Orzeczenie · 2023-10-25

III USK 298/22Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej emerytura policyjna

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-10-25
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyNiskanajwyższy
emerytura policyjnarenta inwalidzkasłużba w PRLustawa zaopatrzeniowaSąd Najwyższyskarga kasacyjnaIPNMSWiA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez W.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie. Sądy niższych instancji utrzymały w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej i policyjnej renty inwalidzkiej W.W. na obniżony poziom. Podstawą decyzji było uznanie, że służba pełniona przez W.W. w latach 1982-1990 w jednostkach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Służba Bezpieczeństwa) stanowiła służbę na rzecz totalitarnego państwa, co zgodnie z przepisami ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy obligowało do limitowania świadczenia. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów materialnych (art. 13b, 15c, 22a ustawy) oraz przepisów postępowania (art. 232, 227, 231, 233 k.p.c.), a także naruszenia prawa UE i Konstytucji RP. Wnioskowano o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub rozstrzygnięcie co do istoty. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Uzasadniono to brakiem spełnienia przesłanek formalnych, w szczególności niewłaściwym uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi, opartym na nieprzekonujących argumentach dotyczących potrzeby wykładni przepisów i oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest sądem trzeciej instancji i nie dokonuje ponownej oceny faktów ani dowodów, a jedynie bada legalność orzeczenia w kontekście istotnych zagadnień prawnych i rozbieżności w orzecznictwie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty wnoszenia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego, w szczególności wymogi dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z prawem do świadczeń emerytalnych dla funkcjonariuszy służb PRL, a jedynie formalne aspekty postępowania kasacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy służba pełniona w jednostkach organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w okresie PRL, w tym w Służbie Bezpieczeństwa, stanowi służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, obligującą do limitowania świadczeń?

Odpowiedź sądu

Tak, służba w tych jednostkach stanowi służbę na rzecz totalitarnego państwa, co uzasadnia limitowanie świadczeń.

Uzasadnienie

Sądy niższych instancji uznały, że służba w jednostkach MSW, w tym Służbie Bezpieczeństwa, w okresie PRL jest jednoznacznie służbą na rzecz totalitarnego państwa, co wynika z przepisów ustawy. Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, ale w uzasadnieniu odmowy wskazał, że Sąd Apelacyjny miał prawo odmiennie ocenić sprawę niż uchwała SN III UZP 1/20, gdyż orzeczenie SN wiąże tylko w konkretnej sprawie.

Czy przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, limitujące świadczenia z tytułu służby na rzecz totalitarnego państwa, są zgodne z Konstytucją RP, prawem UE i prawem międzynarodowym?

Odpowiedź sądu

Sądy niższych instancji uznały te przepisy za zgodne z prawem. Sąd Najwyższy nie rozpoznał merytorycznie skargi kasacyjnej, ale w uzasadnieniu odmowy przyjęcia skargi wskazał na brak podstaw do jej rozpoznania.

Uzasadnienie

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia prawa UE i Konstytucji RP, wskazując na sprzeczność przepisów limitujących świadczenia z zasadami podstawowymi UE. Sąd Najwyższy nie odniósł się do tych zarzutów merytorycznie, skupiając się na formalnych przesłankach przyjęcia skargi.

Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi jest wystarczające?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, a wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania nie został właściwie uzasadniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na brak wyodrębnienia i właściwego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi, w szczególności na nieprzekonujące argumenty dotyczące potrzeby wykładni przepisów i oczywistej zasadności skargi. Podkreślono, że Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji i nie dokonuje ponownej oceny faktów ani dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
W.W.osoba_fizycznaodwołujący
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (18)

Główne

ustawa zaopatrzeniowa art. 13b § ust. 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Służba pełniona w okresie od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w instytucjach wymienionych w tym przepisie stanowi służbę na rzecz totalitarnego państwa.

ustawa zaopatrzeniowa art. 15c

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Zasadne jest limitowanie wysokości świadczeń ubezpieczonego z tytułu służby na rzecz totalitarnego państwa.

ustawa zaopatrzeniowa art. 22a

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Ponowne ustalenie wysokości renty inwalidzkiej.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

ustawa zaopatrzeniowa art. 32 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie zawiera właściwego uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania. • Brak jest podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów materialnych (art. 13b, 15c, 22a ustawy zaopatrzeniowej) poprzez ich zastosowanie, gdy nie zachodzą podstawy do ich stosowania. • Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 232, 227, 231, 233 k.p.c.) polegające na dokonaniu ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym i dowolnej ocenie dowodów. • Zarzuty naruszenia prawa UE i Konstytucji RP (art. 2 TUE, KPP, art. 4 ust. 3, 6, 9, 91 Konstytucji RP).

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie nie kwalifikuje się do przyjęcia – celem jej merytorycznego rozpoznania. • Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji, a jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania. • Nie można bowiem twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek dociekań lub analiz, a jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów - wymagającej z natury rzeczy pogłębionych rozważań.

Skład orzekający

Jarosław Sobutka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego, w szczególności wymogi dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z prawem do świadczeń emerytalnych dla funkcjonariuszy służb PRL, a jedynie formalne aspekty postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej społecznie kwestii służby w PRL i jej wpływu na świadczenia emerytalne, jednak Sąd Najwyższy nie rozpoznał jej merytorycznie, skupiając się na formalnych brakach skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy odrzuca skargę ws. emerytury byłego funkcjonariusza SB. Kluczowe są formalności, nie meritum.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst