III SA/Wr 266/25

III SA/Wr 266/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący/
Barbara Ciołek
Katarzyna Borońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 13
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2016 poz 231
par. 9
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia  do kierowania pojazdami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędzia WSA Barbara Ciołek Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego dla W. na czynność Prezydenta Wrocławia z dnia 25 czerwca 2024 r. w przedmiocie wymiany prawa jazdy stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Uzasadnienie
Prokurator Rejonowy dla Wrocławia – Stare Miasto we Wrocławiu (dalej: Prokurator, skarżący) wniósł skargę na czynność Prezydenta Wrocławia (dalej: organ) z dnia 25 czerwca 2024 r. w przedmiocie wymiany T. S. (dalej: uczestnik, kierowca) prawa jazdy kat. AM, B1, B, C1, C, nr [...] wydanego przez Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy (dalej: Prezydent Warszawy) na nowy dokument prawa jazdy o numerze [...].
Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 czerwca 2024 r. uczestnik zwrócił się do organu z wnioskiem o wymianę prawa jazdy kat. C1 i C z uwagi na upływ okresu jego ważności.
Organ dokonał wymiany prawa jazdy uczestnika w dniu 25 czerwca 2024 r. nie uwzględniając niektórych dokumentów dotyczący uprawnień uczestnika do kierowania pojazdami, które znajdowały się w aktach administracyjnych.
Jak wynika z akt sprawy, ostateczną decyzją z dnia 21 lipca 2020 r., nr AO-D-IV-II.5430.4.494.2020.PPO (dalej: decyzja o uchyleniu z 21 lipca 2020 r.) Prezydent Warszawy orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia 10 września 2018 r. o wymianie [...] prawa jazdy na prawo jazdy polskie i zobowiązał uczestnika do zwrotu dokumentu prawa jazdy nr [...] wydanego w dniu 10 września 2018 r. na druku U0769246. Decyzji o uchyleniu z 21 lipca 2020 r. został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że składając wniosek o wymianę [...] prawa jazdy na jego polski odpowiednik uczestnik posłużył się sfałszowanym i nieautentycznym dokumentem poświadczającym zarejestrowanie pobytu obywatela Unii Europejskiej.
Decyzję o uchyleniu z 21 lipca 2020 r. uznano za doręczoną w dniu 7 sierpnia 2020 r. zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.).
Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. działająca z upoważnienia Prezydenta Wrocławia Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego Wrocławia zwróciła się do Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Stare Miasto we Wrocławiu o wystąpienie ze skargą na wyżej opisaną czynność organu, ponieważ dokonując zaskarżonej czynności organ omyłkowo nie uwzględnił znajdującej się w aktach kierowcy decyzji o uchyleniu z 21 lipca 2020 r..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Prokurator wniósł na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej: p.p.s.a.) o stwierdzenie bezskuteczności opisanej wyżej czynności w całości, zarzucając, że organ przy jej dokonaniu naruszył przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie w toku rozpoznawania sprawy decyzji o uchyleniu z 21 lipca 2020 r., w wyniku czego organ wymienił prawo jazdy uczestnika na nowy dokument w sytuacji, gdy nie powinien był tej wymiany dokonać.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., mogą być inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast według art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. W art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ustawodawca określił przesłanki uwzględnienia skargi wniesionej na decyzję administracyjną lub postanowienie.
Przedmiotem w rozpoznawanej sprawie jest czynność organu dotycząca wymiany wskazanego wyżej prawa jazdy.
Zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy ma fakt, że organ wymieniając w dniu 25 czerwca 2024 r. dokument prawa jazdy kat. AM, B1, B, C1, C, nr [...] wydany przez Prezydenta Warszawy na nowy dokument prawa jazdy o numerze [...] zgodnie z wnioskiem uczestnika z dnia 6 czerwca 2024 r. nie uwzględnił, że decyzją z dnia 21 lipca 2020 r. Prezydent Warszawy uchylił własną decyzję z dnia 10 września 2018 r. w przedmiocie wydania uczestnikowi polskiego prawa jazdy oraz zobowiązał uczestnika do zwrotu dokumentu prawa jazdy nr [...] wydanego w dniu 10 września 2018 r. na druku U0769246.
Jak ponadto wynika z akt sprawy, uczestnik składając wniosek o wymianę dokumentu prawa jazdy na jego polski odpowiednik posłużył się sfałszowanym i nieautentycznym dokumentem poświadczającym zarejestrowanie pobytu obywatela Unii Europejskiej. Okoliczność ta została potwierdzona w decyzji o uchyleniu z 21 lipca 2020 r. która została wydana po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających w ramach postępowania administracyjnego. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji Wojewoda Mazowiecki pismem z dnia 4 marca 2020 r., nr [...] potwierdził, że nie wydano takiego zaświadczenia (k. 5 akt administracyjnych).
Po stwierdzeniu wystąpienia powyższych okoliczności, Prezydent Warszawy w punkcie II decyzji o uchyleniu z 21 lipca 2020 r., zobowiązał uczestnika do zwrotu prawa jazdy kategorii AM, B1, B, C1, C nr [...], wydanego przez Prezydenta Warszawy w dniu 10 września 2018 r. na druku U0769246 (dokument znajduje się obecnie w aktach sprawy przy k. 10 akt administracyjnych).
Z okoliczności sprawy wynika, że uczestnik nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, a ponadto podjął czynności zmierzające do wymiany tego dokumentu w związku z upływem terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. C1 i C, które były ważne do 28 czerwca 2023 r.
Składając w dniu 6 czerwca 2024 r. do organu wniosek o wymianę wskazanego wyżej dokumentu prawa jazdy wydanego przez Prezydenta Warszawy, uczestnik był już prawnie zobowiązany do jego zwrotu, a decyzja o jego wydaniu z dnia 10 września 2018 r. została wcześniej skutecznie uchylona przez Prezydenta Warszawy ostateczną decyzją z dnia 21 lipca 2020 r.
Ze względu na uchylenie decyzji z dnia 10 września 2018 r. oraz zobowiązanie uczestnika do zwrotu dokumentu prawa jazdy, nie było zatem podstaw również do dokonania przez organ czynności wymiany przedmiotowego prawa jazdy w dniu 25 czerwca 2025 r. Ujawnienie, że uczestnik posłużył się sfałszowanym dokumentem potwierdzającym zarejestrowanie pobytu obywatela UE na terytorium RP prowadzi do wniosku, że nie były od początku spełnione warunki wymiany [...] prawa jazdy na jego polski odpowiednik.
Jak stanowił art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia przez uczestnika wniosku z dnia 6 czerwca 2024 r. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm.- dalej: u.k.p.), okres ważności prawa jazdy określonej kategorii jest przedłużany, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, w formie wymiany prawa jazdy. Do wymiany prawa jazdy stosuje się przepisy ust. 1, 4 i 5 oraz art. 12 ust. 1-3.
Szczegółowe warunki wydawania i zatrzymywania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami, a także szczegółowe czynności organów i innych jednostek z tym związane oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach zostały natomiast określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 z późn. zm.- dalej: rozporządzenie), wydanym na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia, prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy lub pozwolenia ze względu na zmianę danych w nim umieszczonych lub zmianę terminu ważności prawa jazdy po otrzymaniu od osoby:
a) wniosku o wydanie prawa jazdy lub pozwolenia,
b) dowodu uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia oraz opłaty ewidencyjnej,
c) fotografii, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3,
d) dokumentu, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2, jeżeli zmiana dotyczy daty ważności uzyskanego uprawnienia wynikającej z posiadanego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami,
e) kopii posiadanego prawa jazdy lub pozwolenia, jeżeli wydanie dokumentu następuje w wyniku zmiany danych.
Natomiast w przypadku osoby ubiegającej się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, państwo-stronę konwencji o ruchu drogowym lub odpowiadającego wzorowi prawa jazdy określonemu w tych konwencjach po otrzymaniu od osoby:
a) wniosku o wydanie prawa jazdy,
b) dowodu uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia,
c) fotografii, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3,
d) kopii posiadanego prawa jazdy wraz z tłumaczeniem na język polski, sporządzonym lub poświadczonym przez tłumacza przysięgłego lub właściwego konsula Rzeczypospolitej Polskiej; dokumenty te są również wymagane od osoby ubiegającej się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą, jeżeli z przepisów wydanych na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy lub z umów międzynarodowych wynika wzajemna wymiana praw jazdy bez wymogu sprawdzania kwalifikacji; nie wymaga się tłumaczenia na język polski prawa jazdy wydanego zgodnie z wzorem określonym w załączniku 1 do dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, str. 18, z późn. zm.) oraz w załącznikach 1 i 1a do dyrektywy Rady 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 226 z 10.09.2003, str. 4, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 7, t. 7, str. 441, z późn. zm.); do dokonanego tłumaczenia dołącza się w sposób trwały kopię przetłumaczonego dokumentu;
W myśl ust. 3 tego przepisu, osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy składa oświadczenie o spełnianiu warunku, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p., a cudzoziemiec dołącza ponadto do wniosku kopię karty pobytu, wizy lub innego dokumentu potwierdzającego posiadanie prawa pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo zaświadczenie, że studiuje co najmniej od sześciu miesięcy.
Jak stanowi natomiast § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia organ powinien m.in. przeprowadzić weryfikację złożonych dokumentów w zakresie:
a) poprawności ich wypełnienia, zgodności z dokumentem tożsamości oraz kompletności,
b) spełnienia przesłanek określonych w ustawie odpowiednio do rozpoczęcia szkolenia oraz do wydania prawa jazdy lub pozwolenia,
c) zgodności danych z ujętymi w centralnej ewidencji kierowców, bazie danych oraz aktach ewidencyjnych kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów, orzeczeń lekarskich o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczeń psychologicznych o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o ile są one wymagane - jeżeli osoba posiada wcześniej nadane uprawnienie,
Jak stanowi § 10 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia, prawo jazdy w przypadkach, o których mowa w § 9 rozporządzenia, wydaje się po zwrocie przez osobę dotychczas posiadanego prawa jazdy.
Z akt sprawy wynika, że wnosząc w dniu 6 czerwca 2024 r. o wymianę dokumentu prawa jazdy wydanego 10 września 2018 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy uczestnik przedłożył dokument, co do którego organ ten orzekł w dniu 21 lipca 2020 r. obowiązek jego zwrotu.
Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Jak stanowi natomiast art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W tych okolicznościach sprawy Sąd ocenił, że organ dokonując 2 dniu 25 czerwca 2024 r. zaskarżonej czynności wymiany dokumentu naruszył obowiązujące przepisy postępowania i w sposób wadliwy dokonał zaskarżonej czynności polegającej na wymianie prawa jazdy, ponieważ pominął decyzję o uchyleniu, która skutecznie funkcjonowała już w obrocie prawnym i organ miał do niej dostęp w aktach sprawy. Nie dokonał zatem organ prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i prawnego sprawy. W konsekwencji organ nie uwzględnił, że przedłożone uprzednio przez uczestnika zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela Unii Europejskiej było sfałszowane i nie dawało podstaw do wymiany [...] prawa jazdy na odpowiednik polski, zaś kierowca został w decyzji z dnia 21 lipca 2020r zobowiązany do zwrotu dokumentu, o którego wymianę się następnie ubiegał.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność czynności organu polegającej na wymianie dokumentu prawa jazdy.
O kosztach nie orzeczono z uwagi na treść art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a.