III SA/Wa 2572/20Zwrot kosztów egzekucyjnych nieostateczna decyzja
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku spółki A. sp. z o.o. o zwrot kosztów egzekucyjnych w kwocie 49 360,05 zł, naliczonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie nieostatecznej decyzji Prezydenta [...] W. z dnia 12 grudnia 2008 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r. Spółka argumentowała, że skoro decyzja ta została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] stycznia 2016 r. (która określiła zobowiązanie w niższej kwocie), to postępowanie egzekucyjne było niezgodne z prawem i koszty powinny zostać zwrócone na podstawie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Prezydent [...] W. postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. odmówił zwrotu kosztów, twierdząc, że egzekucja była zgodna z prawem, ponieważ w momencie jej wszczęcia istniał tytuł wykonawczy, a wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymywało jej wykonania (zgodnie z ówczesnym brzmieniem Ordynacji podatkowej). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] września 2020 r. utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, podtrzymując argumentację o legalności wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę spółki, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że rację należy przyznać spółce i że przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. należy interpretować szeroko. Wskazał, że "niezgodność z prawem" dotyczy nie tylko czynności organu egzekucyjnego czy wierzyciela, ale także podstawy prawnej egzekucji. Skoro decyzja podatkowa, na podstawie której wszczęto egzekucję, została uchylona jako wadliwa, to całe postępowanie egzekucyjne było niezgodne z prawem. Sąd podkreślił, że obciążanie obywatela kosztami egzekucji dla wyegzekwowania obowiązku, który okazał się nieistniejący, godziłoby w prawo własności i zasadę zaufania do państwa. Sąd zwrócił również uwagę na przedwczesne wszczęcie egzekucji i brak możliwości dobrowolnego spełnienia obowiązku przez spółkę, co naruszało zasadę celowości i niezbędności prowadzenia egzekucji. W konsekwencji Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że egzekucja administracyjna prowadzona na podstawie nieostatecznej decyzji, która następnie została uchylona jako wadliwa, jest niezgodna z prawem i skutkuje obowiązkiem zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej po wszczęciu egzekucji administracyjnej. Interpretacja art. 64c § 3 u.p.e.a. może być różnie stosowana w zależności od szczegółów sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy koszty egzekucyjne naliczone w postępowaniu prowadzonym na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, która następnie została uchylona jako wadliwa, podlegają zwrotowi na podstawie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, koszty te podlegają zwrotowi, ponieważ uchylenie decyzji podatkowej skutkuje niezgodnością z prawem całego postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. należy interpretować szeroko, obejmując nim sytuację, gdy podstawa prawna egzekucji (decyzja administracyjna) okazała się niezgodna z prawem i została wyeliminowana z obrotu prawnego. Obciążanie obywatela kosztami egzekucji dla wyegzekwowania obowiązku, który okazał się nieistniejący, narusza prawo własności i zasadę zaufania do państwa. Ponadto, wszczęcie egzekucji na podstawie nieostatecznej decyzji, bez możliwości dobrowolnego spełnienia obowiązku, narusza zasadę celowości i niezbędności egzekucji.
Czy wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, która następnie została uchylona, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja ta zostanie uchylona jako wadliwa, postępowanie egzekucyjne jest niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny ponosi ryzyko następczej wadliwości decyzji, na podstawie której wszczęto egzekucję. Obciążanie zobowiązanego kosztami postępowania, które nie wynikło z jego winy, a zostało wszczęte na podstawie wadliwej decyzji, jest nieuprawnione i narusza zasady konstytucyjne.
Czy naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa (art. 8 § 1 k.p.a.) ma miejsce, gdy obywatel jest obciążany kosztami egzekucyjnymi wynikającymi z wadliwego działania organów państwowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przerzucanie negatywnych skutków działań sprzecznych z prawem organów administracji publicznej na obywatela narusza zasadę zaufania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niedopuszczalne jest przerzucanie na obywatela negatywnych skutków błędów lub uchybień popełnionych przez organy administracji publicznej, zwłaszcza gdy obywatel od początku prezentował prawidłowe stanowisko co do wysokości należnego podatku.
Czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest uzasadnione, gdy zobowiązany nie uchyla się od wykonania obowiązku, a decyzja jest nieostateczna i tytuły wykonawcze nie zostały doręczone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji nie ma podstaw do wszczęcia egzekucji, co narusza zasadę celowości i niezbędności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne zbyt szybko po wydaniu nieostatecznej decyzji i wystawieniu tytułów wykonawczych, nie dając spółce czasu na dobrowolne wykonanie obowiązku. Brak było sytuacji uchylania się od wykonania obowiązku, co uzasadniałoby podjęcie czynności egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (31)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten należy interpretować szeroko, obejmując nim sytuację, gdy egzekucja prowadzona była na podstawie decyzji, która następnie została uchylona jako niezgodna z prawem.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada legalności działania organów.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania obywateli do organów państwa.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych.
u.p.e.a. art. 6 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Warunek wszczęcia postępowania egzekucyjnego - uchylanie się od wykonania obowiązku.
u.p.e.a. art. 1 § pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Cel i zakres postępowania egzekucyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.a. art. 262 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Koszty postępowania obciążają stronę tylko w przypadkach przewidzianych prawem.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, chyba że egzekucja była niezgodna z prawem.
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności pieniężnych.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata manipulacyjna.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 184
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności postanowienia.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
u.p.e.a. art. 26 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dzień wszczęcia egzekucji.
o.p. art. 224 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Wykonanie decyzji podatkowej.
o.p. art. 247 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Nieważność decyzji.
o.p. art. 219
Ustawa Ordynacja podatkowa
Nieważność decyzji.
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Badanie dopuszczalności egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Egzekucja prowadzona na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, która następnie została uchylona jako wadliwa, jest niezgodna z prawem w rozumieniu art. 64c § 3 u.p.e.a. • Obciążanie obywatela kosztami egzekucji dla wyegzekwowania obowiązku, który okazał się nieistniejący, narusza prawo własności i zasadę zaufania do państwa. • Wszczęcie egzekucji na podstawie nieostatecznej decyzji, bez możliwości dobrowolnego spełnienia obowiązku, narusza zasadę celowości i niezbędności prowadzenia egzekucji.
Odrzucone argumenty
Egzekucja była zgodna z prawem, ponieważ w momencie jej wszczęcia istniał tytuł wykonawczy, a wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymywało jej wykonania. • Uchylenie decyzji podatkowej nie stanowi podstawy do zwrotu kosztów egzekucyjnych naliczonych przed uchyleniem.
Godne uwagi sformułowania
niezgodność z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji • podstawa prawna egzekucji (decyzja administracyjna) była niezgodna z prawem • obciążanie obywatela kosztami prowadzonego przez Państwo postępowania egzekucyjnego dla wyegzekwowania obowiązku podatkowego, który następnie okazał się obowiązkiem nieistniejącym, godziłoby w sposób oczywisty w prawo własności • nie można obciążać strony kosztami postępowania, jeżeli nie wynikły one z jej winy • organ egzekucyjny ponosi ryzyko następczej wadliwości tej decyzji • nie miała miejsca sytuacja uchylania się od spełnienia obowiązku, która uzasadniałaby podjęcie czynności egzekucyjnych
Skład orzekający
Marta Waksmundzka-Karasińska
przewodnicząca
Jacek Kaute
sędzia
Waldemar Śledzik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że egzekucja administracyjna prowadzona na podstawie nieostatecznej decyzji, która następnie została uchylona jako wadliwa, jest niezgodna z prawem i skutkuje obowiązkiem zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej po wszczęciu egzekucji administracyjnej. Interpretacja art. 64c § 3 u.p.e.a. może być różnie stosowana w zależności od szczegółów sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie podstawy prawnej egzekucji i jakie mogą być konsekwencje dla organów państwowych, gdy decyzja stanowiąca podstawę egzekucji okazuje się wadliwa. Jest to przykład ochrony praw obywatela przed nadużyciami ze strony administracji.
“Czy można odzyskać pieniądze z egzekucji, gdy decyzja podatkowa okazała się błędna?”
Dane finansowe
WPS: 49 360,05 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.