim jest ograniczenie nadużywania umów terminowych. • Interpretacja art. 25(1) KP nie powinna prowadzić do wstecznego działania prawa ani naruszać zasady pewności prawa. • Fikcja prawna z art. 25(1) KP dotyczy zespołu trzech kolejnych umów, a jej zastosowanie do trzeciej umowy zawartej po wejściu w życie przepisu jest uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Przepis art. 25(1) KP nie ma zastosowania, jeśli dwie poprzednie umowy zostały zawarte przed datą wejścia w życie przepisu. • Stosowanie art. 25(1) KP do umów zawartych przed 2 czerwca 1996 r. stanowiłoby wsteczne działanie prawa. • Każda kolejna terminowa umowa o pracę rodzi odrębny stosunek pracy, a przepis art. 25(1) KP nie powinien zmieniać skuteczności umów wcześniejszych.
Godne uwagi sformułowania
Zawarcie trzeciej, kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z nawiązaniem umowy o pracę na czas nie określony • nie sposób zgodzić się z rozumowaniem przedstawionym przez skład orzekający w sprawie I PKN 272/97 • nie można zredukować procesu stosowania prawa do ostatniego z wymienionych działań • nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy • nie należy ich dlatego w każdym wypadku interpretować „wzmacniająco” z korzyścią dla pracownika, lecz ważyć uzasadnione interesy obu kontrahentów
Skład orzekający
Jan Wasilewski
przewodniczący
Teresa Flemming-Kulesza
sprawozdawca
Andrzej Kijowski
autor uzasadnienia
Jerzy Kuźniar
członek
Maria Mańkowska
współsprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Teresa Romer
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25(1) Kodeksu pracy w kontekście umów zawartych w okresie przejściowym po nowelizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejściowej związanej z wejściem w życie art. 25(1) KP. Obecnie przepis ten jest już standardowo stosowany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa pracy, które miało istotne znaczenie praktyczne w okresie przejściowym po zmianie przepisów. Wyjaśnia, jak interpretować przepisy w kontekście dat ich wejścia w życie.
“Trzecia umowa na czas określony – kiedy staje się umową na czas nieokreślony? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.