III SA/Wa 246/16Koszty uzyskania przychodów wierzytelności nieciagalne VAT
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była interpretacja indywidualna Ministra Finansów dotycząca podatku dochodowego od osób prawnych, w szczególności sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów w sytuacji uznania należności za nieściągalną oraz w przypadku zbycia wierzytelności. Wnioskodawca, spółka z grupy kapitałowej, pytał, czy może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów nominalną wartość wierzytelności (brutto) w przypadku jej spisania z bilansu jako nieściągalnej (art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) u.p.d.o.p.) lub sprzedaży (art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p.). Wnioskodawca argumentował, że wierzytelność, zgodnie z prawem cywilnym i ustawą o informowaniu o cenach, obejmuje kwotę netto wraz z należnym podatkiem VAT. Podkreślał, że strata z tytułu nieściągalności lub sprzedaży wierzytelności powinna być liczona od wartości brutto, powołując się na orzecznictwo NSA dotyczące zbycia wierzytelności (sygn. akt I FPS 3/11). Wskazywał również na zasadę ekonomicznej neutralności VAT i możliwość korekty VAT na podstawie art. 89a ustawy VAT, argumentując, że brak możliwości zaliczenia VAT do kosztów przy nieściągalności narusza tę zasadę. Organ podatkowy uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe w zakresie zaliczania do kosztów wartości brutto wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, jednocześnie uznając je za prawidłowe w przypadku zbycia wierzytelności. Organ rozróżnił te dwie sytuacje, wskazując, że przy zbyciu wierzytelności powstaje przychód, co uzasadnia uwzględnienie VAT w stracie, podczas gdy przy odpisaniu jako nieściągalnej, podatnik może skorygować VAT na podstawie art. 89a ustawy VAT, co zapewnia neutralność podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 9 u.p.d.o.p., podatek VAT nie jest zaliczany do przychodów należnych. Skoro przychód należny stanowi kwota netto, to do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć jedynie tę część wierzytelności, która została uprzednio zarachowana jako przychód należny, czyli kwotę netto. Sąd podkreślił, że art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) i art. 16 ust. 1 pkt 26a u.p.d.o.p. dotyczą odrębnych instytucji, a interpretacja art. 16 ust. 1 pkt 39 (zbycie wierzytelności) nie może być przenoszona na grunt art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) (wierzytelności nieściągalne). Sąd zgodził się z organem, że możliwość korekty VAT na podstawie art. 89a ustawy VAT zapewnia neutralność podatku, a zaliczenie VAT do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym wypaczałoby rozliczenie tego ostatniego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, w kontekście podatku VAT.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatników CIT i interpretacji przepisów u.p.d.o.p. oraz ustawy VAT.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku braku uregulowania należności zakwalifikowanej uprzednio do przychodów należnych (art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.) i udokumentowania jej nieściągalności (art. 16 ust. 2 u.p.d.o.p.), podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów nominalną wartość tej należności (brutto) na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) u.p.d.o.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów jedynie wartość netto wierzytelności, ponieważ podatek VAT nie jest zaliczany do przychodów należnych (art. 12 ust. 4 pkt 9 u.p.d.o.p.), a podatnik może skorzystać z korekty VAT na podstawie art. 89a ustawy VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro przychód należny stanowi kwota netto (bez VAT), to do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć jedynie tę część wierzytelności, która została uprzednio zarachowana jako przychód należny. Podkreślono odrębność przepisów dotyczących zbycia wierzytelności (art. 16 ust. 1 pkt 39) i wierzytelności nieściągalnych (art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a), a także możliwość korekty VAT zapewniającą jego neutralność.
Czy w przypadku sprzedaży należności zakwalifikowanej uprzednio do przychodów należnych (art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.), podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów nominalną wartość tej należności (brutto) na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku zbycia wierzytelności, strata z tego tytułu może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów z uwzględnieniem wartości wierzytelności wraz z należnym podatkiem od towarów i usług.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził stanowisko organu i wnioskodawcy, że w przypadku odpłatnego zbycia wierzytelności, strata może być uwzględniona w kosztach uzyskania przychodów w wartości brutto, zgodnie z uchwałą NSA I FPS 3/11, ze względu na pojęcie straty i brak możliwości korekty VAT w przypadku zbycia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten określa, co nie stanowi kosztów uzyskania przychodów, z uwzględnieniem pewnych wyjątków dotyczących wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, które uprzednio zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana.
u.p.d.o.p. art. 12 § 3
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Definiuje przychody należne, które mogą być zaliczone do przychodów związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie zostały faktycznie otrzymane.
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na wierzytelności odpisane jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, które uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana.
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności.
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów aktualizujących utworzonych na nieściągalne wierzytelności, z wyjątkiem tych, które uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 zostały zaliczone do przychodów należnych.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 12 § 4
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Wyłącza z przychodów należnych podatek od towarów i usług, co oznacza, że przychody te stanowią kwoty netto.
ustawa VAT art. 89a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przewiduje możliwość korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług, których nieściągalność została uprawdopodobniona.
O.p. art. 14b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje zasady wydawania interpretacji indywidualnych.
O.p. art. 14b § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje zasady wydawania interpretacji indywidualnych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego art. 7
Określa upoważnienie do wydawania interpretacji.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje wierzytelność jako uprawnienie do żądania spełnienia świadczenia.
Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług art. 3 § 1
Definiuje cenę, uwzględniając podatek od towarów i usług.
Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług art. 3 § 2
Definiuje cenę, uwzględniając podatek od towarów i usług.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady oddalenia skargi jako niezasadnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, zaliczana do kosztów uzyskania przychodów, powinna być ustalana w kwocie netto, ponieważ podatek VAT nie jest zaliczany do przychodów należnych, a podatnik może skorzystać z korekty VAT na podstawie art. 89a ustawy VAT.
Odrzucone argumenty
Wierzytelności odpisane jako nieściągalne powinny być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w wartości brutto, obejmującej kwotę netto i podatek VAT, ze względu na definicję wierzytelności i zasadę ekonomicznej neutralności VAT.
Godne uwagi sformułowania
nie może być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, gdyż jak wynika z art. 12 ust 4 pkt 9 u.p.d.o.p., nie może on być zaliczeniu do przychodów należnych. • Skoro bowiem jako przychód należny zarachowana zostaje wierzytelność netto, nieobejmująca należnego podatku od towarów i usług, to zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów polega także ta zarachowana część wierzytelności. • nie ma podstaw do obejmowania pojęciem "przychody należne" całej wartości zarachowanej wierzytelności celem jej odpisania w koszty, skoro jej część w postaci należnego podatku od towarów i usług może zostać rozliczona przez podatnika w inny sposób.
Skład orzekający
Waldemar Śledzik
przewodniczący
Sławomir Kozik
sprawozdawca
Katarzyna Owsiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, w kontekście podatku VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatników CIT i interpretacji przepisów u.p.d.o.p. oraz ustawy VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego z rozliczaniem wierzytelności i VAT, a jej rozstrzygnięcie ma praktyczne znaczenie dla wielu firm.
“Czy VAT od nieściągalnej wierzytelności można wrzucić w koszty? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.