III SK 61/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "G." od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o odmowie zawarcia umowy sprzedaży ciepła, z udziałem Zakładów Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. Spółdzielnia wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących taryf i rozliczeń w obrocie ciepłem oraz niewłaściwe zastosowanie art. 3531 k.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził z urzędu nieważność postępowania przed Sądem Okręgowym. Ustalono, że w składzie orzekającym Sądu Okręgowego zasiadał sędzia sądu rejonowego, delegowany do orzekania w sądzie okręgowym, który nie posiadał uprawnienia do przewodniczenia w sprawach rozpoznawanych przez ten sąd w pierwszej instancji. Naruszenie art. 46 § 1 prawa o ustroju sądów powszechnych, zgodnie z którym sędzia sądu niższego nie może być przewodniczącym składu w sądzie wyższym (poza wyjątkami, które w tej sprawie nie miały zastosowania), skutkowało nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie rozprawy przed Sądem Okręgowym i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność postępowania spowodowana nieprawidłową obsadą sądu, w szczególności naruszeniem zasady dotyczącej przewodniczenia sędziego sądu niższego szczebla w sądzie wyższym.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o ustroju sądów powszechnych. Nie dotyczy meritum sprawy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy naruszenie przepisów dotyczących składu sądu, w szczególności zasady, że sędzia sądu niższego szczebla nie może przewodniczyć składowi sądu wyższego, skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie tej zasady, poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie, powoduje nieważność postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 46 § 1 prawa o ustroju sądów powszechnych, który stanowi, że sędzia sądu niższego nie może być przewodniczącym składu w sądzie wyższym. Stwierdzono, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodził żaden z wyjątków od tej zasady, a sędzia orzekający w sądzie okręgowym nie posiadał uprawnienia do przewodniczenia w sprawach rozpoznawanych przez ten sąd w pierwszej instancji. W związku z tym, naruszenie tej zasady skutkowało nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa "G." | inne | strona powodowa |
| Prezes Urzędu Regulacji Energetyki | organ_państwowy | pozwany |
| Zakłady Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w tym zasady prawidłowego obsadzenia sądu.
prawa o u.s.p. art. 46 § § 1
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Zasada, że sędzia sądu niższego nie może być przewodniczącym składu w sądzie wyższym, z wyłączeniem wskazanych w przepisie przypadków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 39311 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, z uwzględnieniem obowiązku brania z urzędu pod uwagę nieważności postępowania.
k.p.c. art. 39311
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 39319 § w związku z art. 396 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
prawa o u.s.p. art. 77 § § 8
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa do delegowania sędziów do orzekania w sądach wyższego szczebla.
k.c. art. 3531
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która mogła być naruszona przez błędne zastosowanie.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie ciepłem art. 35 § ust. 2
Przepis dotyczący zasad kształtowania taryf i rozliczeń w obrocie ciepłem, który według strony powodowej został błędnie zinterpretowany.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Okręgowy zasady prawidłowego obsadzenia sądu, polegające na orzekaniu przez sędziego sądu niższego szczebla jako przewodniczącego składu sądu wyższego bez odpowiednich uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia kasacją oraz jej podstaw; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania • Z art. 46 § 1 prawa o u.s.p. wynika zasada, że sędzia sądu niższego nie może być przewodniczącym składu w sądzie wyższym. • Naruszenie tej zasady, poza wyjątkiem wskazanymi w tym przepisie, powoduje nieważność postępowania cywilnego (art. 379 pkt 4 k.p.c.).
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Hajn
członek
Andrzej Wasilewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność postępowania spowodowana nieprawidłową obsadą sądu, w szczególności naruszeniem zasady dotyczącej przewodniczenia sędziego sądu niższego szczebla w sądzie wyższym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o ustroju sądów powszechnych. Nie dotyczy meritum sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, dotyczące samego składu sądu, mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty dotyczące meritum sprawy byłyby zasadne. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.
“Błąd w składzie sądu zniweczył całe postępowanie – Sąd Najwyższy uchyla wyrok!”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.