III ZP 10/99Ekwiwalent za urlop składki ZUS
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZagadnienie prawne przed Sądem Najwyższym dotyczyło tego, czy ekwiwalent wypłacony pracownikom za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, z przyczyn innych niż te określone w art. 171 § 1 Kodeksu pracy, jest traktowany jako ekwiwalent za urlop w rozumieniu § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r., a tym samym czy podlega składkom na ubezpieczenie społeczne. Sprawa wyłoniła się na tle sytuacji Państwowej Instytucji Filmowej „F.-A.”, która wypłaciła dyrektorowi i głównemu księgowemu ekwiwalent za zaległe urlopy, argumentując niemożnością ich wykorzystania w naturze z powodu reorganizacji. Organ rentowy zakwestionował to, uznając wypłaconą kwotę za wynagrodzenie podlegające składkom. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu rentowego. Sąd Apelacyjny, dostrzegając rozbieżności w orzecznictwie, przekazał sprawę do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, opierając się na zasadzie, że postanowienia umów o pracę nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy (art. 18 § 1 KP), uznał, że art. 171 § 1 KP nie wyklucza możliwości wypłacenia ekwiwalentu za urlop w innych sytuacjach, jeśli strony tak postanowią, a pracownik nie może wykorzystać urlopu w naturze z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Wypłacona kwota nie traci charakteru ekwiwalentu urlopowego i zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, nie stanowi dochodu podlegającego składkom na ubezpieczenie społeczne. Sąd Najwyższy podjął uchwałę o pozytywnej odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i jego wpływu na podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zwłaszcza w sytuacjach niestandardowych.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnego rozporządzenia z 1990 roku, choć zasady ogólne mogą być stosowane szerzej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy ekwiwalent wypłacony pracownikom za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy z braku przesłanek z art. 171 § 1 KP jest ekwiwalentem za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy o jakim mowa w § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.1.1990 r. w sprawie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ekwiwalent wypłacony pracownikowi za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy z innych przyczyn niż wymienione w art. 171 § 1 KP jest ekwiwalentem za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy w rozumieniu § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 171 § 1 KP nie wyklucza możliwości wypłacenia ekwiwalentu za urlop w innych sytuacjach, jeśli strony tak postanowią, a pracownik nie może wykorzystać urlopu w naturze z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Wypłacona kwota nie traci charakteru ekwiwalentu urlopowego i zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, nie stanowi dochodu podlegającego składkom na ubezpieczenie społeczne, zgodnie z zasadą korzystności dla pracownika.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Państwowa Instytucja Filmowa „F.-A.” w P. | instytucja | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
| Jerzy L. | osoba_fizyczna | pracownik |
| Stanisław N. | osoba_fizyczna | pracownik |
Przepisy (4)
Główne
KP art. 171 § § 1
Kodeks pracy
Przepis ten wymienia sytuacje, w których pracownik nabywa prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Nie wyklucza jednak możliwości wypłacenia ekwiwalentu w innych sytuacjach, jeśli strony tak postanowią i pracownik nie może wykorzystać urlopu w naturze z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego art. 7 § ust. 1 pkt 3
Wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne podlegają kwoty wypłaconych ekwiwalentów za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy.
Pomocnicze
KP art. 18 § § 1
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy.
KP art. 152 § § 1
Kodeks pracy
Urlop wypoczynkowy jest uprawnieniem pracownika do okresowego odpłatnego zwolnienia od pracy, stanowi formę prawa pracownika do wypoczynku i służy regeneracji jego sił, z czego wynika zasada przysługiwania urlopu w naturze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wypłacony z przyczyn innych niż wskazane w art. 171 § 1 KP, nie traci charakteru ekwiwalentu urlopowego. • Przepis § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie uzależnia wyłączenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop od wystąpienia tylko sytuacji określonych w art. 171 KP. • Postanowienia umów o pracę nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy, co oznacza, że strony mogą umówić się na wypłatę ekwiwalentu w sytuacjach nieprzewidzianych w art. 171 KP, jeśli jest to korzystniejsze dla pracownika.
Odrzucone argumenty
Ekwiwalent wypłacony z przyczyn innych niż wskazane w art. 171 § 1 KP stanowi wynagrodzenie podlegające składkom na ubezpieczenie społeczne.
Godne uwagi sformułowania
Ekwiwalent wypłacony pracownikowi za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy z innych przyczyn niż wymienione w art. 171 § 1 KP jest ekwiwalentem za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy w rozumieniu § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. • Wypłacenie pracownikowi ekwiwalentu za nie wykorzystany urlop w sytuacji, która nie jest określona w art. 171 KP, nie stanowi podstawy prawnej do traktowania tego ekwiwalentu jako wynagrodzenia, a w konsekwencji do zobowiązania pracodawcy do zapłaty od wypłaconej kwoty składki na ubezpieczenie społeczne. • Do zmiany charakteru wypłaconego ekwiwalentu za urlop nie uprawnia także treść przepisu § 7 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, który nie uzależnia wyłączenia ekwiwalentu za nie wykorzystany urlop od sytuacji określonych w art. 171 KP.
Skład orzekający
Maria Tyszel
przewodniczący
Stefania Szymańska
sprawozdawca
Krystyna Bednarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i jego wpływu na podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zwłaszcza w sytuacjach niestandardowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnego rozporządzenia z 1990 roku, choć zasady ogólne mogą być stosowane szerzej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia składek ZUS od ekwiwalentów za urlop, z nietypowym stanem faktycznym i ważną interpretacją Sądu Najwyższego, która może mieć praktyczne znaczenie dla wielu pracodawców.
“Czy ekwiwalent za urlop wypłacony poza Kodeksem pracy to składki ZUS? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.