III UZP 7/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny, dotyczące możliwości reprezentowania ubezpieczonego przez przedstawiciela związku zawodowego na podstawie art. 465 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny powziął wątpliwości, czy taki pełnomocnik może działać bez istnienia jakichkolwiek stosunków prawnych między ubezpieczonym a pracodawcą, u którego działa związek zawodowy. W analizowanej sprawie ubezpieczony był reprezentowany przez przedstawiciela Komisji Międzyzakładowej NSZZ, mimo braku jakichkolwiek powiązań z pracodawcą, w którym działał związek. Sąd Najwyższy, dokonując wykładni art. 465 § 1 k.p.c., uznał, że przepis ten nie wymaga istnienia stosunku prawnego między ubezpieczonym a pracodawcą, u którego działa związek zawodowy, aby przedstawiciel tego związku mógł skutecznie udzielić pełnomocnictwa. Sąd podkreślił, że przepisy procesowe samodzielnie określają krąg pełnomocników i nie należy ich ograniczać przez przepisy prawa materialnego w sposób nieprzewidziany przez ustawodawcę. Wskazano na rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego w tej kwestii, ale ostatecznie przyjęto interpretację literalną i funkcjonalną przepisu, która nie uzależnia możliwości udzielenia pełnomocnictwa od istnienia więzi pracowniczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUdzielanie pełnomocnictwa przez przedstawicieli związków zawodowych w sprawach ubezpieczeniowych, niezależnie od relacji z pracodawcą.
Dotyczy głównie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych i prawa pracy, gdzie zastosowanie ma art. 465 § 1 k.p.c.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pełnomocnikiem ubezpieczonego na podstawie art. 465 § 1 k.p.c. może być przedstawiciel każdego (jakiegokolwiek) związku zawodowego w oparciu o statut tego związku i art. 4 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, czy też konieczne jest istnienie jakichkolwiek stosunków prawnych łączących ubezpieczonego z pracodawcą, u którego działa ten związek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pełnomocnikiem ubezpieczonego na podstawie art. 465 § 1 k.p.c. może być przedstawiciel każdego (jakiegokolwiek) związku zawodowego, bez względu na to, czy między ubezpieczonym a pracodawcą na terenie, którego związek ten działa, istnieje (istniała) więź pracownicza albo inna relacja prawna, której przedmiotem było wykonywanie pracy zarobkowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wykładni literalnej art. 465 § 1 k.p.c., która nie uzależnia możliwości udzielenia pełnomocnictwa od istnienia stosunku prawnego między ubezpieczonym a pracodawcą. Podkreślono, że przepisy procesowe autonomicznie określają krąg pełnomocników, a argumenty systemowe i funkcjonalne nie pozwalają na ograniczenie tego kręgu w sposób nieprzewidziany przez ustawodawcę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. C. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
| M. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony (małoletni) |
| N. P. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy ubezpieczonego |
| J. S. | inne | przedstawiciel związku zawodowego (pełnomocnik) |
| Komisja Międzyzakładowa Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „(...)” w E. | inne | związek zawodowy |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 465 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten pozwala na udzielenie pełnomocnictwa przedstawicielowi związku zawodowego przez ubezpieczonego, bez konieczności istnienia stosunku prawnego między ubezpieczonym a pracodawcą, u którego działa związek.
Pomocnicze
k.p.c. art. 87 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa ogólny krąg pełnomocników, który jest rozszerzany przez art. 465 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
u.z.z. art. 4
Ustawa o związkach zawodowych
Określa ogólne zasady reprezentacji pracowniczych praw i interesów przez związki zawodowe.
u.z.z. art. 7 § ust. 2
Ustawa o związkach zawodowych
Stanowi, że związki zawodowe w sprawach indywidualnych stosunków pracy reprezentują prawa i interesy swoich członków. Na wniosek pracownika niezrzeszonego związek może podjąć się obrony jego praw i interesów.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do udzielenia odpowiedzi na zagadnienie prawne przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 465 § 1 k.p.c. należy interpretować literalnie, co nie wymaga istnienia stosunku prawnego między ubezpieczonym a pracodawcą. • Przepisy procesowe autonomicznie określają krąg pełnomocników. • Argumenty systemowe i funkcjonalne nie uzasadniają ograniczenia kręgu pełnomocników w sposób nieprzewidziany przez ustawodawcę.
Odrzucone argumenty
Konieczność istnienia stosunku prawnego między ubezpieczonym a pracodawcą, u którego działa związek zawodowy, dla skuteczności pełnomocnictwa. • Interpretacja przepisów prawa materialnego (ustawa o związkach zawodowych) powinna ograniczać krąg pełnomocników procesowych.
Godne uwagi sformułowania
Czy pełnomocnikiem ubezpieczonego na podstawie art. 465 § 1 k.p.c. może być przedstawiciel każdego (jakiegokolwiek) związku zawodowego... • Istnienie jakichkolwiek stosunków prawnych łączących ubezpieczonego z pracodawcą, u którego działa związek zawodowy, nie ma znaczenia dla skuteczności udzielenia pełnomocnictwa przedstawicielowi tego związku zawodowego • Przepis łączy ubezpieczonego z przedstawicielem związku zawodowego w sposób bezwarunkowy. • Ratio legis przepisu art. 465 § 1 k.p.c. skupia uwagę na pomocy zatrudnionemu (ubezpieczonemu), który dochodzi swoich praw przed sądem.
Skład orzekający
Dawid Miąsik
przewodniczący
Maciej Pacuda
członek
Piotr Prusinowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Udzielanie pełnomocnictwa przez przedstawicieli związków zawodowych w sprawach ubezpieczeniowych, niezależnie od relacji z pracodawcą."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych i prawa pracy, gdzie zastosowanie ma art. 465 § 1 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Rozstrzyga istotną kwestię proceduralną dotyczącą reprezentacji w sprawach ubezpieczeniowych, która może mieć praktyczne znaczenie dla wielu osób.
“Czy przedstawiciel związku zawodowego zawsze może być Twoim pełnomocnikiem w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.