Orzeczenie · 2020-01-16

III UK 396/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-01-16
SNPracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
emeryturapraca w szczególnych warunkachSąd NajwyższyZUStraktorzystarolnictwotransportrozporządzeniewykładnia prawa

Sprawa dotyczyła prawa P.S. do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy nie uwzględnił okresu zatrudnienia jako traktorzysty w gospodarstwie rolnym, uznając, że nie była to praca w transporcie. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, przyznając prawo do emerytury, ponieważ uznał, że praca traktorzysty, mimo wykonywania jej w rolnictwie, miała charakter prac polowych i transportowych, które można zakwalifikować do wykazu A rozporządzenia. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, podkreślając, że kwalifikacja pracy jako "w szczególnych warunkach" ma charakter stanowiskowo-branżowy. Praca traktorzysty w rolnictwie, polegająca na pracach polowych, nie może być utożsamiana z pracą w transporcie, nawet jeśli obejmuje pewne czynności transportowe. Sąd Najwyższy wskazał, że szkodliwość i uciążliwość pracy w transporcie wynika ze specyfiki ruchu drogowego, a nie z warunków prac polowych. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił apelację ubezpieczonego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji pracy jako "w szczególnych warunkach" dla celów emerytalnych, zwłaszcza w kontekście prac wykonywanych w rolnictwie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracy traktorzysty w rolnictwie i jej kwalifikacji jako pracy w transporcie. Może być stosowane analogicznie do innych prac w rolnictwie, które nie są bezpośrednio związane z transportem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy praca traktorzysty wykonywana w gospodarstwie rolnym, polegająca na pracach polowych, może być kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu wykazu A, dział VIII, poz. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. (praca w transporcie)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, praca traktorzysty w rolnictwie, polegająca na pracach polowych, nie może być kwalifikowana jako praca w transporcie wymieniona w wykazie A, dział VIII, poz. 3 rozporządzenia, nawet jeśli obejmuje pewne czynności transportowe.

Uzasadnienie

Kwalifikacja pracy jako "w szczególnych warunkach" ma charakter stanowiskowo-branżowy. Praca traktorzysty w rolnictwie, polegająca na pracach polowych, nie jest pracą w transporcie, a szkodliwość i uciążliwość pracy w transporcie wynika ze specyfiki ruchu drogowego, a nie z warunków prac polowych.

Czy przynależność pracodawcy do określonej gałęzi gospodarki ma znaczenie przy kwalifikacji pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przynależność pracodawcy do określonej gałęzi gospodarki ma istotne znaczenie i nie można dowolnie wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały przypisane w akcie prawnym.

Uzasadnienie

Usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia w oddzielnych działach i przypisanie stanowisk do odrębnych gałęzi gospodarki nie jest przypadkowe. Konkretne stanowisko jest narażone na ekspozycję czynników szkodliwych w różnym stopniu w zależności od działu gospodarki, w którym jest umiejscowione. Konieczny jest bezpośredni związek wykonywanej pracy z procesem technologicznym właściwym dla danego działu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaodwołujący się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

rozporządzenie § § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze

rozporządzenie § § 4

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca traktorzysty w rolnictwie nie jest pracą w transporcie w rozumieniu wykazu A, dział VIII, poz. 3 rozporządzenia. • Kwalifikacja pracy jako "w szczególnych warunkach" ma charakter stanowiskowo-branżowy. • Przynależność pracodawcy do określonej gałęzi gospodarki ma istotne znaczenie dla kwalifikacji pracy.

Odrzucone argumenty

Praca traktorzysty w gospodarstwie rolnym, mimo wykonywania prac polowych, miała charakter prac transportowych i powinna być kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach. • Specyfika pracy traktorzysty, nawet w rolnictwie, jest porównywalna do prac w transporcie pod względem uciążliwości i szkodliwości.

Godne uwagi sformułowania

Usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia i uciążliwości w oddzielnych działach oraz przypisanie poszczególnych stanowisk pracy do odrębnych gałęzi gospodarki nie jest przypadkowe, gdyż konkretne stanowisko jest narażone na ekspozycję czynników szkodliwych w różnym stopniu w zależności od tego, w którym dziale gospodarki (branży) jest umiejscowione. • Nie można więc przyjąć, że istotny dla stwierdzenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach jest wyłącznie rodzaj tej pracy, a bez znaczenia pozostaje okoliczność zatrudnienia pracownika w określonym sektorze gospodarki. • Szkodliwość (uciążliwość) pracy nie powstaje w związku z samym faktem prowadzenia tych pojazdów, lecz z faktem prowadzenia ich przy uwzględnieniu specyfiki „technologii” pracy w transporcie i obciążeń psychofizycznych. • Z całą pewnością nie można natomiast utożsamiać warunków, w jakich owe prace mają być wykonywane, z warunkami towarzyszącymi pracom polowym (np. drgania, zapylenie, hałas, kontakt z środkami chemicznymi), zwłaszcza że prace te nie są przecież pracami transportowymi (nie polegają one na przewozie ludzi i ładunków), lecz typowymi pracami w rolnictwie polegającymi na orce, siewie, nawożeniu i zbiorach płodów rolnych z użyciem przypiętych do traktora maszyn rolniczych, realizowanymi poza drogami publicznymi, a przez to bez narażenia na zagrożenia charakterystyczne dla ruchu drogowego.

Skład orzekający

Dawid Miąsik

przewodniczący

Bohdan Bieniek

sprawozdawca

Beata Gudowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji pracy jako \"w szczególnych warunkach\" dla celów emerytalnych, zwłaszcza w kontekście prac wykonywanych w rolnictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy traktorzysty w rolnictwie i jej kwalifikacji jako pracy w transporcie. Może być stosowane analogicznie do innych prac w rolnictwie, które nie są bezpośrednio związane z transportem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do emerytury i jego interpretacji w kontekście specyficznych prac. Wyjaśnia, dlaczego praca w rolnictwie, nawet z elementami transportu, nie zawsze jest traktowana jako praca w szczególnych warunkach, co może być zaskakujące dla wielu osób.

Czy praca traktorzysty w polu to praca w transporcie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową różnicę dla Twojej emerytury.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst