Orzeczenie · 2024-12-10

III USK 4/24

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2024-12-10

SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy

emerytura policyjnaustawa zaopatrzeniowaSąd Najwyższyskarga kasacyjnaograniczenie świadczeniasłużba w państwie totalitarnymKonstytucja RPsprawiedliwość społeczna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wysokości emerytury policyjnej H. J., której wysokość została ponownie ustalona przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Emerytura została ograniczona do kwoty niższej niż przeciętna emerytura ZUS. Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił decyzję organu, częściowo pomijając art. 15c ust. 3 ustawy. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelacje obu stron. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 15c ust. 3 w związku z art. 13b ustawy zaopatrzeniowej oraz art. 178 ust. 1 w związku z art. 188 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Powołując się na swoje wcześniejsze wyroki (m.in. II USKP 120/22, III USKP 48/23), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej, ograniczający wysokość emerytury, jest wymierzony przede wszystkim w funkcjonariuszy, którzy służyli wolnej Polsce po 1990 r., a jego zastosowanie w przypadku emerytur wyliczonych z lat poprzedzających 1990 r. jest niezasadne i narusza zasady konstytucyjne (sprawiedliwość społeczna, równe traktowanie, prawo do własności, zabezpieczenie społeczne). Ponieważ Sąd Apelacyjny prawidłowo nie zastosował tego przepisu, skarga kasacyjna organu rentowego nie była oczywiście uzasadniona. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej stosowania art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej i jego zgodności z Konstytucją RP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy, których emerytury zostały wyliczone z lat poprzedzających 1990 r. i którzy pełnili służbę na rzecz państwa totalitarnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 15c ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, ograniczający wysokość emerytury policyjnej, powinien być stosowany do funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę na rzecz państwa totalitarnego, ale ich emerytura została wyliczona z lat poprzedzających 1990 r. i nie ma czego redukować?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie powinien być stosowany w takiej sytuacji, ponieważ jego zastosowanie jest niezasadne i narusza zasady konstytucyjne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej jest wymierzony przede wszystkim w funkcjonariuszy, którzy służyli wolnej Polsce po 1990 r. i nie ma zastosowania, gdy emerytura została wyliczona z lat poprzedzających 1990 r. i nie ma czego redukować. Jego zastosowanie narusza zasady sprawiedliwości społecznej, równego traktowania, prawa do własności i zabezpieczenia społecznego.

Czy odmowa zastosowania art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej przez Sąd Apelacyjny, w sytuacji gdy emerytura została wyliczona z lat poprzedzających 1990 r., świadczy o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej organu rentowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ stanowisko Sądu Apelacyjnego jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wielokrotnie potwierdzał, że art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej nie powinien być stosowany w przypadkach, gdy emerytura została wyliczona z lat poprzedzających 1990 r. i nie ma czego redukować, a jego zastosowanie narusza konstytucyjne zasady. Dlatego odmowa jego zastosowania przez sąd niższej instancji nie czyni skargi kasacyjnej oczywiście uzasadnioną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Organ rentowy (w sensie procesowym, gdyż jego skarga nie została przyjęta do rozpoznania, co oznacza utrzymanie w mocy wyroku sądu niższej instancji)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
H. J.	osoba_fizyczna	odwołujący się
Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji	organ_państwowy	organ rentowy

Przepisy (13)

Główne

ustawa zaopatrzeniowa art. 15c § ust. 3

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepis ograniczający wysokość emerytury policyjnej, którego stosowanie było przedmiotem sporu. Sąd Najwyższy uznał, że nie powinien być stosowany w określonych sytuacjach, gdyż narusza zasady konstytucyjne.

Pomocnicze

ustawa zaopatrzeniowa art. 15c § ust. 1

Podstawa wymiaru świadczenia.

ustawa zaopatrzeniowa art. 32 § ust. 1 pkt 1

ustawa zaopatrzeniowa art. 13b

Definiuje służbę na rzecz państwa totalitarnego.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (oczywista zasadność).

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia wyroku sądu odwoławczego.

Konstytucja RP art. 2