III SA/Wa 2452/16Uchylenie decyzji nadpłata podatkowa nieciagnalne wierzytelności
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku A. G. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 9.026 zł, spowodowanej nieściągalnymi wierzytelnościami wobec Z. S. A. Organy podatkowe, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że skarżąca nie udowodniła i nie uprawdopodobniła nieściągalności wierzytelności zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (updof). Organ odwoławczy, Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., argumentując, że pismo komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu upadłości dłużnika nie jest wystarczającym dowodem nieściągalności w rozumieniu przepisów. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na istotne naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 121, 122, 127, 187, 191 oraz 210 Ordynacji podatkowej (Op). Podkreślono, że organy nie podjęły wystarczających działań do wyjaśnienia stanu faktycznego i intencji skarżącej, naruszając zasady zaufania, informowania i prawdy obiektywnej. Sąd zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca poniosła znaczne straty i zapłaciła podatek od należności, których nie otrzymała. Sąd uznał zarzuty materialnoprawne za przedwczesne z uwagi na nieprawidłowo ustalony stan faktyczny. Wskazano, że organ odwoławczy powinien ponownie rozpoznać sprawę, wezwać skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień, a także rozważyć możliwość zaliczenia wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów w latach późniejszych, jeśli skarżąca udokumentuje ich nieściągalność i zadeklaruje przychód. Sąd podkreślił, że przepisy nie wykluczają inicjatywy dowodowej organów w celu wyjaśnienia wątpliwości. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz A. G. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 362 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na obowiązek organów podatkowych do aktywnego działania w wyjaśnianiu stanu faktycznego i stosowania zasady sprawiedliwości społecznej, nawet w sprawach dotyczących nieściągalnych wierzytelności i nadpłat podatkowych. Podkreśla znaczenie inicjatywy dowodowej organów i potrzebę uwzględniania indywidualnej sytuacji podatnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów updof i Op w kontekście nieściągalnych wierzytelności i stwierdzenia nadpłaty. Konieczne jest uwzględnienie aktualnego brzmienia przepisów oraz specyfiki konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu upadłości dłużnika stanowi wystarczający dowód nieściągalności wierzytelności w rozumieniu art. 23 ust. 2 updof?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo postanowienie komornika nie jest tożsame z postanowieniem o nieściągalności lub ukończeniu postępowania upadłościowego, a jego treść nie musi jednoznacznie wskazywać na brak majątku dłużnika. Jednakże organy podatkowe nie mogą poprzestać na tej formalnej ocenie i powinny podjąć inicjatywę dowodową w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały katalog dowodów nieściągalności wierzytelności, nie uwzględniając specyfiki sprawy i nie podejmując wystarczających działań dowodowych. Podkreślono, że organy powinny dążyć do wyjaśnienia rzeczywistych intencji strony i stanu faktycznego, kierując się zasadą sprawiedliwości społecznej.
Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy proceduralne, w tym zasady zaufania, informowania i prawdy obiektywnej, w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nadpłaty podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasady zaufania i informowania (art. 121 Op), nie informując skarżącej o stanie prawnym i nie wyjaśniając jej rzeczywistych intencji. Brak również było należytego uzasadnienia decyzji (art. 210 Op) oraz ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy (art. 127 Op).
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie podjęły stosownych działań do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, nie ustaliły intencji skarżącej i nie uzasadniły decyzji w sposób zgodny z prawem. Brak inicjatywy dowodowej i pochopne przyjęcie stanowiska strony doprowadziło do naruszenia zasad postępowania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
updof art. 23 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa sposób udokumentowania nieściągalności wierzytelności, który organy podatkowe uznały za niewystarczający w tej sprawie. Sąd wskazał na potrzebę szerszej interpretacji i inicjatywy dowodowej organów.
Pomocnicze
updof art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
updof art. 23 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
updof art. 23 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
pkt 20 - wierzytelności odpisane jako nieściągalne, z wyjątkiem tych, które uprzednio zarachowano jako przychody należne i których nieściągalność została uprawdopodobniona.
Op art. 72 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 1 - nadpłata.
Op art. 75
Ordynacja podatkowa
Op art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 1 - utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze art. 146
uppsa art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uppsa art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c) - uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Op art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
zasada zaufania.
Op art. 121 § 2
Ordynacja podatkowa
zasada informowania.
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
zasada prawdy obiektywnej.
Op art. 127
Ordynacja podatkowa
zasada dwuinstancyjności.
Op art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Op art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 6 - uzasadnienie decyzji.
Op art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
zasada sprawiedliwości społecznej.
Op art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
termin przedawnienia.
Op art. 200a § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 1 - rozprawa z urzędu.
uppsa art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uppsa art. 205 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uppsa art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasady zaufania i informowania, nie wyjaśniając stanu faktycznego i intencji skarżącej. • Pismo komornika o umorzeniu egzekucji z powodu upadłości dłużnika, w kontekście innych dowodów, powinno być podstawą do dalszych działań wyjaśniających, a nie do automatycznego oddalenia wniosku. • Organy powinny kierować się zasadą sprawiedliwości społecznej i podjąć inicjatywę dowodową, zamiast formalistycznie stosować przepisy.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie nie podjęły bowiem stosownych działań, zdaniem Sądu niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. • Nie sposób wykluczyć, że kwestia roku podatkowego, w którym będzie to możliwe, ma drugorzędny charakter. • Czyli zapłaciła podatek od należności, której nie otrzymała bez swojej winy. • Nie dostrzegł nawet tego, że odmawiając skarżącej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy i ustalenia jej rzeczywistych intencji, de facto zamknął skarżącej drogę do realizacji jej żądań dotyczących możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów 2010 r. nieściągalnych wierzytelności z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 Op. • Sąd nie podziela przy tym stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w odpowiedzi na skargę, jakoby przepisy art. 23 ust. 2 updof wykluczały "prawo i obowiązek organu do ustalania nieściągalności wierzytelności za pomocą innych środków dowodowych"
Skład orzekający
Jarosław Trelka
przewodniczący
Włodzimierz Gurba
członek
Artur Kot
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek organów podatkowych do aktywnego działania w wyjaśnianiu stanu faktycznego i stosowania zasady sprawiedliwości społecznej, nawet w sprawach dotyczących nieściągalnych wierzytelności i nadpłat podatkowych. Podkreśla znaczenie inicjatywy dowodowej organów i potrzebę uwzględniania indywidualnej sytuacji podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów updof i Op w kontekście nieściągalnych wierzytelności i stwierdzenia nadpłaty. Konieczne jest uwzględnienie aktualnego brzmienia przepisów oraz specyfiki konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest aktywne działanie organów podatkowych i stosowanie zasady sprawiedliwości społecznej, nawet w pozornie rutynowych sprawach o nadpłatę. Podkreśla, że formalizm nie powinien przesłonić dążenia do prawdy i ochrony praw podatnika.
“Czy zapłaciłeś podatek od należności, której nigdy nie otrzymałeś? Sąd administracyjny przypomina organom o sprawiedliwości społecznej.”
Dane finansowe
WPS: 9026 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.