III UZ 29/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Lublinie odrzucił apelację Leszka B. od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Powodem odrzucenia było niespełnienie wymogów formalnych apelacji, tj. brak przedstawienia zarzutów i ich uzasadnienia, mimo wezwania do uzupełnienia braków. Wnioskodawca złożył pismo opisujące stan zdrowia i trudności, ale sąd uznał je za niewystarczające. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego. Zważył, że postępowanie apelacyjne nie jest tak sformalizowane jak rewizja, a zarzuty mogą wynikać pośrednio z treści apelacji. Sąd apelacyjny rozpoznaje sprawę w pełnym zakresie i nie jest związany zarzutami, a jedynie wnioskami. Odrzucenie apelacji z powodu braków formalnych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy uniemożliwiają one nadanie jej prawidłowego biegu. Sąd Najwyższy uznał, że w tej sprawie, biorąc pod uwagę treść apelacji i pisma wnioskodawcy, a także jego nieporadność procesową i brak profesjonalnego pełnomocnika, Sąd Apelacyjny błędnie ocenił braki jako uniemożliwiające dalszy bieg postępowania. Wnioskodawca nadal domagał się przyznania renty, a jego argumenty dotyczące stanu zdrowia i badań były wystarczające do nadania apelacji dalszego biegu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących braków formalnych apelacji i obowiązku udzielania pouczeń stronom przez sądy, zwłaszcza w kontekście nieporadności procesowej.
Dotyczy specyfiki postępowania apelacyjnego w sprawach cywilnych, w tym ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych jest dopuszczalne, gdy braki te nie uniemożliwiają nadania apelacji prawidłowego biegu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w przypadku braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy o odrzuceniu apelacji (art. 370 i 373 k.p.c.) należy rozumieć wąsko, ograniczając je do braków uniemożliwiających dalsze postępowanie. Wskazał, że postępowanie apelacyjne jest mniej sformalizowane, a zarzuty mogą wynikać pośrednio z treści apelacji. Sąd powinien uwzględniać nieporadność procesową strony.
Czy sąd drugiej instancji powinien udzielić pouczeń stronie wnoszącej apelację, zwłaszcza gdy działa ona bez profesjonalnego pełnomocnika i wykazuje nieporadność procesową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien udzielić pouczeń, aby umożliwić stronie zrozumienie obowiązków i uprawnień procesowych, a tym samym zapobiec negatywnym skutkom procesowym wynikającym z niewiedzy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd drugiej instancji powinien brać pod uwagę nieporadność procesową strony, która działa bez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawca wykazał brak znajomości terminologii prawniczej i skutków czynności procesowych, co uzasadniało udzielenie mu szerszych pouczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Leszek B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych- Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 39318 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39319
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 368 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieporadność procesowa wnioskodawcy i brak profesjonalnego pełnomocnika. • Treść apelacji i pisma procesowego wskazuje na niezadowolenie z wyroku i domaganie się zmiany rozstrzygnięcia. • Braki formalne apelacji nie uniemożliwiają nadania jej prawidłowego biegu. • Sąd powinien udzielić pouczeń stronie działającej bez pełnomocnika.
Odrzucone argumenty
Apelacja nie spełnia wymogów formalnych (brak zarzutów i ich uzasadnienia). • Pismo procesowe wnioskodawcy nie zawiera zarzutów i ich uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
Odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków może dotyczyć tylko takich braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu (art. 370 i 373 k.p.c.). • Przez zarzuty apelacyjne należy przy tym rozumieć zastrzeżenia dotyczące postępowania i wyrokowania przez sąd pierwszej instancji, czyli przyczyny, ze względu na które skarżący uważa, iż zaskarżony wyrok jako wadliwy nie powinien się ostać. • Z tego też względu orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje, że jeżeli żądanie pozwu (odwołania) było precyzyjne, a apelacja od wyroku sądu pierwszej instancji nie wskazywała konkretnych zarzutów i wyrażała tylko niezadowolenie z oddalenia powództwa (odwołania) brak jest podstaw do zastosowania art. 373 k.p.c. w zw. z art. 368 k.p.c.
Skład orzekający
Jerzy Kwaśniewski
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sędzia
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących braków formalnych apelacji i obowiązku udzielania pouczeń stronom przez sądy, zwłaszcza w kontekście nieporadności procesowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania apelacyjnego w sprawach cywilnych, w tym ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe stosowanie przepisów proceduralnych i uwzględnianie sytuacji strony, zwłaszcza gdy działa ona samodzielnie. Podkreśla rolę sądu w zapewnieniu sprawiedliwości procesowej.
“Czy brak formalny apelacji zawsze oznacza jej odrzucenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.